Tập kegel tại nhà có hiệu quả không?

Bài viết được cố vấn chuyên môn bởi BS. Nguyễn Lê Hoàng Dung – Bác sĩ Trung tâm Sàn chậu & Thẩm mỹ Phụ khoa, BVQT Phương Châu

1. Bài tập Kegel là gì?

Tập Kegel là phương pháp luyện tập giúp tăng cường sức mạnh và độ bền của cơ sàn chậu. Đây là nhóm cơ có nhiệm vụ nâng đỡ các cơ quan vùng chậu như bàng quang, niệu đạo, tử cung, trực tràng; đồng thời kiểm soát chức năng đường tiểu, đường tiêu hóa và duy trì chức năng tình dục. 

Khi lớn tuổi, nhóm cơ sàn chậu trở nên suy yếu và mất dần độ đàn hồi. Những người từng trải qua cuộc phẫu thuật ở vùng chậu cũng có nguy cơ ảnh hưởng chức năng cơ sàn chậu. Ở phụ nữ, cơ sàn chậu quá yếu hoặc lỏng lẻo còn là hệ quả của quá trình mang thai, sinh nở và thiếu hụt nội tiết tố. Bài tập Kegel được chỉ định phổ biến trong các trường hợp:

• Cải thiện triệu chứng rối loạn chức năng sàn chậu
• Són tiểu khi ho, cười, vận động
• Tiểu gấp, tiểu nhiều lần
• Sa tạng chậu mức độ nhẹ…
• Phục hồi chức năng sàn chậu sau sinh
• Sau phẫu thuật phụ khoa
• Phòng ngừa sa tạng chậu

Kegel là phương pháp điều trị bảo tồn, an toàn và có hiệu quả nếu thực hiện đúng kỹ thuật và đủ thời gian.

Bài tập Kegel

2. Tập Kegel sai cách ảnh hưởng như thế nào?

Xác định đúng nhóm cơ sàn chậu là chìa khóa vàng trong tập Kegel

Trong phục hồi chức năng sàn chậu, việc xác định đúng nhóm cơ cần tập quan trọng hơn số lần tập hay thời gian giữ cơ. Kegel chỉ thực sự hiệu quả khi người tập co đúng cơ sàn chậu – nhóm cơ nằm sâu bên trong khung chậu, có chức năng nâng đỡ bàng quang, tử cung và trực tràng, đồng thời kiểm soát tiểu tiện và đại tiện. Khi co đúng, bạn sẽ cảm nhận được sự nâng nhẹ từ bên trong lên trên, giống như đang cố gắng nhịn tiểu hoặc giữ không cho thoát hơi, chứ không phải siết chặt cơ mông hay hóp bụng.

Trên thực tế, nhiều phụ nữ khi tự tập tại nhà thường vô tình co nhầm cơ bụng, cơ mông hoặc nín thở làm tăng áp lực ổ bụng. Một số trường hợp thậm chí rặn xuống thay vì nâng cơ lên, điều này không những không cải thiện triệu chứng mà còn có thể làm tăng áp lực lên sàn chậu, khiến tình trạng són tiểu hoặc sa tạng chậu tiến triển nặng hơn. Việc tập sai trong thời gian dài khiến người bệnh mất kiên nhẫn vì không thấy hiệu quả, từ đó bỏ dở quá trình điều trị và bỏ lỡ “thời điểm vàng” phục hồi, đặc biệt là giai đoạn sau sinh

3. Tầm quan trọng của tập sàn chậu bằng máy Biofeedback – Giải pháp khắc phục tập Kegel sai cách

Một trong những hạn chế lớn nhất của tập Kegel tại nhà là người tập không biết mình có đang co đúng cơ hay không. Nhiều phụ nữ vô tình:

• Co cơ bụng thay vì cơ sàn chậu
• Siết mông quá mức
• Nín thở làm tăng áp lực ổ bụng
• Rặn xuống thay vì nâng cơ lên

Việc tập sai không chỉ làm giảm hiệu quả mà còn có thể khiến triệu chứng rối loạn chức năng sàn chậu cải thiện chậm, thậm chí nặng hơn.

Biofeedback giúp giải quyết vấn đề này như thế nào?

Biofeedback là phương pháp sử dụng thiết bị chuyên dụng để ghi nhận hoạt động cơ sàn chậu và hiển thị tín hiệu trên màn hình. Khi người bệnh co cơ:

• Máy sẽ cho thấy mức độ co mạnh hay yếu
• Hiển thị thời gian giữ cơ
• Ghi nhận sự phối hợp co – giãn

Nhờ đó, người tập nhìn thấy được cơ của mình đang hoạt động ra sao, thay vì chỉ cảm nhận chủ quan.

Hình 2: Tập cơ sàn chậu bằng liệu pháp phản hồi sinh học (Biofeedback)

Lợi ích nổi bật của biofeedback

• Giúp xác định đúng nhóm cơ cần tập
• Sửa ngay lỗi co sai kỹ thuật
• Điều chỉnh lực co phù hợp với từng mức độ suy yếu
• Theo dõi tiến triển khách quan qua từng buổi tập
• Tăng hiệu quả phục hồi so với tự tập đơn thuần

Đặc biệt, biofeedback rất hữu ích với những trường hợp:

• Đã tập Kegel nhiều tuần nhưng không cải thiện
• Không cảm nhận rõ cơ sàn chậu
• Són tiểu mức độ trung bình
• Phục hồi sàn chậu sau sinh

Thông điệp từ Bác sĩ Nguyễn Lê Hoàng Dung- Trung tâm Sàn chậu-Thẩm mỹ phụ khoa Bệnh viện Quốc tế Phương Châu: Kegel là nền tảng của phục hồi chức năng sàn chậu, nhưng biofeedback giúp đảm bảo bạn đang tập đúng và tập hiệu quả. Thay vì “tập trong mơ hồ”, biofeedback mang lại sự chính xác, an toàn và rút ngắn thời gian phục hồi chức năng sàn chậu