Phù hai chi dưới là một tình trạng thường gặp ở phụ nữ mang thai, đặc biệt là giai đoạn ba tháng cuối thai kỳ. Phù chân có thể nhẹ, chỉ phù bàn chân, mắc cá chân một số trường hợp phù đến cẳng chân. Phù chân không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, mà còn tiềm ẩn một số bệnh lý nguy hiểm, đặc biệt là tiền sản giật.
Nguyên nhân gây phù chân ở phụ nữ mang thai?
Có những nguyên nhân chính gây nên hiện tượng phù chân:
- Khi mang thai, thể tích tuần hoàn thay đổi để nuôi dưỡng thai nhi. Thể tích tuần hoàn có thể tăng đến 50% so với phụ nữ bình thường, đây là nguyên nhân chính gây phù chân.
- Ở những tuần cuối thai kỳ, tử cung to, chèn ép vào tĩnh mạch chủ dưới, làm lượng máu từ hai chi dưới đổ về tim không tốt, máu sẽ dồn nhiêu ở chân làm tăng áp lực thủy tĩnh gây nên hiện tượng phù chân, đặt biệt là ở bàn chân, mắt cá.
- Sự thay đổi Hormon trong thai kỳ cũng gây nên hiện tượng phù chân.
Phù chân là bình thường hay bất thường?
Phù chân đa phần là hiện tượng sinh lý bình thường của thai phụ nếu không ảnh hưởng quá nhiều đến chất lượng cuộc sống, không đau. Phù chân sẽ giảm sau khi sinh bé.
Tuy nhiên, phù chân có thể là dấu hiệu của một bệnh lý nguy hiểm - Tiền sản giật, nếu có kèm theo các dấu hiệu sau đây:
- Phù nhiều không giảm dù nghỉ ngơi, kê chân cao
- Tăng huyết áp
- Đau đầu, nhìn mờ
- Đau bụng, đau thượng vị
- Buồn nôn và nôn
- Nước tiểu có bọt nhiều.
Nếu một chân của có vẻ phù nhiều hơn so với chân còn lại, đó có thể là gợi ý cho biết thai phụ đang gặp vấn đề về tĩnh mạch, chẳng hạn như huyết khối tĩnh mạch sâu. Đây là hiện tượng đông máu thường xuất hiện ở các tĩnh mạch sâu dưới chân, ở phụ nữ mang thai thì nguy cơ mắc sẽ cao hơn.
Khi có dấu hiệu phù chân mẹ bầu phải làm gì?
Khi có hiện tượng phù chân, mẹ bầu cần đến bệnh viện thăm khám để loại trừ các bệnh lý nguy hiểm như tiền sản giật, huyết khối tĩnh mạch sâu. Mẹ bầu sẽ được kiểm tra huyết áp, siêu âm tĩnh mạch chi dưới, xét nghiệm nước tiểu xem có tiểu đạm hay không để loại trừ bệnh lý tiền sản giật.
Nếu chỉ là hiện tượng sinh lý bình thường, mẹ bầu sẽ được hướng dẫn thay đổi lối sống, nghỉ ngơi nhiều, kê cao chân khi nghỉ ngơi, sử dụng vớ áp lực.
Mẹ bầu có thể áp dụng một số biện pháp sau để giảm hiện tượng phù chân:
- Hạn chế đứng lâu, khi ngồi nên duỗi chân, tránh bắt chéo chân,
- Thường xuyên massage, tập thể dục bàn chân cải thiện sự lưu thông máu,
- Nằm kê cao chân khi ngủ
- Nằm nghiêng trái khi ngủ, đây là tư thế giúp giảm áp lực lên tĩnh mạch chủ dưới.
- Ăn uống đa dạng lành mạnh, tránh các loại thực phẩm quá mặn hoặc quá ngọt, các loại thực phẩm chế biến sẵn.
Phù chân có nguy hiểm cho thai nhi không?
- Nếu chỉ là hiện tượng phù sinh lý sẽ không ảnh hưởng đến sức khỏe thai.
- Nếu phù chân là biểu hiện của bệnh lý tiền sản giật, mẹ bầu cần phải được quản lý thai kỳ chặt chẽ và có thời điểm chấm dứt thai kỳ phù hợp.
Khi thai kỳ cần được theo dõi sát hơn
Không phải mọi trường hợp phù chân đều là dấu hiệu nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu phù chân đi kèm tăng huyết áp, tiền sản giật hoặc các bệnh lý nội khoa trong thai kỳ, mẹ bầu sẽ thuộc nhóm thai kỳ nguy cơ cao và cần được theo dõi bởi đội ngũ bác sĩ có chuyên môn sâu cùng hệ thống trang thiết bị phù hợp.
Nếu mẹ bầu nhận thấy chân phù nhiều, phù không giảm khi nghỉ ngơi hoặc kèm theo các dấu hiệu như tăng huyết áp, đau đầu, nhìn mờ hay đau vùng thượng vị, đừng chủ quan mà hãy đến bệnh viện để được thăm khám sớm. Việc phát hiện và quản lý kịp thời các tình trạng thai kỳ nguy cơ cao sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe của cả mẹ và bé trong suốt hành trình mang thai.
Tại Trung tâm Thai kỳ Nguy cơ cao Phương Châu, mẹ bầu được xây dựng kế hoạch theo dõi cá thể hóa theo từng mức độ nguy cơ. Đội ngũ bác sĩ sẽ phối hợp thăm khám, siêu âm, thực hiện các xét nghiệm cần thiết và theo dõi sát diễn tiến của thai kỳ nhằm phát hiện sớm biến chứng, can thiệp kịp thời, giúp mẹ an tâm và tối ưu cơ hội chào đón em bé khỏe mạnh.