Viêm phần phụ là một trong những bệnh lý phụ khoa phổ biến và có thể gây tổn thương đến chức năng sinh sản nếu không được phát hiện, điều trị phù hợp. Tình trạng viêm có thể tiến triển thành áp-xe phần phụ, gây tổn thương vòi trứng, buồng trứng và ảnh hưởng đến khả năng mang thai.
Viêm phần phụ là gì?
Viêm phần phụ là tình trạng nhiễm trùng, viêm cấp tính xảy ra ở toàn bộ hoặc một phần đường sinh dục trên của phụ nữ.
Đường sinh dục trên bao gồm tử cung, vòi trứng, buồng trứng và các cấu trúc phúc mạc vùng chậu lân cận. Vì vậy, viêm phần phụ có thể bao gồm nhiều tình trạng như viêm nội mạc tử cung, viêm vòi trứng, viêm buồng trứng, viêm phúc mạc vùng chậu hoặc áp-xe phần phụ.
Nguyên nhân gây viêm phần phụ
Viêm phần phụ thường xảy ra khi vi khuẩn từ đường sinh dục dưới di chuyển ngược lên đường sinh dục trên.
Tình trạng viêm có thể do nhiều loại vi khuẩn cùng lúc gây ra, trong đó có các tác nhân lây truyền qua đường tình dục như Chlamydia, lậu cầu, cùng các vi khuẩn thường trú ở âm đạo như vi khuẩn kỵ khí, Gardnerella, Mycoplasma genitalium, E. coli... Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ viêm phần phụ gồm:
- Quan hệ tình dục không an toàn.
- Từng mắc viêm phần phụ hoặc các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
- Thực hiện các thủ thuật qua cổ tử cung như phá thai, đặt dụng cụ tử cung, đặc biệt trong 3 tuần đầu sau thủ thuật.
Viêm phần phụ có thể gây ra những biến chứng gì?
Khi tình trạng viêm xảy ra ở vòi trứng, các tổn thương viêm có thể làm ảnh hưởng đến các tua vòi trứng và hình thành tình trạng dính, xơ hóa. Những tổn thương này có thể gây tắc vòi trứng và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.
Trong giai đoạn cấp tính, viêm phần phụ có thể tiến triển thành áp-xe vòi trứng – buồng trứng. Nếu ổ áp-xe bị vỡ, tình trạng nhiễm trùng có thể lan rộng trong ổ bụng, gây viêm phúc mạc, nhiễm trùng nặng và sốc nhiễm trùng. Về lâu dài, tổn thương vòi trứng có thể làm tăng nguy cơ:
- Vô sinh do tắc vòi trứng.
- Thai ngoài tử cung.
- Đau vùng chậu mạn tính.
Vì vậy, việc phát hiện và điều trị viêm phần phụ sớm có ý nghĩa quan trọng trong việc hạn chế tổn thương và bảo vệ chức năng sinh sản.
Điều trị viêm phần phụ như thế nào?
Điều trị viêm phần phụ chủ yếu sử dụng kháng sinh phổ rộng nhằm kiểm soát tình trạng nhiễm trùng.
Với những trường hợp nhẹ đến trung bình, người bệnh có thể được điều trị ngoại trú bằng thuốc uống hoặc thuốc tiêm theo chỉ định của bác sĩ.
Khi người bệnh sốt cao, tình trạng nhiễm trùng nặng hoặc nghi ngờ có áp-xe phần phụ, bác sĩ có thể chỉ định nhập viện để điều trị bằng kháng sinh đường tĩnh mạch và theo dõi sát.
Sau khoảng 48–72 giờ, người bệnh cần được đánh giá lại đáp ứng điều trị. Nếu tình trạng không cải thiện, ổ áp-xe không giảm hoặc xuất hiện biến chứng, bác sĩ có thể cân nhắc can thiệp ngoại khoa. Phẫu thuật có thể được chỉ định trong những trường hợp như:
- Ổ áp-xe bị vỡ.
- Điều trị nội khoa không đạt hiệu quả.
- Ổ áp-xe gây tổn thương nghiêm trọng đến vòi trứng, buồng trứng hoặc các mô xung quanh.
Tùy tình trạng cụ thể, bác sĩ có thể thực hiện dẫn lưu ổ áp-xe, giải phóng các mô bị dính hoặc loại bỏ phần vòi trứng, buồng trứng đã bị tổn thương nặng. Mục tiêu của điều trị là kiểm soát tình trạng nhiễm trùng, xử lý ổ áp-xe và hạn chế tối đa những tổn thương về sau.
Dấu hiệu cảnh báo cần khám phụ khoa
Người bệnh không nên chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường ở vùng chậu, đặc biệt khi các triệu chứng kéo dài hoặc ngày càng tăng. Một số dấu hiệu cần lưu ý gồm:
- Đau vùng bụng dưới hoặc vùng chậu.
- Sốt, ớn lạnh.
- Dịch tiết âm đạo bất thường, có màu vàng, xanh, có mủ hoặc mùi hôi.
- Đau khi quan hệ tình dục.
Khi xuất hiện những dấu hiệu này, người bệnh nên khám phụ khoa để được bác sĩ đánh giá và xác định nguyên nhân.
Người bệnh cũng không nên tự mua thuốc giảm đau, thuốc hạ sốt để kéo dài việc điều trị tại nhà. Việc này có thể làm giảm triệu chứng tạm thời trong khi tình trạng nhiễm trùng vẫn tiếp tục tiến triển.
Khám phụ khoa ở đâu?
Khi có các dấu hiệu nghi ngờ viêm phần phụ, người bệnh nên lựa chọn cơ sở y tế có chuyên khoa phụ khoa để được thăm khám, siêu âm và thực hiện các xét nghiệm cần thiết.
Tại Phụ khoa Phương Châu, người bệnh được thăm khám và đánh giá tình trạng phụ khoa dựa trên triệu chứng, kết quả khám lâm sàng và các phương tiện cận lâm sàng phù hợp. Từ đó, bác sĩ có thể tư vấn hướng điều trị phù hợp với từng trường hợp.
FAQ – Câu hỏi thường gặp
1. Viêm phần phụ có tự khỏi không?
Viêm phần phụ là tình trạng nhiễm trùng cần được thăm khám và điều trị phù hợp. Người bệnh không nên chờ bệnh tự khỏi hoặc tự mua thuốc điều trị tại nhà, vì tình trạng viêm có thể tiến triển và gây biến chứng như áp-xe phần phụ.
2. Áp-xe phần phụ có phải mổ không?
Không phải trường hợp nào cũng cần phẫu thuật. Bác sĩ sẽ dựa trên tình trạng cụ thể và mức độ đáp ứng với điều trị để lựa chọn phương pháp phù hợp. Khi điều trị bằng kháng sinh không đạt hiệu quả hoặc khối áp-xe bị vỡ, người bệnh có thể cần can thiệp ngoại khoa.
3. Viêm phần phụ có ảnh hưởng đến khả năng mang thai không?
Có. Viêm phần phụ có thể gây tổn thương vòi trứng và hình thành sẹo xơ dính, từ đó ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và làm tăng nguy cơ vô sinh, thai ngoài tử cung. Việc phát hiện và điều trị sớm giúp hạn chế những tổn thương này.
4. Khi nào nên khám phụ khoa?
Nếu xuất hiện đau vùng bụng dưới hoặc vùng chậu, sốt, dịch tiết âm đạo bất thường hoặc đau khi quan hệ, người bệnh nên chủ động đi khám thay vì tự điều trị tại nhà.
Thăm khám sớm giúp bác sĩ xác định nguyên nhân, đánh giá mức độ viêm và lựa chọn hướng điều trị phù hợp, góp phần hạn chế nguy cơ biến chứng và bảo vệ sức khỏe sinh sản.
Phụ khoa Phương Châu đồng hành cùng phụ nữ trong việc chủ động chăm sóc và bảo vệ sức khỏe phụ khoa.
Đặt lịch khám tại Phương Châu: https://forms.office.com/r/ZSxLBQVKLP