U xơ tử cung: Những điều chị em cần biết về khối u lành phổ biến

U xơ tử cung là gì?

U xơ tử cung là khối u lành tính của cơ tử cung, không phải ung thư. Đây là những khối tăng trưởng bất thường phát triển từ thành cơ của tử cung. U xơ được hình thành từ các tế bào cơ trơn và mô liên kết của tử cung. Kích thước của u xơ có thể dao động từ rất nhỏ (như hạt đậu) đến rất lớn (làm biến dạng tử cung).

 U xơ tử cung được phân loại dựa trên vị trí bao gồm:

• U xơ dưới niêm mạc
• U xơ trong cơ
• U xơ dưới thanh mạc
• U xơ dưới thanh mạc có cuống.

Triệu chứng

U xơ tử cung thường không gây ra triệu chứng. Chỉ khoảng 25% phụ nữ mắc u xơ tử cung có các triệu chứng cần điều trị. Triệu chứng phụ thuộc vào vị trí, kích thước và số lượng của u xơ. Chúng bao gồm:

• Ra máu giữa kỳ kinh
• Ra máu kinh nhiều, kinh nguyệt kéo dài (cường kinh), có thể gây thiếu máu
• Đau vùng chậu
• Bụng to ra
• Cảm giác nặng, đầy hoặc tức vùng bụng dưới
• Cảm giác nặng ở bàng quang, niệu quản, trực tràng
• Đau bụng kinh
• Đau khi quan hệ tình dục
• Tăng cảm giác buồn tiểu, tiểu nhiều lần
• Táo bón
• Vấn đề về sinh sản: khó có thai, sảy thai nhiều lần, biến chứng khi mang thai.

Nguyên nhân

Nguyên nhân chính xác gây u xơ tử cung chưa được biết rõ, nhưng các nghiên cứu cho thấy sự phát triển của u xơ có liên quan đến các yếu tố sau:

• Hormone estrogen và progesterone
• Di truyền: có mẹ/chị em bị u xơ
• Béo phì
• Dậy thì sớm
• Sinh con ít
• Có kinh sớm
• Chế độ ăn uống không hợp lý
• Uống rượu, hút thuốc
• Căng thẳng
• Tăng huyết áp
• Đái tháo đường
• Nhiễm trùng tử cung
• Biện pháp tránh thai nội tiết
• Các yếu tố nội tiết khác.

Chẩn đoán

U xơ thường được phát hiện tình cờ khi khám phụ khoa định kỳ. Các xét nghiệm giúp chẩn đoán bệnh bao gồm:

• Siêu âm bụng hoặc ngả âm đạo
• Nội soi buồng tử cung
• Nội soi ổ bụng
• Siêu âm bơm nước buồng tử cung
• Chụp cộng hưởng từ (MRI)
• Chụp cắt lớp vi tính (CAT/CT scan)
• Sinh thiết nội mạc tử cung
• Sinh thiết chỉ khi nghi ngờ ung thư (rất hiếm).

Điều trị

Việc điều trị phụ thuộc vào tuổi tác, triệu chứng, kích thước u xơ và mong muốn có con của người bệnh. Bác sĩ có thể đề nghị theo dõi định kỳ nếu u xơ có kích thước nhỏ và không gây triệu chứng.

Tùy từng trường hợp cụ thể, bác sĩ có thể chỉ định một số phương pháp điều trị khác bao gồm:

Dùng thuốc

• Thuốc giảm đau để kiểm soát cơn đau do u xơ nhỏ
• Tranexamic acid làm giảm máu kinh
• Thuốc tránh thai nội tiết, vòng tránh thai chứa progestin để điều hòa kinh nguyệt và giảm đau bụng kinh
• Điều trị nội tiết bằng GnRH agonists làm giảm nồng độ estrogen trong máu, tạo tình trạng tương tự mãn kinh, giúp co nhỏ u tạm thời nhưng cần lưu ý tác dụng phụ. Phương pháp này cải thiện triệu chứng nhưng không làm khối u biến mất, nên khi ngưng thuốc, khối u có thể phát triển trở lại.

Thủ thuật xâm lấn tối thiểu

• Thuyên tắc động mạch tử cung là phương pháp được thực hiện qua ống thông, giúp chặn dòng máu nuôi u nhỏ, làm u teo nhỏ hoặc biến mất.
• Phẫu thuật siêu âm hội tụ cường độ cao dưới hướng dẫn của MRI (MR-guided Focused Ultrasound Surgery - MRgFUS): Sử dụng sóng siêu âm cường độ cao để tập trung phá hủy u xơ, dưới sự theo dõi của MRI.

Phẫu thuật

• Bóc tách nhân xơ: Thực hiện bằng nội soi buồng tử cung/ổ bụng hoặc mổ hở để loại bỏ u xơ trong buồng tử cung nhưng vẫn bảo tồn tử cung, trong trường hợp phụ nữ còn mong muốn sinh con. Tuy nhiên, nguy cơ u có thể tái phát.
• Cắt tử cung: Cắt toàn bộ hoặc một phần tử cung trong trường hợp phụ nữ lớn tuổi và không còn nhu cầu sinh con.

Một số biện pháp chăm sóc tại nhà bao gồm:

• Giữ cân nặng hợp lý và bổ sung vitamin D
• Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh với nhiều rau quả, ngũ cốc nguyên hạt, sữa ít béo, đậu, thịt nạc, cá
• Hạn chế rượu bia
• Khám định kỳ để được siêu âm theo dõi kích thước u
• Tái khám ngay nếu ra máu nhiều, đau bụng dữ dội, bụng to nhanh.

U xơ tử cung có nguy hiểm không?

U xơ có thể ảnh hưởng đến quá trình mang thai, làm tăng nguy cơ:

• Sảy thai tự nhiên
• Thai chậm phát triển trong tử cung
• Nhau tiền đạo
• Tiền sản giật
• Ngôi thai bất thường
• Rau bong non
• Đau bụng trong thai kỳ do thoái hóa u, thường gặp nhất ở tam cá nguyệt 2
• Sinh non
• Sinh mổ
• Băng huyết sau sinh

Hấu hết u xơ đều lành tính và không phải ung thư, nguy cơ hóa ác tính rất hiếm (<1%). U thường phát triển trong tuổi sinh sản, nhưng teo nhỏ sau mãn kinh. Sau điều trị bảo tồn tử cung, các trường hợp tái phát khá thường gặp, khoảng 15 - 30% cần điều trị lại trong vòng 5 - 10 năm.

U xơ tử cung là một khối u lành tính rất phổ biến, không đáng sợ nhưng cũng không nên chủ quan. Việc sống chung với u xơ có thể là một hành trình dài, nhưng bạn có rất nhiều lựa chọn để kiểm soát các triệu chứng và duy trì một cuộc sống khỏe mạnh. Điều trị được cá nhân hóa tuỳ thuộc vào triệu chứng và mong muốn sinh con. Bạn vẫn có thể có thai kỳ khỏe mạnh sau khi điều trị u xơ.

Bệnh viện Phương Nam - Điểm đến chăm sóc sức khỏe sinh sản toàn diện của người phụ nữ

• Chuyên điều trị các bệnh lý phụ khoa, u nang, u xơ: Bệnh viện Phương Nam chẩn đoán và điều trị các bệnh lý phụ khoa, từ các vấn đề viêm nhiễm thường gặp đến những ca bệnh phức tạp như u nang, u xơ.
• Đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm: Đặc biệt, Bác sĩ CKII Văn Phụng Thống với hơn 35 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực sản phụ khoa đã xử trí thành công nhiều ca bệnh khó, mang lại niềm tin và hy vọng cho nhiều khách hàng.
• Phương pháp phẫu thuật và trang thiết bị hiện đại: Với máy siêu âm hiện đại cho hình ảnh rõ nét, giúp bác sĩ thấy rõ tình trạng sức khỏe của bạn và đảm bảo chẩn đoán chính xác. Phương pháp phẫu thuật nội soi tiên tiến được áp dụng tại Bệnh viện Phương Nam giúp khách hàng ít đau hơn và hồi phục nhanh hơn do vết mổ nhỏ, ít xâm lấn.
• Đa dạng gói khám và tầm soát cho phụ nữ theo từng giai đoạn, độ tuổi bao gồm: sức khỏe tiền hôn nhân, chăm sóc thai kỳ toàn diện, chăm sóc sức khỏe tiền mãn kinh và mãn kinh. 
• Nơi chăm sóc sức khỏe phụ khoa chủ động cho người phụ nữ: Không gian khám chữa bệnh riêng tư, quy trình đạt chuẩn quốc tế JCI cùng hệ thống trang thiết bị tiên tiến như máy nhũ ảnh 3D, máy siêu âm E22,... đảm bảo an toàn và chất lượng dịch vụ tốt nhất cho khách hàng.