Phát hiện u xơ tử cung khi mang thai khiến không ít mẹ bầu lo lắng: U xơ có ảnh hưởng đến sự phát triển của em bé không? Có thể sinh thường hay bắt buộc phải mổ lấy thai? Và nếu đã phải mổ, liệu bác sĩ có thể bóc u xơ ngay trong cùng một cuộc phẫu thuật?
Đó cũng là những vấn đề được đặt ra trong hành trình mang thai của chị T., một thai phụ được theo dõi tại Bệnh viện Phương Nam với nhiều nhân xơ tử cung, trong đó có những khối kích thước lớn. Ở tuổi thai 36 tuần 5 ngày, chị T. nhập viện trong tình trạng ối vỡ, có dấu hiệu chuyển dạ và thai ngôi mông. Sau khi đánh giá tình trạng mẹ và bé, ê-kíp sản khoa quyết định thực hiện mổ lấy thai. Đặc biệt, trong cuộc phẫu thuật, bác sĩ đã thực hiện bóc ba nhân xơ tử cung, trong đó hai khối có kích thước khoảng 6 × 7 cm.
Vì sao bác sĩ quyết định bóc u xơ ngay khi mổ lấy thai? Liệu có thể bóc u xơ tử cung trong tất cả các trường hợp mổ lấy thai cho các mẹ bầu có u xơ tử cung không?
Câu chuyện của chị T. sẽ giúp mẹ bầu hiểu rõ hơn về cách theo dõi u xơ trong thai kỳ và những yếu tố bác sĩ cần cân nhắc khi lựa chọn phương pháp điều trị.
1. Phát hiện u xơ tử cung trong thai kỳ: Mẹ bầu có cần lo lắng không?
Trong những lần khám thai tại Bệnh viện Phương Nam, chị T. được phát hiện có u xơ tử cung.
U xơ tử cung là những khối u lành tính phát triển từ lớp cơ tử cung, có thể xuất hiện trước hoặc trong độ tuổi sinh sản. Nhiều phụ nữ chỉ tình cờ phát hiện u xơ khi siêu âm khám phụ khoa hoặc theo dõi thai kỳ.
Phần lớn thai phụ có u xơ tử cung vẫn có thể trải qua thai kỳ thuận lợi. Tuy nhiên, tùy thuộc vào kích thước, số lượng và vị trí, u xơ có thể liên quan đến một số biến chứng như:
- Đau bụng do thoái hóa nhân xơ trong thai kỳ.
- Tăng nguy cơ ngôi thai bất thường, chẳng hạn ngôi mông hoặc ngôi ngang.
- Tăng nguy cơ sinh non ở một số trường hợp.
- Gây khó khăn cho quá trình chuyển dạ hoặc đường mổ lấy thai nếu nhân xơ nằm ở vị trí cản trở.
- Tăng nguy cơ đờ tử cung và băng huyết sau sinh.
Điều mẹ bầu cần biết: Không phải u xơ nào cũng gây biến chứng và không phải cứ có u xơ là phải mổ lấy thai. Bác sĩ cần đánh giá đặc điểm từng nhân xơ cùng tình trạng thai kỳ để đưa ra kế hoạch theo dõi và sinh phù hợp.
2. Thai 36 tuần 5 ngày: Khi diễn biến ối vỡ và ngôi mông làm thay đổi kế hoạch sinh
Ở tuổi thai 36 tuần 5 ngày, chị T. nhập viện vì tình trạng ối vỡ kèm các dấu hiệu chuyển dạ. Qua thăm khám, bác sĩ chẩn đoán ngôi mông, ối vỡ, đa u xơ tử cung.
Ngôi mông là tình trạng phần mông hoặc chân của thai nhi hướng xuống phía cổ tử cung thay vì đầu. Đây là một trong những yếu tố cần được đánh giá kỹ khi lựa chọn phương pháp sinh, đặc biệt khi thai phụ đã vỡ ối hoặc bước vào chuyển dạ.
Trong trường hợp ngôi mông kèm ối vỡ, bác sĩ khám sẽ lưu ý các nguy cơ như sa dây rốn, diễn tiến chuyển dạ bất thường và những khó khăn có thể xảy ra trong quá trình sinh.
Đối với chị T., sau khi đánh giá tình trạng sản khoa và các yếu tố nguy cơ liên quan, ê-kíp quyết định phẫu thuật lấy thai.
Mục tiêu ưu tiên lúc này là bảo đảm cuộc sinh an toàn cho mẹ và bé. Việc xử trí các nhân xơ tử cung cần được cân nhắc riêng, dựa trên đặc điểm tổn thương và điều kiện thực tế trong cuộc mổ.
3. Trong mổ lấy thai: Bác sĩ đã đánh giá nhân xơ tử cung như thế nào?
Mổ lấy thai với chẩn đoán ngôi mông, ối vỡ kèm đa nhân xơ tử cung là phẫu thuật phức tạp, đòi hỏi nhiều kinh nghiệm bắt con khéo léo, khả năng chẩn đoán quyết định trong mổ có bóc u xơ tử cung, cần kinh nghiệm xử trí băng huyết trong mổ.
Ca phẫu thuật được thực hiện bởi BS.CKII Văn Phụng Thống – Giám đốc Chuyên môn Bệnh viện Phương Nam cùng ê-kíp Sản khoa, Gây mê hồi sức.
Sau khi em bé chào đời, bác sĩ tiếp tục đánh giá tình trạng tử cung và ghi nhận ba nhân xơ:
- Nhân xơ thứ nhất: Kích thước khoảng 6 × 7 cm, nằm ở mặt trước tử cung, trải từ vùng đáy đến thân tử cung, dưới thanh mạc.
- Nhân xơ thứ hai: Kích thước khoảng 2 × 3 cm, nằm tại đáy tử cung.
- Nhân xơ thứ ba: Kích thước khoảng 6 × 7 cm, nằm ở mặt sau, từ vùng đáy đến thân tử cung.
Sự hiện diện của nhiều nhân xơ, đặc biệt là hai khối kích thước khoảng 7 cm, đặt ra yêu cầu đánh giá cẩn thận trước khi quyết định có nên bóc u ngay trong cuộc mổ lấy thai hay không.
Bởi trong thai kỳ, tử cung được cung cấp máu rất phong phú. Việc bóc nhân xơ có thể làm tổn thương các mạch máu trong cơ tử cung, gây mất máu đáng kể và khiến quá trình cầm máu trở nên khó khăn hơn.
Vì vậy, bóc u xơ đồng thời mổ lấy thai không phải là thủ thuật được thực hiện thường quy cho mọi thai phụ có u xơ tử cung.
4. Vì sao bác sĩ cân nhắc bóc u xơ ngay khi mổ lấy thai?
Đây là câu hỏi nhiều mẹ bầu quan tâm nhất. Thông thường, nếu u xơ không gây cản trở cuộc mổ hoặc không có chỉ định cần xử trí ngay, bác sĩ có thể lựa chọn giữ lại và tiếp tục theo dõi sau sinh. Sau khi sinh, tử cung dần trở về kích thước bình thường. Một số nhân xơ cũng có thể giảm kích thước theo thời gian, nhờ đó bác sĩ có thể đánh giá lại nhu cầu điều trị.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp mổ lấy thai kèm bóc u xơ tử cung được bác sĩ đánh giá kỹ lưỡng trước và trong khi mổ lấy thai, bóc u xơ tử cung sau khi lấy thai có thể được cân nhắc.
Các yếu tố quan trọng cần bác sĩ đánh giá bao gồm:
- Vị trí nhân xơ: Khối u có cản trở đường rạch tử cung, quá trình lấy thai hoặc khâu phục hồi tử cung hay không?
- Kích thước và đặc điểm nhân xơ: Nhân xơ nằm dưới thanh mạc, trong cơ tử cung hay có cuống?
- Nguy cơ chảy máu: Khả năng tiếp cận, bóc tách và kiểm soát các mạch máu nuôi khối u.
- Tình trạng người mẹ: Huyết động, mức độ mất máu, tình trạng tử cung và các bệnh lý đi kèm.
- Điều kiện phẫu thuật: Kinh nghiệm bác sĩ phẫu thuật, hồi sức, phương tiện cầm máu và khả năng xử trí biến chứng.
- Mong muốn sinh sản: Những ảnh hưởng có thể có của phẫu thuật đối với tử cung và thai kỳ trong tương lai.
Đối với chị T., sau khi đánh giá trực tiếp các nhân xơ to gần đường phẫu thuật, có thể làm đờ tử cung và nguy cơ gây bế sản dịch sau mổ, ê-kíp đã lựa chọn bóc cả ba nhân xơ tử cung.
Đây là quyết định điều trị dành riêng cho trường hợp cụ thể, không có nghĩa mọi phụ nữ mang thai có u xơ đều nên bóc u ngay khi sinh hoặc khi mổ.
5. Mổ lấy thai kết hợp bóc ba nhân xơ: Kết quả điều trị
Sau khi hoàn tất phẫu thuật lấy thai, ê-kíp tiến hành bóc tách ba nhân xơ và kiểm soát cầm máu kỹ lưỡng trong quá trình phẫu thuật.
Theo ghi nhận trong hồ sơ, tổng lượng máu mất ước tính khoảng 450 mL và người bệnh không cần truyền máu.Đây là một kết quả đáng ghi nhận trong trường hợp mổ lấy thai kết hợp bóc nhiều nhân xơ, song vẫn cần đánh giá cùng với tình trạng huyết động và diễn tiến hậu phẫu.
Sau mổ, chị T. tiếp tục được theo dõi tình trạng co hồi tử cung, lượng sản dịch, dấu hiệu sinh tồn, tình trạng đau và vết mổ.Em bé được đội ngũ Bác sĩ Nhi – Sơ sinh thăm khám, theo dõi và chăm sóc phù hợp với tuổi thai.
Trong những ngày tiếp theo, sức khỏe người mẹ cải thiện, vết mổ hồi phục và chị có thể vận động nhẹ nhàng theo hướng dẫn. Khi mẹ và con khỏe mạnh, đáp ứng các tiêu chuẩn xuất viện, hai mẹ con được xuất viện về nhà, tiếp tục hành trình chăm sóc và hồi phục sau sinh.
6. Bóc u xơ ngay khi mổ lấy thai: Lợi ích và nguy cơ mẹ bầu cần hiểu
Việc kết hợp hai phẫu thuật trong cùng một cuộc mổ có thể mang lại một số lợi ích cho những trường hợp phù hợp, chẳng hạn tránh được một cuộc phẫu thuật bóc u riêng biệt sau này nếu việc bóc u thực sự cần thiết. Tuy nhiên, phương pháp này cũng có những nguy cơ cần cân nhắc.
* Lợi ích có thể có:
- Xử trí được nhân xơ có chỉ định can thiệp trong cùng cuộc phẫu thuật.
- Có thể tránh một lần gây mê và phẫu thuật khác trong tương lai.
- Giảm nhu cầu can thiệp lại nếu việc bóc u được thực hiện thành công và không phát sinh biến chứng.
* Nguy cơ cần lưu ý:
- Chảy máu nhiều trong phẫu thuật.
- Có thể cần truyền máu hoặc các biện pháp cầm máu bổ sung.
- Thời gian phẫu thuật có thể kéo dài.
- Nguy cơ biến chứng liên quan đến vết khâu và tổn thương cơ tử cung.
- Cần đánh giá ảnh hưởng của sẹo bóc u đối với những lần mang thai sau.
Các nghiên cứu hiện nay chưa đủ chắc chắn để khẳng định bóc u xơ đồng thời mổ lấy thai có lợi hơn việc trì hoãn bóc u trong mọi trường hợp. Vì vậy, quyết định phải dựa trên đánh giá chuyên môn và tư vấn cá thể hóa, thay vì chỉ dựa vào kích thước hoặc số lượng nhân xơ.
7. Sau sinh, mẹ từng bóc u xơ tử cung cần theo dõi những gì?
Sau mổ lấy thai kết hợp bóc u xơ, người mẹ cần tuân thủ lịch tái khám và hướng dẫn chăm sóc hậu phẫu.
Một số dấu hiệu cần đến cơ sở y tế ngay bao gồm:
- Ra máu âm đạo nhiều, thấm ướt nhanh băng vệ sinh hoặc kèm choáng, ngất.
- Đau bụng tăng dần, đau dữ dội hoặc không cải thiện.
- Sốt từ 38°C, rét run hoặc mệt nhiều.
- Vết mổ sưng đỏ, chảy dịch bất thường hoặc bung mép.
- Sản dịch có mùi hôi khó chịu.
- Khó thở, đau ngực, ngất hoặc đau và sưng một bên chân.
- Bên cạnh việc theo dõi hồi phục sau sinh, người mẹ cũng cần được tư vấn về kế hoạch mang thai tiếp theo.
Tùy thuộc vào vị trí và độ sâu của đường bóc nhân xơ, mức độ tổn thương cơ tử cung và quá trình khâu phục hồi, bác sĩ sẽ đánh giá những lưu ý cần thiết cho lần mang thai sau, bao gồm phương pháp sinh phù hợp.
Mẹ nên lưu giữ phiếu xuất viện có phương pháp phẫu thuật bóc u xơ tử cung, vì đây là thông tin quan trọng khi khám thai trong tương lai.
8. Có u xơ tử cung khi mang thai, khi nào cần đi khám?
Nếu được chẩn đoán u xơ tử cung trong thai kỳ, mẹ bầu không nên quá lo lắng hoặc tự cho rằng mình bắt buộc phải sinh mổ hay mổ lấy thai phải kèm bóc u xơ tử cung
Điều quan trọng là khám thai đúng lịch và theo dõi theo hướng dẫn của bác sĩ.
Trong quá trình thăm khám, bác sĩ có thể thực hiện các bước:
- Bước 1 – Khai thác bệnh sử và khám sản khoa: Đánh giá tuổi thai, triệu chứng đau bụng, tiền sử u xơ tử cung, phẫu thuật trước đây và các yếu tố nguy cơ liên quan.
- Bước 2 – Siêu âm đánh giá thai và nhân xơ: Xác định vị trí, kích thước, số lượng nhân xơ; đánh giá sự phát triển của thai, vị trí nhau thai, ngôi thai và những yếu tố có thể ảnh hưởng đến cuộc sinh.
- Bước 3 – Đánh giá nguy cơ trong thai kỳ: Theo dõi những vấn đề có thể liên quan đến u xơ như đau do thoái hóa, ngôi thai bất thường, nguy cơ sinh non hoặc khó khăn trong quá trình sinh.
- Bước 4 – Tư vấn kế hoạch sinh: Bác sĩ cân nhắc sinh ngả âm đạo hay mổ lấy thai dựa trên tình trạng sản khoa cụ thể. Nếu có chỉ định mổ lấy thai, việc xử trí u xơ sẽ được đánh giá riêng.
- Bước 5 – Theo dõi sau sinh: Đánh giá sự hồi phục của tử cung, tình trạng nhân xơ còn lại và tư vấn sức khỏe sinh sản lâu dài.
Nếu xuất hiện đau bụng dữ dội, ra máu âm đạo, ra nước nghi vỡ ối hoặc thai máy giảm, mẹ cần đến cơ sở y tế ngay để được đánh giá.
9. Đồng hành cùng mẹ bầu có u xơ tử cung tại Bệnh viện Phương Nam
U xơ tử cung trong thai kỳ không đồng nghĩa với một thai kỳ nguy hiểm hay bắt buộc phải phẫu thuật. Mỗi thai phụ có đặc điểm nhân xơ, tình trạng sức khỏe và nhu cầu sinh sản khác nhau. Vì vậy, việc theo dõi và điều trị cần được cá thể hóa.
Qua trường hợp của chị T., Bệnh viện Phương Nam mong muốn giúp các mẹ bầu hiểu rằng: Một cuộc sinh an toàn không chỉ phụ thuộc vào kỹ thuật phẫu thuật, mà còn bắt đầu từ việc đánh giá đúng nguy cơ, lập kế hoạch phù hợp và đưa ra quyết định điều trị vào đúng thời điểm.
Nếu đang mang thai và được phát hiện có u xơ tử cung, mẹ hãy chủ động trao đổi với bác sĩ Sản Phụ khoa về những ảnh hưởng có thể có đối với thai kỳ, phương pháp sinh và nhu cầu điều trị sau sinh.
Là thành viên của Tập đoàn Y tế Phương Châu – hệ thống y tế đầu tiên tại Việt Nam đạt chuẩn JCI Enterprise, Bệnh viện Phương Nam kế thừa nền tảng quản lý an toàn và chất lượng điều trị theo chuẩn quốc tế, không chỉ chú trọng điều trị hiệu quả mà còn hướng đến các can thiệp tối ưu nhằm bảo tồn chức năng sinh sản và nâng cao chất lượng cuộc sống
Tập đoàn y tế Phương Châu gồm 4 bệnh viện tại Miền Nam Việt Nam: Bệnh viện Phương Nam (Thành phố Hồ Chí Minh), Phương Châu Cần Thơ, Phương Châu Sa Đéc và Phương Châu Sóc Trăng, với hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện Sản - Phụ khoa, Nhi Khoa - Sơ sinh, IVF - Nam Khoa, Đa khoa và Thẩm mỹ, bảo vệ sức khỏe cho người phụ nữ và cả gia đình. Tập đoàn Y tế Phương Châu với 15 năm phụng sự từ tâm, đạt các chuẩn quốc tế gồm JCI, JCI Enterprise (đầu tiên tại Đông Nam Á), RTAC (IVF), ISO 15189, và Lotus Award (USA), Nuôi con bằng sữa mẹ xuất sắc (bởi Alive & Thrive), cam kết mang lại chăm sóc an toàn – nhân văn – lấy người bệnh làm trung tâm.
Tham khảo thông tin chi tiết tại đây:
https://thanhnien.vn/vo-oi-o-tuan-36-san-phu-duoc-lay-thai-va-boc-3-khoi-u-xo-tu-cung-trong-mot-lan-mo-185261103145324243.htm
------------------
BỆNH VIỆN PHƯƠNG NAM - THÀNH VIÊN TẬP ĐOÀN Y TẾ PHƯƠNG CHÂU
Tập đoàn bệnh viện sản nhi tư nhân hàng đầu Việt Nam cung cấp trải nghiệm xuất sắc với hệ sinh thái Sản - Phụ - Nhi - IVF - Đa Khoa toàn diện.