Box:
Tham vấn y khoa
BS. CKI Nguyễn Văn Bảo Trân
Phó khoa Phụ Sản, Bệnh viện Phương Nam
U xơ tử cung là những khối u thường gặp ở tử cung người phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Mặc dù đây không phải ung thư nhưng có thể gây ra một số vấn đề đáng lưu tâm cho chị em. Sẽ không bao giờ là thừa nếu người có u xơ biết các thông tin về bệnh để chủ động theo dõi, thăm khám và điều trị khi cần thiết.
1. U xơ tử cung là gì?
U xơ tử cung còn được gọi là nhân xơ tử cung. Đây là các khối u được tạo thành ở trong hoặc trên thành tử cung.
Nhân xơ thường có hình tròn, trông giống các cục u bề mặt nhẵn nhụi. Một vài khối u mọc trên cuống mỏng nên giống như chiếc nấm. Khối u đơn lẻ hoặc mọc thành cụm. Kích thước dao động từ 1mm đến hơn 20cm, cũng có thể lớn hơn nữa.
Một số khối u lớn dần lên theo thời gian, còn một số lại giữ nguyên kích thước.
Bác sĩ sẽ phân loại u xơ theo vị trí và cách chúng bám vào tử cung.
2. U xơ tử cung có nguy hiểm không?
U xơ tử cung là các khối u lành tính, không phải ung thư. Chúng hiếm khi gây biến chứng nghiêm trọng, nếu có sẽ là:
- Chảy máu nhiều dẫn tới thiếu máu.
- Xoắn khối u.
- Nhiễm trùng khối u, niêm mạc tử cung và ống dẫn trứng.
- Thoái hóa, hoại tử khối u gây đau đớn nghiêm trọng, không kiểm soát được.
- Chèn ép vào đường dẫn nước tiểu gây ứ đọng nước tiểu ở thận, triệu chứng đái rắt, bí tiểu.
- Chèn ép vào trực tràng gây ra táo bón.
- Chèn ép vào tĩnh mạch ở chân gây phù.
Phụ nữ đang mang thai có nhân xơ tử cung cần được theo dõi chặt chẽ. Do sự thay đổi hormon trong thời kỳ này mà khối u có thể to lên, đôi khi gây sảy thai, sinh non, ngôi thai bất thường, nhau tiền đạo, bong nhau non, đau bụng cùng các bất thường khi chuyển dạ.
3. Nguyên nhân gây u xơ tử cung
Cần nghiên cứu thêm về nguyên nhân u xơ tử cung
Nguyên nhân chính xác của u xơ tử cung chưa được xác định. Các nghiên cứu cho thấy mất cân bằng của hormone estrogen và progesteron, yếu tố di truyền và một số cơ chế tăng trưởng tế bào có thể liên quan đến sự hình thành và phát triển của u xơ. Bởi vì các nhà khoa học quan sát thấy rằng u xơ tử cung phát triển khi nồng độ các hormone này cao và teo nhỏ lại khi nồng độ các hormone này thấp.
Ngoài ra, có một số yếu tố khiến cho nguy cơ mắc u xơ tử cung của một người phụ nữ cao hơn. Đó là:
- Béo phì.
- Tiền sử gia đình mắc u xơ tử cung.
- Chưa sinh con.
- Dậy thì sớm trước 8 tuổi.
- Mãn kinh muộn sau 55 tuổi.
Phần lớn các trường hợp u xơ tử cung xảy ra ở phụ nữ trong độ tuổi 30-50, hiếm khi nào xuất hiện trước khi có kinh nguyệt lần đầu hoặc sau khi mãn kinh.
4. Dấu hiệu u xơ tử cung là gì?
Hầu hết bệnh nhân không có biểu hiện u xơ tử cung nếu u còn nhỏ. Khi nó phát triển lớn hơn, triệu chứng u xơ tử cung có thể gây ra gồm:
- Chảy máu quá nhiều hoặc đau trong kỳ kinh nguyệt.
- Chảy máu bất thường giữa chu kỳ.
- Đầy chướng bụng dưới.
- Bụng to ra giống như đang mang thai.
- Đi tiểu nhiều hơn.
- Đau khi quan hệ tình dục.
- Táo bón.
- Đau lưng dưới
- Tiết dịch âm đạo nhiều hơn.
- Khó tiểu.
Hiếm gặp, u xơ kích thước quá lớn đến mức đè vào mạch máu nuôi u. Vì không được nuôi dưỡng nên khối u bắt đầu hoại tử, gây đau bụng dưới đột ngột và dữ dội.
5. Phát hiện u xơ tử cung bằng cách nào?
Bác sĩ thường tình cờ phát hiện ra u xơ tử cung trong khi khám phụ khoa. Cũng có trường hợp bệnh nhân đi khám vì có những dấu hiệu u xơ tử cung.
Có nhiều hạng mục được chỉ định để xác định có khối u ở tử cung hay không, kích thước bao nhiêu và vị trí chính xác của chúng ở đâu:
- Khám phụ khoa.
- Siêu âm bụng hoặc siêu âm đầu dò âm đạo
- Siêu âm bơm nước buồng tử cung khi cần đánh giá tổn thương trong lòng tử cung.
- Nội soi buồng tử cung khi nghi ngờ u xơ dưới niêm mạc hoặc cần kết hợp can thiệp.
- MRI trong một số trường hợp u lớn, nhiều u, khó xác định hoặc cần lập kế hoạch điều trị.
- Công thức máu, ferritin/sắt khi nghi ngờ thiếu máu do rong kinh.
6. Điều trị u xơ tử cung
Không phải mọi trường hợp u xơ tử cung đều cần điều trị ngay. Việc lựa chọn phương pháp phụ thuộc vào triệu chứng, vị trí, kích thước, số lượng khối u, độ tuổi, tình trạng sức khỏe, kế hoạch mang thai và mong muốn bảo tồn tử cung của người bệnh.
Sau khi thăm khám và đánh giá đầy đủ, bác sĩ có thể tư vấn một trong các hướng xử trí sau:
1. Theo dõi định kỳ: đối với những trường hợp u xơ tử cung không gây triệu chứng hoặc chưa ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe có thể chưa cần dùng thuốc hay phẫu thuật.
2. Điều trị nội khoa: Chủ yếu giúp kiểm soát các triệu chứng như rong kinh, đau bụng kinh và thiếu máu.
3. Phẫu thuật điều trị u xơ tử cung: mổ nội soi hoặc mổ hở bóc u xơ, nội soi buồng tử cung cắt nhân xơ tử cung dưới niêm, một số trường hợp có thể cần cắt tử cung.
BS CKI Trần Tài Năng bệnh viện Phương Nam thực hiện cắt u xơ tử cung dưới niêm qua soi buồng tử cung
4. Các phương pháp điều trị ít hoặc không xâm lấn
- Ngoài điều trị bằng thuốc và phẫu thuật, một số trường hợp có thể được xem xét áp dụng các phương pháp ít hoặc không xâm lấn như:
- Thuyên tắc động mạch tử cung: Làm giảm lượng máu nuôi khối u, từ đó giúp u xơ thu nhỏ và cải thiện triệu chứng.
- Tiêu hủy u xơ bằng sóng cao tần RFA: Sử dụng năng lượng nhiệt để phá hủy mô u xơ.
- Siêu âm hội tụ cường độ cao: Sử dụng sóng siêu âm hội tụ để tác động lên khối u dưới hướng dẫn của phương tiện chẩn đoán hình ảnh.
- Mỗi phương pháp điều trị u xơ tử cung đều có lợi ích và giới hạn riêng. Tại Bệnh viện Phương Nam, bác sĩ đánh giá triệu chứng, vị trí, kích thước, số lượng u và kế hoạch sinh sản để tư vấn hướng xử trí phù hợp. Khi có chỉ định phẫu thuật, bệnh viện Phương Nam ưu tiên lựa chọn phương pháp phẫu thuật nội soi ít xâm lấn hướng đến bảo tồn tử cung cho người phụ nữ.
Cận cảnh khối u xơ tử cung được bóc tách tại bệnh viện Phương Nam
CÂU HỎI THƯỜNG GẶP
1. U xơ tử cung có nguy hiểm không?
Phần lớn u xơ tử cung là khối u lành tính và nhiều trường hợp không gây triệu chứng, chỉ cần theo dõi định kỳ. Tuy nhiên, u xơ có thể ảnh hưởng đến sức khỏe khi gây rong kinh, thiếu máu, đau hoặc nặng vùng chậu, tiểu nhiều lần, táo bón hay làm giảm chất lượng cuộc sống.
Người bệnh nên đi khám sớm nếu xuất hiện đau vùng chậu kéo dài, kinh nguyệt ra nhiều bất thường, chảy máu giữa kỳ kinh, khó tiểu hoặc thường xuyên mệt mỏi, chóng mặt do thiếu máu. Nếu đau bụng dữ dội xuất hiện đột ngột hoặc chảy máu âm đạo nhiều, cần đến cơ sở y tế để được đánh giá kịp thời.
2. U xơ tử cung có ảnh hưởng đến khả năng mang thai không?
Không phải mọi trường hợp u xơ tử cung đều gây hiếm muộn. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc chủ yếu vào vị trí, kích thước, số lượng khối u và khả năng làm biến dạng buồng tử cung.
U xơ dưới niêm mạc hoặc u xơ trong cơ làm biến dạng lòng tử cung có thể cản trở quá trình làm tổ, làm giảm khả năng thụ thai hoặc tăng nguy cơ sảy thai. Phụ nữ đang mong con hoặc từng sảy thai nên khám chuyên khoa để được đánh giá cụ thể trước khi quyết định điều trị.
3. Mổ nội soi có ưu điểm gì?
Khi có chỉ định phù hợp, phẫu thuật nội soi giúp giảm mức độ xâm lấn, vết mổ nhỏ, giảm đau sau mổ và rút ngắn thời gian hồi phục so với mổ mở. Phương pháp này cũng có thể giúp bóc khối u và bảo tồn tử cung ở những phụ nữ còn nhu cầu sinh sản.
Tuy nhiên, không phải mọi khối u đều có thể phẫu thuật nội soi. Bác sĩ sẽ đánh giá kích thước, vị trí, số lượng u, tiền sử phẫu thuật và tình trạng sức khỏe để lựa chọn phương pháp an toàn.
Nếu được phát hiện u xơ tử cung hoặc đang gặp các biểu hiện như rong kinh, đau vùng chậu, bụng to bất thường, tiểu nhiều lần hay khó mang thai, chị em nên thăm khám chuyên khoa. Tại Bệnh viện Phương Nam, bác sĩ sẽ đánh giá vị trí, kích thước, số lượng khối u và kế hoạch sinh sản để tư vấn phương án theo dõi hoặc điều trị phù hợp, ưu tiên các giải pháp ít xâm lấn và bảo tồn tử cung khi có thể.
Liên hệ 1900 54 54 66 (phím 5) để đặt lịch tư vấn cùng bác sĩ phụ khoa.
Phụ Khoa Bệnh viện Phương Nam - Điểm đến chăm sóc sức khỏe sinh sản toàn diện của người phụ nữ
- Chẩn đoán và điều trị toàn diện bệnh lý phụ khoa: Từ viêm nhiễm thường gặp đến các bệnh lý phức tạp như u nang buồng trứng, u xơ tử cung; đồng thời theo dõi mức độ triệu chứng và ảnh hưởng đến chất lượng sống trước và sau điều trị để đánh giá hiệu quả.
- Đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm: Tiêu biểu là BS.CKII Văn Phụng Thống với hơn 35 năm kinh nghiệm Sản Phụ khoa, đã xử trí thành công nhiều ca bệnh khó và phức tạp.
- Hội chẩn đa chuyên khoa, đồng quyết định điều trị: Bác sĩ cùng khách hàng lựa chọn phương án phù hợp, tôn trọng nhu cầu bảo tồn tử cung, chức năng sinh sản và kế hoạch mang thai của khách hàng trong tương lai.
- Nổi bật với phẫu thuật nội soi xâm lấn tối thiểu: Cá thể hóa phương pháp theo từng khách hàng, ưu tiên can thiệp tối thiểu để đạt hiệu quả tối ưu.
- Phục hồi sớm sau phẫu thuật: Áp dụng chương trình phục hồi sớm (ERAS) giúp giảm đau, giảm nguy cơ nhiễm trùng, vận động sớm, rút ngắn thời gian hồi phục và xuất viện.
- Trang thiết bị và quy trình hiện đại: Máy siêu âm Voluson Expert 22 hỗ trợ quan sát rõ tổn thương và nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán; máy nhũ ảnh 3D cùng quy trình chăm sóc đạt chuẩn quốc tế JCI góp phần bảo đảm an toàn và chất lượng điều trị.
- Nơi chăm sóc sức khỏe phụ khoa chủ động cho người phụ nữ: Đa dạng chương trình từ khám sức khỏe tiền hôn nhân, chăm sóc thai kỳ toàn diện đến chăm sóc sức khỏe tiền mãn kinh – mãn kinh, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ở mỗi độ tuổi và cột mốc của người phụ nữ.