Bài viết được cố vấn nội dung bởi BS. Trần Quốc Huy - Phó Trưởng khoa Cấp cứu Sản - Phòng sanh, Bệnh viện Quốc tế Phương Châu
Dị tật ống thần kinh là gì? Có bao nhiêu loại dị tật ống thần kinh
Dị tật ống thần kinh là một trong những bất thường bẩm sinh nghiêm trọng, xảy ra khi não và cột sống của thai nhi phát triển không hoàn chỉnh ngay từ những tuần đầu thai kỳ.
Theo thống kê, cứ khoảng 1.000 trẻ sinh ra thì có 1 trẻ mắc dị tật này. Dù tỷ lệ không cao, nhưng hậu quả để lại lại rất nặng nề, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe và chất lượng sống của trẻ.
Hình 1. Hình dị tật ống thần kinh.
Tật chẻ đôi đốt sống
Xảy ra do ống thần kinh ở vùng thắt lưng hoặc vùng thắt lưng cùng làm lộ tủy sống ra ngoài. Trẻ sẽ có các biến chứng sau:
- Liệt chi dưới
- Khó khăn về học
- Mất khả năng kiểm soát đại tiểu tiện
- Não úng thủy
Khoảng 90% trẻ có thể sống đến tuổi trường thành
Hình 2: Tật chẻ đôi đốt sống
Thai vô sọ
Do phần trên của ống thần kinh phát triển bất thường làm cho não dị dạng nghiêm trọng và thường không có họp sọ. Trẻ thường chết sau sanh vài giờ hoặc vài ngày.
Hình 3: Tật thai vô sọ
Thoát vị não màng não
Chiếm khoảng 10% dị tật ống thần kinh. Não được lộ ra ngoài xương sọ và chỉ được da bao bọc. Trẻ có thể sống nếu được điều trị nhưng sẽ khuyết tật nặng nề về tâm thần.
Những ai có nguy cơ sanh con mắc dị tật ống thần kinh?
- Do bất thường nhiễm sắc thể
- Do thiếu hụt acid folic
- Đã sanh con bị dị tật ống thần kinh
- Mẹ bị dị tật ống thần kinh
- Đái tháo đường điều trị insulin nhưng kiểm soát đường huyết không tốt
- Phụ nữ đang điều trị thuốc động kinh
- Tiếp xúc với nhiệt độ cao quanh thời điểm thụ thai
- Sống trong điều kiện kinh tế xã hội kém
Làm sao để phát hiện dị tật ống thần kinh ở thai nhi?
Dựa vào xét nghiệm AFP và siêu âm thai ở tuổi thai 16-20 tuần có thể phát hiện đến 98% trường hợp dị tật ống thần kinh.
Hình 4: Hình siêu âm thai vô sọ
Các biện pháp phòng ngừa dị tật ống thần kinh
- Có thể làm giảm đị tật ống thần kinh từ 50-70% nếu uống acid folic hằng ngày từ trước mang thai
- Tất cả các phụ nữ trong độ tuổi sanh đẻ nên uống acid folic 1mg mỗi ngày
- Bổ sung thực phẩm giàu acid folic như súp lơ xanh, cải làn, đậu tương, đậu đỏ, đậu đen và các loại hoa quả và nước hoa quả thuộc họ cam quýt, gan gia súc và gia cầm.