Thiếu máu cơ tim yên lặng: Khi tim "kêu cứu" mà không hề đau

Thiếu máu cơ tim yên lặng là tình trạng cơ tim không được cung cấp đủ máu và oxy nhưng người bệnh không có cơn đau ngực điển hình. Bệnh vẫn có thể phát hiện qua điện tâm đồ (ECG) hoặc chẩn đoán hình ảnh. Vì không đau, nhiều người chỉ biết mình mắc bệnh khi đi khám tim mạch, thậm chí khi đã có biến chứng.

Thiếu máu cơ tim yên lặng là gì?

Thiếu máu cơ tim yên lặng (Silent Myocardial Ischemia) là tình trạng cơ tim bị thiếu máu nhưng người bệnh không cảm thấy đau ngực, trong khi vẫn có bằng chứng khách quan trên ECG hoặc các phương tiện chẩn đoán hình ảnh.Điểm khác biệt so với cơn đau thắt ngực thông thường là cơ thể không phát ra "tín hiệu báo động" rõ ràng. Tổn thương vẫn diễn ra, chỉ là người bệnh không nhận biết được.

Vì sao cơ tim thiếu máu mà không đau?

Nguyên nhân chủ yếu là xơ vữa động mạch vành. Mảng xơ vữa làm lòng mạch hẹp lại, khiến lượng máu và oxy đến nuôi cơ tim bị giảm.
Người bệnh không cảm thấy đau có thể do:

• Ngưỡng cảm nhận đau giảm.
• Rối loạn dẫn truyền thần kinh cảm giác.
• Bệnh thần kinh tự chủ, đặc biệt thường gặp ở người đái tháo đường.
• Rối loạn vi tuần hoàn mạch vành (các mạch máu rất nhỏ nuôi tim hoạt động kém).

Ai dễ bị thiếu máu cơ tim yên lặng?

Bệnh thường gặp ở những người có một hoặc nhiều yếu tố nguy cơ sau:

• Đái tháo đường (tiểu đường).
• Tăng huyết áp.
• Rối loạn mỡ máu (rối loạn lipid máu).
• Hút thuốc lá.
• Người cao tuổi.
• Béo phì.
• Bệnh thận mạn.
• Từng bị nhồi máu cơ tim hoặc đã được chẩn đoán bệnh động mạch vành.

Người đái tháo đường cần đặc biệt lưu ý. Bệnh thần kinh tự chủ do tiểu đường có thể làm mất hoặc giảm cảm giác đau thắt ngực, khiến thiếu máu cơ tim diễn ra âm thầm hơn.

Dấu hiệu nhận biết thiếu máu cơ tim yên lặng

Đặc điểm quan trọng nhất là không đau ngực. Tuy vậy, một số người có triệu chứng không điển hình, dễ nhầm với mệt mỏi thông thường hoặc bệnh dạ dày:

• Khó thở khi gắng sức (leo cầu thang, đi nhanh).
• Mệt mỏi, nhanh đuối sức.
• Giảm khả năng vận động so với trước.
• Đánh trống ngực, hồi hộp.
• Chóng mặt.
• Vã mồ hôi.
• Khó chịu, đầy tức vùng thượng vị (vùng trên rốn).

Nếu bạn thuộc nhóm nguy cơ và thấy những dấu hiệu này lặp lại, đừng chủ quan vì "không đau ngực".

Chẩn đoán thiếu máu cơ tim yên lặng bằng cách nào?

Bác sĩ có thể chỉ định một hoặc kết hợp các phương pháp sau, tùy mức nguy cơ của từng người:

Phương pháp	Giúp phát hiện điều gì
Điện tâm đồ (ECG)	Đoạn ST chênh xuống hoặc thay đổi sóng T
Holter ECG 24 giờ	Các đợt ST chênh xuống xảy ra mà không có triệu chứng
Điện tâm đồ gắng sức	Dấu hiệu thiếu máu cơ tim khi tim phải làm việc nhiều hơn
Siêu âm tim gắng sức	Rối loạn vận động vùng của thành tim
SPECT/PET tưới máu cơ tim	Vùng cơ tim giảm tưới máu
MRI tim gắng sức	Vùng cơ tim thiếu máu khi gắng sức
CT động mạch vành	Mảng xơ vữa và mức độ hẹp động mạch vành

 

Có cần tầm soát thiếu máu cơ tim yên lặng không?

Không khuyến cáo tầm soát thường quy cho tất cả người không có triệu chứng. Việc tầm soát nên dựa trên mức nguy cơ tim mạch của từng người và do bác sĩ chuyên khoa đánh giá.

Bạn nên chủ động khám tim mạch nếu:

• Đang mắc đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc bệnh thận mạn.
• Hút thuốc lá, béo phì hoặc đã lớn tuổi.
• Từng bị nhồi máu cơ tim hoặc bệnh động mạch vành.
• Thường xuyên khó thở, mệt khi gắng sức dù không đau ngực.

Nếu có cơn đau hoặc tức ngực kéo dài, khó thở dữ dội, vã mồ hôi lạnh hay ngất, hãy đến cơ sở cấp cứu gần nhất ngay.