Bệnh lý són tiểu & Những điều cần lưu ý

Són tiểu (tiểu không tự chủ) là tình trạng rỉ nước tiểu ra ngoài ý muốn, một vấn đề sức khỏe thầm kín ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống, tâm lý và giao tiếp xã hội của phụ nữ. Mặc dù phổ biến, rất nhiều chị em vẫn âm thầm chịu đựng vì tâm lý e ngại mà không biết rằng y học hiện đại có nhiều phương pháp điều trị mang lại hiệu quả cao.

Dưới đây là những thông tin y khoa chính thống giúp bạn hiểu rõ hơn về tình trạng này, từ đó chủ động chăm sóc sức khỏe bản thân.

1. Són tiểu là gì và gồm những loại nào?

Són tiểu không phải là một bệnh lý độc lập mà là triệu chứng của sự rối loạn chức năng hệ thống đường tiểu dưới. Dựa trên cơ sở y học thực chứng, són tiểu ở nữ giới thường được chia thành 3 nhóm chính:

• Són tiểu khi gắng sức (Stress Urinary Incontinence - SUI): Là loại phổ biến nhất. Nước tiểu bị rỉ ra khi có sự gia tăng đột ngột áp lực trong ổ bụng như ho, hắt hơi, cười lớn, nâng vật nặng hoặc tập thể dục.
• Són tiểu do tiểu gấp (Urge Incontinence): Cảm giác buồn tiểu ập đến đột ngột và mãnh liệt đến mức bạn không thể nhịn kịp để vào nhà vệ sinh. Thường liên quan đến hội chứng bàng quang tăng hoạt (OAB).
• Són tiểu hỗn hợp (Mixed Incontinence): Bệnh nhân gặp phải sự kết hợp của cả hai loại trên.
•  Ngoài ra còn có nhóm són tiểu do tràn đầy, són tiểu chức năng…

2. Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh

Để hiểu nguyên nhân, chúng ta cần nhìn vào cấu trúc giải phẫu của vùng chậu. Bàng quang, tử cung và trực tràng được nâng đỡ bởi một hệ thống cơ và dây chằng gọi là hệ thống cơ sàn chậu.

Khi hệ thống này suy yếu hoặc tổn thương, cổ bàng quang và niệu đạo mất đi điểm tựa vững chắc. Lúc này, cơ thắt niệu đạo không đủ sức đóng kín cửa bàng quang mỗi khi áp lực ổ bụng tăng, dẫn đến rỉ nước tiểu. Đối với són tiểu tiểu gấp, nguyên nhân thường do cơ bàng quang co thắt bất thường ngay cả khi lượng nước tiểu chưa chứa đầy.

3. Ai là người có nguy cơ cao mắc bệnh?

Són tiểu có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào, nhưng nguy cơ sẽ gia tăng đáng kể ở các nhóm đối tượng sau:

• Phụ nữ mang thai và sau sinh: Quá trình mang thai làm tăng áp lực lên sàn chậu. Đặc biệt, sinh ngả âm đạo nhiều lần, thai to, hoặc chuyển dạ kéo dài có thể gây tổn thương trực tiếp đến hệ thống cơ sàn chậu.
• Phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh: Sự sụt giảm hormone làm yếu đi các mô ở niệu đạo và âm đạo, giảm khả năng đàn hồi của hệ thống cơ sàn chậu
• Người thừa cân, béo phì: Trọng lượng cơ thể lớn tạo áp lực mãn tính lên hệ thống cơ sàn chậu.
• Các yếu tố khác: Mắc bệnh lý gây ho mạn tính (hen suyễn, viêm phế quản), táo bón kéo dài, hoặc tiền sử phẫu thuật vùng chậu (cắt tử cung…).

4. Các phương pháp điều trị són tiểu

Tùy thuộc vào loại són tiểu và mức độ nghiêm trọng, bác sĩ sẽ đưa raphác đồ điều trị cá thể hóa, thường bắt đầu từ các phương pháp bảo tồn đến can thiệp ngoại khoa.

1. Điều trị bảo tồn (Không phẫu thuật): Đây là lựa chọn đầu tay, đặc biệt hiệu quả đối với các trường hợp són tiểu mức độ nhẹ đến trung bình:

• Thay đổi lối sống: Giảm cân, hạn chế thức uống gây kích thích bàng quang (caffeine, cồn), điều trị dứt điểm ho mạn tính và táo bón.
• Tập vật lý trị liệu cơ sàn chậu (Bài tập Kegel, Liệu pháp Biofeedback): Giúp củng cố sức mạnh của khối cơ sàn chậu, từ đó cải thiện tình trạng són tiểu
• Liệu pháp Phản hồi sinh học (Biofeedback): Đây là một tiến bộ y khoa được áp dụng tại các trung tâm sàn chậu hiện đại. Thông qua máy Biofeedback, bệnh nhân có thể quan sát trực tiếp trên màn hình xem mình đang co thắt đúng nhóm cơ sàn chậu hay chưa. Phương pháp này giúp quá trình tập sàn chậu đạt hiệu quả tối ưu và rút ngắn thời gian phục hồi.

2. Điều trị nội khoa: Sử dụng thuốc kháng muscarinic hoặc các loại thuốc khác để giảm co thắt bàng quang (đối với són tiểu gấp), hoặc liệu pháp Estrogen tại chỗ cho phụ nữ mãn kinh.

3. Điều trị ngoại khoa (Phẫu thuật): Khi các biện pháp bảo tồn không mang lại kết quả như mong đợi, hoặc tình trạng són tiểu ảnh hưởng quá nặng nề đến chất lượng sống, các phương pháp phẫu thuật sẽ được đặt ra:

4. Phẫu thuật đặt dải treo niệu đạo giữa: Điển hình là kỹ thuật TOT hoặc TVT. Bác sĩ sẽ đặt một dải băng y tế (mesh) dưới niệu đạo giữa, tạo thành một chiếc "võng" nhân tạo nâng đỡ niệu đạo. Khi có áp lực (ho, hắt hơi), dải băng này ép niệu đạo lại, ngăn không cho nước tiểu rỉ ra. Đây được xem là "tiêu chuẩn vàng" trong điều trị són tiểu gắng sức với tỷ lệ thành công cao và ít xâm lấn.

Lời khuyên của Bác sĩ Nguyễn Lê Hoàng Dung- Trung tâm Sàn chậu và Thẩm mỹ phụ khoa Bệnh viện Quốc tế Phương Châu: “Són tiểu không phải là "bệnh của tuổi già" mà bạn phải chấp nhận. Hãy đến thăm khám sớm tại các trung tâm sàn chậu uy tín để được chẩn đoán chính xác bằng và nhận được sự tư vấn điều trị tốt nhất.”