Cận thị không chỉ là chuyện nhìn mờ
Cận thị xảy ra khi trục nhãn cầu dài ra khiến hình ảnh hội tụ trước võng mạc thay vì ngay trên võng mạc. Điều này làm cho mắt nhìn xa bị mờ, trong khi nhìn gần vẫn rõ.
Điều đáng chú ý là cận thị, đặc biệt ở trẻ em, thường có xu hướng tiến triển theo thời gian. Nghĩa là độ cận có thể tăng dần theo từng năm nếu không có biện pháp kiểm soát phù hợp.
Nhiều phụ huynh cho rằng khi trẻ tăng độ thì chỉ cần thay kính mới. Nhưng việc thay kính chỉ giúp nhìn rõ hơn, chứ không làm chậm lại quá trình tăng độ cận.
Nếu cận thị tăng cao, nguy cơ xuất hiện các biến chứng mắt sau này cũng tăng theo, chẳng hạn như:
• thoái hóa võng mạc
• bong võng mạc
• tăng nguy cơ glôcôm
• thoái hóa điểm vàng do cận thị cao
Vì vậy, mục tiêu của việc điều trị cận thị hiện nay không chỉ là giúp nhìn rõ, mà còn là kiểm soát tốc độ tăng độ.
Vì sao chỉ đeo kính gọng chưa đủ?
Kính gọng là phương pháp phổ biến nhất để điều chỉnh tật khúc xạ. Khi đeo kính đúng độ, hình ảnh sẽ được điều chỉnh để hội tụ đúng trên võng mạc, giúp mắt nhìn rõ hơn.
Tuy nhiên, kính gọng chỉ giải quyết vấn đề về thị lực tại thời điểm đó. Nó không tác động đến nguyên nhân khiến trục nhãn cầu tiếp tục dài ra.
Điều này có nghĩa là dù đeo kính đầy đủ, mắt vẫn có thể tiếp tục tăng độ cận nếu không có các biện pháp kiểm soát khác.
Đặc biệt ở trẻ em và thanh thiếu niên, giai đoạn mắt đang phát triển mạnh, cận thị có thể tăng rất nhanh nếu trẻ:
• sử dụng thiết bị điện tử nhiều
• đọc sách hoặc học tập ở khoảng cách quá gần
• thiếu thời gian hoạt động ngoài trời
• không được theo dõi thị lực định kỳ
Do đó, việc chỉ cắt kính mà không có kế hoạch kiểm soát cận thị lâu dài sẽ khiến tình trạng tăng độ diễn ra âm thầm.
Kiểm soát cận thị là gì?
Kiểm soát cận thị là các phương pháp giúp làm chậm tốc độ tăng độ cận, đặc biệt ở trẻ em đang trong độ tuổi phát triển.
Mục tiêu của kiểm soát cận thị không phải là làm hết cận ngay lập tức, mà là hạn chế việc độ cận tăng nhanh theo thời gian.
Khi được áp dụng đúng phương pháp và theo dõi thường xuyên, nhiều trẻ có thể giảm đáng kể tốc độ tăng độ cận mỗi năm.
Các phương pháp kiểm soát cận thị hiện nay thường bao gồm:
• kính chuyên dụng kiểm soát cận thị
• kính áp tròng ban đêm Ortho-K
• thuốc nhỏ mắt kiểm soát cận thị theo chỉ định bác sĩ
• điều chỉnh thói quen sinh hoạt và học tập
• tăng thời gian hoạt động ngoài trời
Việc lựa chọn phương pháp phù hợp cần được bác sĩ nhãn khoa đánh giá dựa trên tình trạng mắt, độ tuổi và mức độ tiến triển của cận thị.
Những dấu hiệu cho thấy cận thị đang tăng
Không phải lúc nào việc tăng độ cận cũng được nhận ra ngay lập tức. Một số dấu hiệu sau có thể cho thấy thị lực đang thay đổi:
• trẻ thường nheo mắt khi nhìn xa
• phải ngồi gần bảng hoặc gần màn hình
• hay dụi mắt hoặc than mỏi mắt
• đau đầu sau khi học hoặc đọc sách lâu
• kết quả học tập giảm do khó nhìn bảng
Nếu nhận thấy những dấu hiệu này, phụ huynh nên cho trẻ kiểm tra thị lực sớm thay vì chờ đến khi trẻ nhìn mờ rõ rệt.
Vai trò của khám mắt định kỳ
Khám mắt định kỳ là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong việc kiểm soát cận thị.
Thông qua các kiểm tra chuyên sâu, bác sĩ có thể:
• đánh giá chính xác độ cận và tình trạng mắt
• theo dõi tốc độ tăng độ qua từng lần khám
• phát hiện sớm các nguy cơ tiến triển nhanh
• tư vấn phương pháp kiểm soát cận thị phù hợp
Đối với trẻ em đang bị cận thị, nên kiểm tra mắt định kỳ mỗi 6 tháng để theo dõi sự thay đổi của thị lực.
Việc theo dõi thường xuyên giúp bác sĩ điều chỉnh phương pháp kiểm soát kịp thời, từ đó hạn chế việc tăng độ cận quá nhanh.
Bảo vệ đôi mắt ngay từ sớm
Cận thị không phải là điều có thể xem nhẹ. Nếu được phát hiện sớm và áp dụng đúng phương pháp kiểm soát, tốc độ tăng độ cận có thể được giảm đáng kể.
Bên cạnh các phương pháp điều trị, việc xây dựng thói quen sinh hoạt tốt cho mắt cũng rất quan trọng:
• giữ khoảng cách đọc sách khoảng 30–40 cm
• hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử
• nghỉ mắt sau mỗi 20–30 phút học tập
• tăng thời gian vui chơi ngoài trời
• khám mắt định kỳ theo khuyến cáo
Đôi mắt khỏe mạnh không chỉ giúp nhìn rõ hơn mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc học tập, sinh hoạt và chất lượng cuộc sống lâu dài.
Vì vậy, thay vì chỉ cắt kính khi mắt đã mờ, việc chủ động kiểm soát cận thị từ sớm sẽ giúp bảo vệ thị lực bền vững cho tương lai.
Hotline 029 222 111 88 - 02927 307 188 sẵn lòng hỗ trợ thông tin cần thiết.