Có những thai kỳ bắt đầu bằng niềm vui. Nhưng cũng có những thai kỳ được tiếp nối từ những mất mát, lo lắng và cả một hành trình dài đi tìm cơ hội để giữ con ở lại.
Với chị H. (39 tuổi), hành trình ấy đã kéo dài hơn 10 năm.
Năm 2014, trong lần mang thai đầu tiên, chị phải trải qua nỗi đau mất con ở tuần thai thứ 22 do hở eo cổ tử cung. Hai năm sau, niềm hy vọng một lần nữa trở lại khi chị mang thai lần thứ hai. Lần này, chị tìm đến Bệnh viện Quốc tế Phương Châu để được theo dõi sát sao và gặp BS.CKII. Nguyễn Duy Linh - Cố vấn chuyên môn, Bệnh viện Quốc tế Phương Châu.
Sau khi khai thác kỹ tiền sử thai kỳ, bác sĩ chỉ định khâu cổ tử cung dự phòng qua đường âm đạo ở tuần 14. Đây là phương pháp sử dụng chỉ khâu để hỗ trợ giữ cổ tử cung đóng kín, hạn chế nguy cơ cổ tử cung mở sớm - một trong những nguyên nhân có thể dẫn đến sảy thai to hoặc sinh non.
Dù được can thiệp từ sớm, đến tuần 22, cổ tử cung vẫn tiếp tục ngắn và mở dần từ 1 cm đến 2 cm. Chị nhiều lần nhập viện vì dọa sinh non và trải qua gần 4 tháng theo dõi, điều trị để kéo dài thai kỳ.
May mắn thay, với sự theo dõi và can thiệp kịp thời, thai kỳ vẫn được tiếp tục và một bé gái khoẻ mạnh đã chào đời ở tuần 38.
10 năm sau - một lần nữa đứng trước cơ hội được làm mẹ
Một thập kỷ sau, đột nhiên nhận thấy có dấu hiệu trễ kỳ kinh nguyệt. Nghi ngờ, chị H. lập tức mua que về thử và bất ngờ que đã hiện lên hai vạch. Vừa bất ngờ, vừa vui mừng nhưng đi kèm đó là nỗi lo khi nhớ lại những gì đã trải qua của hai thai kỳ trước. Chị quyết định quay trở lại Phương Châu gặp BS.CKII. Nguyễn Duy Linh để được thăm khám và tư vấn cho hành trình lần này.
Ở thời điểm ấy, niềm vui có thai lại đi cùng một câu hỏi rất thực tế: với tiền sử mất thai 22 tuần do hở eo cổ tử cung, và ở lần mang thai sau, dù đã được khâu cổ tử cung dự phòng nhưng cổ tử cung vẫn tiếp tục ngắn và mở, lần mang thai này cần lựa chọn phương pháp nào để giảm nguy cơ câu chuyện cũ lặp lại?
Sau khi đánh giá toàn diện tiền sử sản khoa, tình trạng thai kỳ hiện tại và cân nhắc lợi ích - nguy cơ của từng phương án, ekip đã tư vấn cho chị H. và gia đình một lựa chọn khác so với lần mang thai trước: phẫu thuật nội soi khâu cổ tử cung ngả bụng.
Vì sao lần này không tiếp tục khâu cổ tử cung qua đường âm đạo?
Ở thai kỳ trước, dù đã được khâu cổ tử cung dự phòng qua đường âm đạo, cổ tử cung của chị H. vẫn tiếp tục ngắn và mở. Chị phải trải qua gần 4 tháng theo dõi, điều trị cùng nhiều lần dọa sinh non. Chính tiền sử này là dữ kiện quan trọng để các bác sĩ cân nhắc một chiến lược khác cho thai kỳ lần này.
Khâu cổ tử cung ngả bụng là phương pháp đặt vòng khâu ở vị trí cao hơn, gần vùng nối giữa cổ tử cung và thân tử cung. Đây không phải lựa chọn thường quy mà chủ yếu được cân nhắc ở những trường hợp khâu cổ tử cung qua đường âm đạo trước đó không đạt hiệu quả hoặc không thể thực hiện bằng đường âm đạo do bất thường về giải phẫu.
Về nguyên tắc, phương pháp này thường được ưu tiên thực hiện trước khi mang thai, khi tử cung còn nhỏ và việc phẫu thuật có thể chủ động hơn. Tuy nhiên, trong một số trường hợp phù hợp, nếu người phụ nữ đã mang thai nhưng chưa kịp thực hiện khâu dự phòng, phẫu thuật vẫn có thể được cân nhắc ở giai đoạn sớm của thai kỳ.
Chị H. chính là một trường hợp như vậy. Khi trở lại Phương Châu, thai đã được 11 tuần 4 ngày. Sau quá trình đánh giá kỹ lưỡng, cân nhắc giữa lợi ích và nguy cơ, đồng thời được tư vấn đầy đủ về những khả năng có thể xảy ra, chị và gia đình đã đồng thuận thực hiện phẫu thuật nội soi khâu cổ tử cung ngả bụng.
Một kỹ thuật rất ít trường hợp ghi nhận thực hiện thành công tại Việt Nam
Khâu cổ tử cung ngả bụng vốn là một kỹ thuật có độ phức tạp cao. Việc thực hiện bằng phương pháp nội soi trên một sản phụ đang mang thai lại đặt ra những yêu cầu khắt khe hơn rất nhiều.
Ở thời điểm này, tử cung và các cấu trúc giải phẫu đã bắt đầu thay đổi theo thai kỳ. Mỗi thao tác của phẫu thuật viên không chỉ cần đảm bảo vị trí và độ chắc chắn của vòng khâu mà còn phải hạn chế tối đa tác động đến tử cung và thai nhi. Đồng thời, ê-kíp phải luôn sẵn sàng xử trí những tình huống có thể xảy ra trong và sau phẫu thuật.
Chính vì vậy, thành công của một ca phẫu thuật không chỉ phụ thuộc vào kinh nghiệm của riêng phẫu thuật viên. Đằng sau đó là quá trình nghiên cứu và chuẩn bị kỹ lưỡng, sự phối hợp của ê-kíp đa chuyên khoa cùng hệ thống theo dõi và hỗ trợ đủ năng lực để kiểm soát các nguy cơ cho cả mẹ và thai nhi.
Nếu được thực hiện trước khi mang thai, phẫu thuật có thể chủ động hơn về thời điểm và điều kiện can thiệp. Ngược lại, khi người bệnh đã mang thai, bài toán đặt ra phức tạp hơn đáng kể bởi mọi quyết định đều phải cân bằng giữa hiệu quả điều trị và sự an toàn của thai.
Đây cũng là lý do kỹ thuật khâu cổ tử cung ngả bụng, đặc biệt bằng phương pháp nội soi trên sản phụ đang mang thai, chưa được triển khai phổ biến và đòi hỏi năng lực chuyên môn, kinh nghiệm phẫu thuật cùng sự phối hợp chặt chẽ của một ê-kíp chuyên sâu.
Tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, việc triển khai thành công kỹ thuật này trên sản phụ đang mang thai là một trường hợp hiếm gặp. Ngay cả tại Việt Nam, đây cũng là phương pháp có tính chuyên sâu cao và số lượng trường hợp được thực hiện trong thực tế còn rất hạn chế.
11 tuần 5 ngày - thời điểm của quyết định
Chỉ một ngày sau khi đến bệnh viện, ở tuổi thai 11 tuần 5 ngày, chị H. được ekip Bệnh viện Quốc tế Phương Châu thực hiện phẫu thuật nội soi khâu cổ tử cung ngả bụng.
Khi thai đã hiện diện trong tử cung, phẫu thuật đòi hỏi sự chính xác và thận trọng cao hơn trong từng thao tác, vừa để đặt vòng khâu đúng vị trí, vừa hạn chế nguy cơ chảy máu và những tác động không mong muốn lên thai kỳ.
Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi. Mẹ và thai ổn định sau can thiệp.
Sau phẫu thuật, chị H. tiếp tục được theo dõi tại bệnh viện và xuất viện khi các chỉ số đều ổn định, không ghi nhận dấu hiệu bất thường.
Nhớ lại thời điểm được tư vấn thực hiện phương pháp này, chị H. chia sẻ:
“Lúc nghe mình là một trong những trường hợp đầu tiên thực hiện phương pháp này ở Phương Châu, em cũng cảm thấy sợ. Nhưng em tin bác Linh và Phương Châu nên sau đó không còn sợ nữa. Em chỉ nghĩ nếu cách này có thể giúp con ở lại với mình lâu hơn, giúp con khỏe mạnh hơn thì em không còn gì phải sợ hết.”
Điều khiến chị bất ngờ là sau khi can thiệp, chị không phải nằm bất động hay hạn chế hoàn toàn các hoạt động như chị từng lo lắng. Với sự hướng dẫn và theo dõi của bác sĩ, chị vẫn có thể duy trì sinh hoạt, làm việc phù hợp với tình trạng sức khỏe và giữ tinh thần thoải mái trong suốt thai kỳ.
Từ 11 tuần 5 ngày đến hơn 38 tuần
Nhờ quá trình theo dõi sát sao, những lần thăm khám định kỳ và sự đồng hành xuyên suốt của ekip y tế, thai kỳ đã được giữ đến tuần thứ 38. Do đã được khâu cổ tử cung ngả bụng, bác sĩ chủ động lên kế hoạch mổ lấy thai chương trình khi thai đủ tháng.
Và rồi, sau hơn 10 năm kể từ lần mang thai trước, một bé trai khỏe mạnh chào đời an toàn và được da kề da cùng mẹ ngay sau sinh.
Từ một thai kỳ từng đứng trước rất nhiều thách thức, chị H. đã đi đến tuần thai thứ 38. Từ một kỹ thuật phức tạp, ít được thực hiện trên sản phụ đang mang thai, ca can thiệp đã thành công.
Và từ quyết định nắm lấy một cơ hội đầy thử thách, cuối cùng một em bé khỏe mạnh đã được sinh ra.
Khi năng lực chuyên môn mở ra cơ hội cho những thai kỳ tưởng chừng mong manh
Chia sẻ về trường hợp này, BS.CKII. Nguyễn Duy Linh cho biết:
“Với những phụ nữ có tiền sử sẩy thai muộn hoặc sinh non liên quan đến hở eo cổ tử cung, điều quan trọng không chỉ là có khâu cổ tử cung hay không, mà còn là khâu bằng phương pháp nào và vào thời điểm nào.
Khâu cổ tử cung qua đường âm đạo vẫn là phương pháp phổ biến. Tuy nhiên, nếu sau khâu, cổ tử cung vẫn tiếp tục ngắn hoặc mở đáng kể, khâu cổ tử cung ngả bụng có thể được cân nhắc cho lần mang thai tiếp theo.
Trường hợp chị H. nhắc chúng tôi một điều rất quan trọng: đừng chỉ nhìn vào kết cục của thai kỳ trước, hãy nhìn lại toàn bộ hành trình của thai kỳ đó. Chị đã sinh ở 38 tuần, nhưng để đến được đó là gần bốn tháng theo dõi, điều trị với cổ tử cung tiếp tục ngắn, mở và nhiều lần dọa sinh non.
Chính vì vậy, lần này chúng tôi lựa chọn một chiến lược khác. Với tiền sử cụ thể của chị H., chúng tôi kỳ vọng vòng khâu ở vị trí cao hơn qua đường bụng sẽ tạo sự nâng đỡ cổ tử cung phù hợp hơn so với việc lặp lại khâu ngả âm đạo, qua đó giảm nguy cơ lặp lại diễn tiến bất lợi của thai kỳ trước.”
