Bài viết được cố vấn nội dung bởi ThS.BS. Lương Ngọc Bích - Phó Trưởng khoa Cấp cứu Sản - Phòng sinh, BVQT Phương Châu
Vừa qua, Bệnh viện Quốc tế Phương Châu đã đồng hành đưa một thai kỳ nguy cơ cao về đích an toàn cho cả mẹ và bé, dù sản phụ phải trải qua nhiều biến cố trong suốt thai kỳ và đặc biệt là tình trạng u nang buồng trứng tự vỡ - một biến chứng khá hiếm gặp trong lâm sàng.
Sản phụ X. (32 tuổi) được ThS.BS. Lương Ngọc Bích - Phó Trưởng khoa Cấp cứu Sản - Phòng sinh theo dõi từ những tuần đầu thai kỳ. Trong suốt quá trình mang thai, chị liên tiếp xuất hiện nhiều yếu tố nguy cơ cần được theo dõi sát. Với kế hoạch quản lý thai kỳ được xây dựng ngay từ sớm, ê-kíp Trung tâm Thai kỳ Nguy cơ Cao đã theo dõi chặt chẽ diễn tiến của từng bất thường ở mỗi lần tái khám, chủ động điều chỉnh hướng điều trị và chuẩn bị các phương án xử trí phù hợp ở từng giai đoạn. Chính sự đồng hành xuyên suốt ấy đã góp phần giúp mẹ và bé vượt qua một hành trình nhiều thử thách để về đích an toàn.
Hành trình giữ thai với nhiều thử thách
Ngay từ những tháng đầu thai kỳ, chị X. được ghi nhận có nang hoàng thể echo trống - một túi chứa dịch lành tính hình thành sau khi rụng trứng. Ban đầu, khối nang có kích thước khoảng 3-4 cm và chưa gây triệu chứng nên được theo dõi định kỳ.
Đến tuần thai thứ 24, trong một lần siêu âm đánh giá cổ tử cung, bác sĩ phát hiện cổ tử cung của sản phụ có dấu hiệu ngắn - một yếu tố làm tăng nguy cơ sinh non. Chị được chỉ định khâu eo cổ tử cung và theo dõi tại bệnh viện. Ngoài ra, sản phụ được chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ và được kiểm soát đường huyết bằng insulin.
Trong những lần tái khám tiếp theo, khối nang buồng trứng vẫn được theo dõi sát và ghi nhận tăng dần kích thước từ khoảng 3-4 cm lên 5-6 cm.
Cơn đau bụng dữ dội ở tuần thai 35
Thai kỳ diễn tiến tương đối ổn định cho đến tuần thứ 35 thì sản phụ bất ngờ xuất hiện cơn đau bụng dữ dội tại nhà và được đưa vào cấp cứu.
Sau khi được bác sĩ Ngoại khoa thăm khám và hội chẩn, chị được nghĩ nhiều đến viêm ruột thừa. Tuy nhiên, do chưa đủ tiêu chuẩn để chỉ định phẫu thuật cấp cứu nên sản phụ được theo dõi nội trú. Sau ba ngày, các triệu chứng ổn định và chị được xuất viện.
Trong quá trình theo dõi, các bác sĩ cũng nhận thấy khối nang buồng trứng bắt đầu xuất hiện những đặc điểm gợi ý u bì. Dù chưa thể khẳng định hoàn toàn, ê-kíp vẫn tiếp tục theo dõi sát vì nguy cơ biến chứng trong giai đoạn cuối thai kỳ.
Bên cạnh những khó khăn về mặt chuyên môn, tiền sử sinh non ở lần mang thai đầu khiến chị X. luôn mang tâm lý lo lắng. Sau cơn đau bụng dữ dội ở tuần 35 cùng cảm giác đau vùng chậu kéo dài, chị nhiều lần mong muốn được kết thúc thai kỳ sớm.
Là người đồng hành cùng sản phụ từ đầu thai kỳ, ThS.BS. Lương Ngọc Bích luôn dành nhiều thời gian tư vấn, động viên để chị cố gắng giữ thai thêm từng ngày. Bởi với những thai kỳ nguy cơ cao, mỗi ngày em bé tiếp tục phát triển trong bụng mẹ đều mang lại thêm cơ hội hoàn thiện các cơ quan, giúp trẻ thích nghi tốt hơn sau sinh nếu sức khỏe của mẹ vẫn được đảm bảo.
Quyết định chấm dứt thai kỳ đúng thời điểm
Đến 36 tuần 2 ngày, khi các cơn đau ngày càng tăng và sản phụ không còn chịu đựng được, ê-kíp gồm các bác sĩ Sản phụ khoa, Ngoại khoa và Gây mê hồi sức nhanh chóng tiến hành hội chẩn liên chuyên khoa.
Sau khi đánh giá toàn diện tình trạng của mẹ và thai nhi, các bác sĩ thống nhất lựa chọn thời điểm mổ lấy thai nhằm đảm bảo an toàn cho cả hai, đồng thời chuẩn bị đầy đủ các phương án dự phòng nếu xảy ra biến chứng trong lúc phẫu thuật.
Trường hợp hiếm gặp: u nang buồng trứng tự vỡ ngay trước khi được xử trí
Trước mổ, siêu âm ghi nhận khối u buồng trứng phải của sản phụ đã tăng lên khoảng 6-7 cm.
Trong quá trình phẫu thuật, ê-kíp phát hiện trên bề mặt buồng trứng phải có một vị trí vỡ tự nhiên của khối u. May mắn, vị trí vỡ không đi qua các mạch máu lớn nên không ghi nhận tình trạng chảy máu, giúp việc xử trí diễn ra thuận lợi.
Ca mổ diễn ra an toàn. Bé gái nặng 2,975 kg cất tiếng khóc chào đời khỏe mạnh, bú tốt và được da kề da với mẹ ngay sau sinh.
Theo nguyện vọng của sản phụ sau khi đã được tư vấn và thống nhất với gia đình, các bác sĩ tiến hành cắt phần phụ phải chứa khối u buồng trứng, đồng thời thực hiện triệt sản bằng cắt vòi tử cung theo chỉ định chuyên môn.
Sau phẫu thuật, sản phụ hồi phục tốt, tử cung co hồi tốt và không ghi nhận bất thường.
Chia sẻ về trường hợp này, ThS.BS. Lương Ngọc Bích - Phó Trưởng khoa Cấp cứu Sản - Phòng sinh, Bệnh viện Quốc tế Phương Châu cho biết:
"Đây là một trường hợp lâm sàng khá phức tạp khi sản phụ cùng lúc có nhiều yếu tố nguy cơ như tiền sử sinh non, cổ tử cung ngắn, đái tháo đường thai kỳ và khối u buồng trứng tăng kích thước trong suốt thai kỳ. Đặc biệt, u nang buồng trứng tự vỡ là tình huống hiếm gặp trong lâm sàng, đòi hỏi đội ngũ chuyên môn phải theo dõi sát diễn tiến của thai kỳ và chuẩn bị đầy đủ các phương án xử trí trước mọi tình huống. Việc phối hợp liên chuyên khoa cùng lựa chọn đúng thời điểm can thiệp đã góp phần đảm bảo an toàn cho cả mẹ và em bé."
Thông qua trường hợp này, các bác sĩ cũng khuyến cáo mẹ bầu không nên chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng dữ dội, đau vùng chậu kéo dài, ra huyết âm đạo hoặc bất kỳ triệu chứng bất thường nào trong thai kỳ. Khám thai đầy đủ và tuân thủ lịch theo dõi, đặc biệt ở những trường hợp thai kỳ nguy cơ cao, sẽ giúp phát hiện sớm các bất thường để có hướng xử trí kịp thời, góp phần bảo vệ an toàn cho cả mẹ và thai nhi.
Tập đoàn y tế Phương Châu gồm 4 bệnh viện tại Miền Nam Việt Nam: Bệnh viện Phương Nam (Thành phố Hồ Chí Minh), Phương Châu Cần Thơ, Phương Châu Sa Đéc và Phương Châu Sóc Trăng, với hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện Sản - Phụ khoa, Nhi Khoa - Sơ sinh, IVF - Nam Khoa, Đa khoa và Thẩm mỹ, bảo vệ sức khỏe cho người phụ nữ và cả gia đình. Tập đoàn Y tế Phương Châu với 15 năm phụng sự từ tâm, đạt các chuẩn quốc tế gồm JCI, JCI Enterprise (đầu tiên tại Đông Nam Á và 1 trong 10 hệ thống y tế trên thế giới), RTAC (IVF), ISO 15189, và Lotus Award (USA), Nuôi con bằng sữa mẹ xuất sắc (bởi Alive & Thrive), cam kết mang lại chăm sóc an toàn – nhân văn – lấy người bệnh làm trung tâm.