Tiền sản giật được xem là một trong những tai biến nghiêm trọng nhất trong sản khoa. Nếu không được theo dõi, điều trị và chăm sóc đúng cách, tình trạng này có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của cả mẹ và thai nhi.
Tuy nhiên, mẹ bầu không nên quá lo lắng. Việc trang bị đầy đủ kiến thức và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ sẽ giúp kiểm soát tốt bệnh lý này, hướng đến một thai kỳ an toàn và “mẹ tròn con vuông”.
Tiền sản giật là gì?
Tiền sản giật là một hội chứng bệnh lý liên quan đến thai nghén, thường xuất hiện từ tuần thứ 20 của thai kỳ và có thể biến mất trong vòng 12 tuần sau sinh.
Tình trạng này được đặc trưng bởi các dấu hiệu:
- Tăng huyết áp (≥ 140/90 mmHg)
- Có protein trong nước tiểu (đạm niệu)
- Phù
Đây là nguyên nhân hàng đầu gây ra các biến chứng sản khoa nguy hiểm như sản giật, tai biến mạch máu não, suy gan, suy thận… đe dọa trực tiếp đến sức khỏe của mẹ và bé nếu không được xử trí kịp thời.
Những biến chứng có thể xảy ra
Phụ nữ mắc tiền sản giật cần được theo dõi chặt chẽ vì nguy cơ cao gặp các biến chứng như:
- Co giật do huyết áp tăng cao (sản giật)
- Thai chậm phát triển, suy thai hoặc thai chết lưu do giảm lượng máu nuôi thai
- Sinh non liên quan đến rối loạn huyết áp
- Băng huyết sau sinh do rối loạn đông máu
Việc thiếu kiến thức hoặc chủ quan trong theo dõi có thể khiến tình trạng trở nặng nhanh chóng mà không kịp xử trí.
Đối tượng nào có nguy cơ mắc tiền sản giật?
Một số nhóm mẹ bầu cần được theo dõi sát hơn trong thai kỳ, bao gồm:
- Có tiền sử tiền sản giật ở lần mang thai trước
- Mang đa thai (song thai, tam thai…)
- Mắc các bệnh lý nền như tăng huyết áp mạn tính, tiểu đường, bệnh thận hoặc bệnh tự miễn
- Mang thai khi tuổi quá trẻ (<20 tuổi) hoặc lớn tuổi (>40 tuổi)
- Thừa cân, béo phì trước khi mang thai
Làm sao để phòng ngừa tiền sản giật?
Đối với thai kỳ có nguy cơ cao, mẹ bầu cần đặc biệt lưu ý:
- Khám thai đúng mốc, đặc biệt từ 11–13 tuần 6 ngày để đánh giá nguy cơ
- Sử dụng thuốc dự phòng theo chỉ định (ví dụ Aspirin từ tuần 12, tốt nhất trước tuần 16)
- Tuân thủ điều trị: uống thuốc đúng – đủ – đều, không tự ý ngưng
- Tái khám theo phác đồ dành cho thai kỳ nguy cơ cao
Việc tuân thủ tốt các hướng dẫn y khoa có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ xảy ra tiền sản giật sớm, tuy nhiên vẫn cần tiếp tục theo dõi sát đến cuối thai kỳ.
Dấu hiệu cảnh báo tiền sản giật nặng
Mẹ bầu cần đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu sau:
- Đau đầu kéo dài, không giảm
- Mờ mắt, rối loạn thị giác, nhạy cảm ánh sáng
- Buồn nôn, nôn
- Đau vùng thượng vị
- Phù nhiều, đặc biệt ở mặt, tay, chân
- Tăng cân nhanh (>2kg/tuần)
- Khó thở
- Tiểu ít, nước tiểu sậm màu
- Chảy máu chân răng hoặc chảy máu mũi
Hướng dẫn chăm sóc và theo dõi
Tại bệnh viện hoặc tại nhà, mẹ bầu cần tuân thủ các hướng dẫn chăm sóc như:
- Nghỉ ngơi trong môi trường yên tĩnh, hạn chế căng thẳng
- Hạn chế đi lại nhiều khi có chỉ định
- Uống đủ nước (khoảng 2–2.5 lít/ngày)
- Ăn nhạt (không quá 3g muối/ngày), tăng cường thực phẩm giàu đạm
- Theo dõi huyết áp thường xuyên
- Đếm cử động thai mỗi ngày
- Nhận biết các dấu hiệu bất thường như đau đầu, hoa mắt, đau thượng vị… và báo ngay cho bác sĩ
- Theo dõi dấu hiệu chuyển dạ
Tiền sản giật là một tình trạng nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu được phát hiện sớm và theo dõi đúng cách.
Mỗi mẹ bầu nên chủ động khám thai định kỳ, lắng nghe hướng dẫn từ bác sĩ và trang bị kiến thức cần thiết để bảo vệ sức khỏe cho chính mình và em bé trong suốt thai kỳ