Song thai là gì?
Song thai là thai kì mang hai thai, đây là một hiện tượng tự nhiên vô cùng thú vị, đem đến nhiều niềm vui bất ngờ cho các cặp vợ chồng, tuy nhiên, thai kì song thai cũng đem đến không ít thách thức.
Song thai xảy ra khi hai trứng được thụ tinh bởi hai tinh trùng khác nhau (song thai hai trứng) hoặc một trứng được thụ tinh nhưng sau đó chia thành hai phôi (song thai một trứng):
- Song thai hai trứng (dizygotic twins): Trong trường hợp này, hai trứng được thụ tinh riêng biệt bởi hai tinh trùng khác nhau, tạo ra hai phôi thai. Các em bé sẽ có bộ gen khác nhau, tương tự như anh chị em sinh khác lứa.
- Song thai một trứng (monozygotic twins): Song thai một trứng xảy ra khi một trứng được thụ tinh, sau đó chia thành hai phôi. Các em bé sẽ có bộ gen giống hệt nhau và thường giống nhau về ngoại hình. Song thai cùng trứng lại chia làm nhiều loại có thể có hai bánh nhau riêng biệt hoặc cùng một bánh nhau
Song thai cùng những rủi ro đối với mẹ và thai nhi
Song thai được liệt vào thai kỳ nguy cơ cao, Mang song thai làm tăng nguy cơ biến chứng sản khoa so với thai kỳ đơn thai, các nguy cơ chung của một thai kì song thai có thể kể đến như:
Sinh non
- Hơn 50% trường hợp song thai sinh trước 37 tuần.
- Nguy cơ tăng cao đối với song thai cùng trứng, dùng chung nhau thai hoặc có bất thường về phân chia bánh nhau.
Tiền sản giật
- Nguy cơ cao gấp đôi do tăng khối lượng nhau thai và gánh nặng huyết động.
- Biểu hiện: tăng huyết áp, protein niệu, phù, đau đầu, rối loạn thị giác.
- Nếu không được kiểm soát có thể chuyển sang sản giật (co giật, tổn thương đa cơ quan).
Đái tháo đường thai kỳ
Tỷ lệ mắc cao hơn ở song thai do nhu cầu insulin tăng cao.
Nếu không được kiểm soát tốt có thể gây macrosomia, đa ối và nguy cơ mổ lấy thai.
Đối với thai kì song thai một bánh nhau, mẹ bầu còn phải đối mặt với các biến chứng nguy hiểm của song thai một bánh nhau như:
- Hội chứng truyền máu song thai
- Thai giới hạn tăng trưởng chọn lọc trong tử cung
- Bơm máu động mạch đảo ngược
- Song thai một thai lưu
Các tình trạng bệnh lí này làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe mẹ và bé. Mẹ bầu có thể cần phải được can thiệp bào thai, trẻ tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh, nguy cơ sinh sớm.
Hướng dẫn chăm sóc thai kì song thai
Theo dõi thai kỳ sát sao
- Khám thai sớm và định kỳ tại cơ sở y tế chuyên quản lý các thai kỳ nguy cơ cao.
- Theo dõi sát sự phát triển từng thai nhi, nhất là trong tam cá nguyệt III.
- Đánh giá cân nặng, nước ối, chức năng nhau thai, và nguy cơ truyền máu song thai, thai giới hạn tăng trưởng chọn lọc
Dinh dưỡng đầy đủ
- Thai phụ cần chế độ ăn giàu protein, sắt, acid folic và calci.
- Nhu cầu năng lượng tăng khoảng 600–900 kcal/ngày so với phụ nữ không mang thai.
- Tăng cân hợp lý: 16–24 kg trong suốt thai kỳ.
Bổ sung đủ nước
- Cung cấp đủ nước để tránh mất nước và nguy cơ sinh non.
- Uống ít nhất 2,5–3 lít nước/ngày.
Nghỉ ngơi và tránh lao động nặng
- Nghỉ ngơi nhiều hơn thai kỳ đơn, nhất là từ tam cá nguyệt thứ hai trở đi.
- Tránh làm việc nặng, giảm thiểu căng thẳng và tăng cường giấc ngủ.