1. Mọi trải nghiệm đều là nền tảng cho sự phát triển não bộ của trẻ sơ sinh
Bộ não của bé bắt đầu quá trình kiến tạo ngay từ những ngày đầu tiên chào đời. Giống như việc xây một ngôi nhà, bộ não cần một nền tảng thật vững chắc để phát triển. Nền tảng quan trọng này được hình thành từ chính những tương tác hàng ngày đầy yêu thương giữa bé với cha mẹ và những người xung quanh.
Trên nền tảng vững chắc đó, mọi kỹ năng quan trọng của bé sẽ được xây dựng và hoàn thiện, bao gồm:
- Sức khỏe cảm xúc: Trẻ học cách cảm nhận về bản thân, xây dựng sự tự tin và niềm vui.
- Giao tiếp xã hội: Trẻ phát triển khả năng hòa đồng và kết nối với những người xung quanh.
- Kỹ năng giải quyết vấn đề: Trẻ tập trung lắng nghe, chú ý và thử nghiệm các cách khác nhau để tìm ra giải pháp.
- Kỹ năng nhận thức: Trẻ rèn luyện khả năng suy nghĩ, lập luận và ghi nhớ thông tin.
Nói cách khác, mỗi cái ôm, mỗi lời trò chuyện, hay mỗi trò chơi đều là một "viên gạch" giúp bộ não của bé trở nên thông minh và linh hoạt hơn.
2. Trẻ sơ sinh mất từ 4 đến 8 tuần để học cách mỉm cười
Đừng lo lắng khi thấy bé cau có, khó chịu bởi trẻ sơ sinh không giận dữ hay không phải đang không vui. Những biểu cảm tưởng chừng là khó chịu đó là do trẻ chưa thể kiểm soát được các cơ mặt của mình.
Trẻ sơ sinh có thể mất từ 4 đến 8 tuần đầu tiên trong đời để học cách mỉm cười. Nụ cười của trẻ ban đầu mang tính phản xạ, trái ngược với nụ cười mang tính xã hội. Nhưng, bạn sẽ cảm thấy vô cùng hạnh phúc khi nhìn thấy nụ cười đầu tiên của con!
3. Trò chuyện thường xuyên là cách tốt nhất hỗ trợ sự phát triển não bộ của trẻ sơ sinh
Em bé rất thích lúc bạn và bé thay nhau “nói chuyện” qua lại, giống như trò đuổi bắt. Khi em bé thủ thỉ hoặc phát ra âm thanh, đó có thể là tín hiệu khởi đầu của một cuộc trò chuyện. Lúc này, bạn có thể nhìn con mình, mỉm cười và trò chuyện lại.
Ban đầu, ban có thể cảm thấy mình thật ngớ ngẩn nhưng hãy hưởng ứng và thủ thỉ theo cách tương tự. Trẻ sơ sinh có thể đã nhận ra giọng nói của người chăm sóc ngay từ những ngày đầu đời.
Bạn cũng nên biết rằng trò chuyện với trẻ sơ sinh không chỉ là bạn nói, mà là một quá trình học hỏi qua lại. Bé học được rất nhiều từ phản hồi của bạn. Hãy tôn trọng tín hiệu và tốc độ riêng của bé, vì mỗi em bé đều phát triển theo cách khác nhau.
4. Não bộ của trẻ có thể ghi nhớ tất cả những gì diễn ra
Não bộ của trẻ sơ sinh không bao giờ ngừng hoạt động, ngay cả khi con đang ngủ hoặc có vẻ như con không chú ý. Từ ánh mắt, nụ cười dịu dàng đến những lời la mắng hay tranh cãi, tất cả đều được não bộ của bé ghi nhớ. Những trải nghiệm này, dù tích cực hay tiêu cực, đều góp phần định hình cấu trúc não bộ đang phát triển của con.
Nghiên cứu đã chỉ ra rằng trẻ sơ sinh có thể bị ảnh hưởng bởi những cuộc tranh cãi căng thẳng xảy ra trong nhà, ngay cả khi con đang ngủ. Vì vậy, việc tạo ra một môi trường an toàn và tích cực là vô cùng quan trọng đối với sự phát triển khỏe mạnh của bé.
5. Trẻ sơ sinh chưa thể tự xoa dịu được bản thân
Trẻ sơ sinh khi mới chào đời hoàn toàn phụ thuộc vào người lớn bởi bé cần đến 12 tháng để tập đi những bước đầu tiên. Quan niệm cho rằng bế bé khi khóc sẽ làm bé hư hoặc khóc tốt cho phổi của bé là hoàn toàn không đúng.
Trên thực tế, bé chưa có khả năng tự xoa dịu cảm xúc của bản thân. Việc bế, ẵm và đáp ứng nhu cầu (ăn uống, tắm rửa và sự an toàn) ngay lập tức không làm bé đeo bám, mà ngược lại, đó là cách tốt nhất để xoa dịu, giúp bé cảm thấy an toàn và được che chở.
Khi bạn luôn đáp ứng một cách nhất quán, bé học được rằng người chăm sóc là đáng tin cậy. Chính sự nhất quán này sẽ xây dựng nền tảng cho sự tự tin và độc lập sau này của bé. Những em bé nhận được phản hồi phù hợp sẽ dần học được cách tự điều chỉnh cảm xúc và tự xoa dịu bản thân khi có đủ kỹ năng cần thiết.
Tất nhiên, không phải trẻ nào cũng thích được bế suốt mà bạn hãy nương theo mong muốn của trẻ.
6. Tức giận, bạo lực và quá nhiều căng thẳng đều không tốt cho trẻ
Trong những năm đầu đời, não bộ của trẻ sơ sinh phát triển cực nhanh. Chính vì thế, đây là giai đoạn bé đặc biệt dễ bị tổn thương trước các yếu tố tiêu cực.
Việc phải chứng kiến hoặc trải qua những cảm xúc tiêu cực như sợ hãi, căng thẳng quá mức, tức giận hay hung hăng (bạo lực) có thể gây ra chấn thương. Ngay cả khi chỉ là một em bé, những chấn thương này sẽ tác động tiêu cực đến bộ não non nớt, ảnh hưởng đến sức khỏe, cảm xúc và hành vi của trẻ trong suốt cuộc đời.
7. Hãy nghỉ ngơi nếu việc chăm sóc trẻ khiến bạn căng thẳng
Việc dỗ một em bé quấy khóc có thể gây mệt mỏi và bực bội tột độ. Đừng ngần ngại tìm kiếm sự giúp đỡ từ bạn đời, người thân hoặc bạn bè.
Nếu bạn cảm thấy quá căng thẳng, hãy nhớ: Không bao giờ được lắc bé! Thay vào đó, hãy nhẹ nhàng đặt bé vào một nơi an toàn (như cũi hoặc xe đẩy) và dành vài phút nghỉ ngơi để lấy lại bình tĩnh.
Mệt mỏi và lo lắng ban đầu khi chăm sóc trẻ sơ sinh là bình thường, nhưng hãy chú ý nếu bạn có các dấu hiệu nghiêm trọng hơn của Rối Loạn Tâm Trạng và Lo Âu Thời Kỳ Sau Sinh (PMAD), bao gồm:
- Cảm giác lo lắng kéo dài
- Ý nghĩ làm hại bản thân hoặc người khác (bao gồm cả bé)
- Các triệu chứng cản trở cuộc sống hàng ngày sau tháng đầu tiên.
Hãy tìm sự giúp đỡ từ bác sĩ ngay lập tức nếu có những dấu hiệu này.
8. Trẻ học hỏi từ việc tương tác và ở bên mọi người, chứ không phải từ màn hình TV hay điện thoại
Các chuyên gia không khuyến khích việc cho trẻ dưới 2 tuổi xem TV hay điện thoại. Màn hình không đáp lại tương tác của bé và không giúp bé học hỏi, dù con có vẻ chăm chú, say mê khi nhìn vào màn hình.
Âm thanh từ TV hay điện thoại có thể gây mất tập trung. Vì vậy, thay vì mở TV, hãy bật nhạc nhẹ và tắt điện thoại để tập trung hoàn toàn và dành thời gian chất lượng ở bên bé.
Trẻ sơ sinh thích nhìn khuôn mặt của người đối diện (mặt mẹ, bố hoặc người chăm sóc là những khuôn mặt bé yêu thích nhất) vì đó là nguồn tương tác tốt nhất. Khi bé nhìn đi nơi khác, ngáp hoặc nấc, đó là lúc con cần nghỉ ngơi sau khi bị kích thích quá mức.
Hy vọng rằng những thông tin trong bài viết trên về não bộ của trẻ sơ sinh đã mang đến sự an tâm và kiến thức cần thiết cho bạn. Hãy nhớ rằng, mỗi tương tác yêu thương bạn dành cho con hôm nay đang đặt nền tảng vững chắc cho một mối quan hệ kết nối bền chặt, tôn trọng và hạnh phúc giữa bạn và bé trong tương lai!
Khoa Nhi - Sơ Sinh Bệnh viện Phương Nam
Khoa Nhi - Sơ Sinh Bệnh viện Phương Nam, nơi chăm sóc sức khỏe trẻ em đáng tin cậy ngay tại trung tâm quận 7.
Với đội ngũ chuyên môn Nhi khoa nhiều năm kinh nghiệm bao quát tất cả các lĩnh vực nhi khoa, Khoa Nhi - Sơ sinh Bệnh viện Phương Nam là lựa chọn chăm sóc sức khỏe cho bé thuận tiện và đáng tin cậy:
- Vị trí ngay trung tâm Khu đô thị Phú Mỹ Hưng, Quận 7
- Bệnh viện chuyên về Sản – Nhi – IVF có hệ thống phòng khám Nhi đa dạng và chuyên sâu cho trẻ từ sơ sinh đến 16 tuổi
- Dịch vụ khám ngoài giờ thuận tiện cho Quý phụ huynh
- Giờ hoạt động Phòng khám Nhi: T2 - T7, 7:30 – 19:30 và Tiêm chủng: T2 - T7, 7:30 – 16:30
- Hệ thống kiểm soát nhiễm khuẩn hiện đại hàng đầu đảm bảo sự an toàn của khách hàng, đặc biệt là trẻ nhỏ
Tại Bệnh viện Phương Nam, tại Khoa Nhi - Sơ sinh Bệnh viện Phương Nam, trẻ được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe toàn diện theo từng mốc độ tuổi quan trọng suốt thời gian trưởng thành:
- 5 mốc độ tuổi quan trọng của trẻ cần được theo giám sát: Sơ sinh - Nhũ nhi (1 tuần tuổi - 12 tháng), Mầm non (12 tháng – 3 tuổi), Trẻ mẫu giáo (3 – 6 tuổi), Tuổi đi học (6 - 12 tuổi), và Tuổi vị thành niên (12 - 16 tuổi)
- Chương trình Nhi Khoa Phát Triển tiên phong tại Việt Nam
- Chương trình tầm soát, điều trị tiêu hoá cho trẻ em và nội soi tiêu hoá nhi
- Tầm soát, điều trị các vấn để về nội tiết và dậy thì sớm
- Chương trình tiêm chủng theo độ tuổi có bác sĩ Nhi tư vấn
- Chương trình tái khám và theo dõi dành riêng cho trẻ sinh non và trẻ sơ sinh nguy cơ cao
- Tầm soát và điều trị các vấn đề về dinh dưỡng trẻ em
----------
BỆNH VIỆN PHƯƠNG NAM - THÀNH VIÊN TẬP ĐOÀN Y TẾ PHƯƠNG CHÂU
Tập đoàn bệnh viện sản nhi tư nhân hàng đầu Việt Nam cung cấp trải nghiệm xuất sắc với hệ sinh thái Sản - Phụ - Nhi - IVF - Đa Khoa toàn diện.