Vì sao cận thị ở trẻ có thể tiếp tục tiến triển?

Cận thị xảy ra khi hình ảnh của vật ở xa không hội tụ đúng trên võng mạc, khiến trẻ nhìn xa không rõ. Ở nhiều trường hợp, cận thị có liên quan đến sự phát triển chiều dài trục nhãn cầu.

Trẻ em và thanh thiếu niên đang trong giai đoạn cơ thể phát triển, vì vậy tình trạng cận thị cũng có khả năng thay đổi theo thời gian. Bên cạnh yếu tố di truyền, thói quen sinh hoạt và môi trường nhìn gần cũng có thể liên quan đến sự xuất hiện và tiến triển của cận thị.

Một số yếu tố cần được lưu ý gồm:

• Ba hoặc mẹ bị cận thị, đặc biệt khi cả ba và mẹ đều cận.
• Trẻ dành nhiều thời gian cho điện thoại, máy tính bảng, máy tính hoặc các hoạt động nhìn gần.
• Khoảng cách đọc sách, học bài chưa phù hợp.
• Thời gian hoạt động ngoài trời còn hạn chế.
• Trẻ đã cận từ sớm và vẫn đang trong giai đoạn phát triển.

Vì vậy, việc con đã có kính không đồng nghĩa với cận thị đã được kiểm soát.

Đeo kính rõ rồi, tại sao vẫn cần theo dõi độ cận?

Kính gọng giúp điều chỉnh tật khúc xạ để trẻ nhìn rõ hơn. Tuy nhiên, kính đúng độ tại một thời điểm không có nghĩa độ cận sẽ giữ nguyên trong những tháng hoặc năm tiếp theo.

Đây cũng là lý do ba mẹ đôi khi nhận thấy con vừa thay kính chưa lâu nhưng sau một thời gian lại bắt đầu nheo mắt hoặc nhìn bảng không rõ như trước.

Nếu chỉ tập trung vào việc “kính hiện tại còn nhìn rõ không”, ba mẹ có thể chưa đánh giá đầy đủ diễn tiến cận thị của trẻ. Việc khám mắt định kỳ giúp bác sĩ theo dõi sự thay đổi qua từng thời điểm và đánh giá nguy cơ tiến triển để có tư vấn phù hợp.

Những dấu hiệu nào có thể gợi ý độ cận của con đang thay đổi?

Cận thị tiến triển không phải lúc nào cũng tạo ra một thay đổi đột ngột. Trẻ có thể thích nghi với tình trạng nhìn mờ và không chủ động nói với ba mẹ.

Một số biểu hiện có thể gặp gồm:

• Trẻ thường xuyên nheo mắt khi nhìn xa.
• Có xu hướng ngồi gần tivi hoặc đưa sách, thiết bị điện tử lại gần.
• Khó nhìn chữ trên bảng dù đang đeo kính.
• Hay than mỏi mắt sau thời gian học tập hoặc nhìn gần kéo dài.
• Cần thay kính thường xuyên do độ cận thay đổi.
• Kết quả khám qua các lần cho thấy độ cận tiếp tục tăng.

Tuy nhiên, không nên chỉ dựa vào biểu hiện bên ngoài để kết luận độ cận có tăng hay không. Khám mắt và đánh giá chuyên môn vẫn là cơ sở quan trọng để xác định tình trạng thị lực của trẻ.

Vì sao cần quan tâm đến kiểm soát cận thị?

Mục tiêu trong quản lý cận thị ở trẻ không chỉ là giúp trẻ nhìn rõ ở thời điểm hiện tại mà còn cần quan tâm đến tốc độ tiến triển trong những năm tiếp theo.

Khi độ cận tăng cao, nguy cơ gặp một số vấn đề về mắt về lâu dài cũng có thể tăng. Vì vậy, việc phát hiện sớm, theo dõi diễn tiến và có phương án kiểm soát phù hợp đóng vai trò quan trọng trong chăm sóc thị lực lâu dài.

Tùy vào độ tuổi, mức độ cận, tốc độ tiến triển và đặc điểm mắt của từng trẻ, bác sĩ có thể tư vấn phương án theo dõi hoặc kiểm soát cận thị phù hợp. Không có một phương pháp duy nhất áp dụng giống nhau cho tất cả trẻ.

Khám mắt định kỳ giúp biết cận thị đang “đứng yên” hay tiến triển

Một lần đo độ cận cho biết tình trạng khúc xạ tại thời điểm khám. Nhưng để đánh giá cận thị có đang tiến triển hay không, cần đặt kết quả hiện tại trong quá trình theo dõi qua nhiều thời điểm.

Khi trẻ được khám định kỳ, bác sĩ có thể:

• Kiểm tra thị lực và tình trạng khúc xạ.
• So sánh sự thay đổi độ cận giữa các lần khám.
• Đánh giá các yếu tố liên quan đến nguy cơ tiến triển.
• Kiểm tra tình trạng mắt và khả năng đáp ứng với kính đang sử dụng.
• Tư vấn thời gian tái khám và giải pháp kiểm soát cận thị khi phù hợp.

Do đó, lịch tái khám không chỉ dành cho lúc kính bị hỏng hoặc trẻ bắt đầu nhìn mờ. Đây còn là một phần của quá trình chủ động quản lý cận thị.

Ba mẹ có thể làm gì để hỗ trợ con kiểm soát cận thị?

Bên cạnh việc khám và theo dõi theo hướng dẫn chuyên môn, thói quen thị giác hằng ngày cũng là yếu tố ba mẹ nên quan tâm.

Trẻ nên được hướng dẫn giữ khoảng cách phù hợp khi đọc sách, học bài; hạn chế việc nhìn gần liên tục trong thời gian dài và có những khoảng nghỉ cho mắt. Không gian học tập cần đủ ánh sáng, bàn ghế phù hợp với chiều cao và tư thế của trẻ.

Ba mẹ cũng nên khuyến khích con dành thêm thời gian hoạt động ngoài trời phù hợp với độ tuổi và điều kiện thực tế, đồng thời quản lý thời gian sử dụng các thiết bị điện tử.

Quan trọng hơn, khi trẻ đã được chẩn đoán cận thị, ba mẹ nên tuân thủ lịch tái khám được bác sĩ khuyến nghị thay vì tự chờ đến khi trẻ than nhìn mờ mới đưa đi kiểm tra.

Kiểm soát cận thị cần một quá trình theo dõi lâu dài

Cận thị ở trẻ có thể thay đổi trong suốt những năm con còn phát triển. Vì vậy, câu hỏi quan trọng không chỉ là “Con đang cận bao nhiêu độ?” mà còn là “Độ cận của con đang thay đổi như thế nào?”.

Một kết quả đo riêng lẻ khó thể hiện toàn bộ quá trình. Khi có dữ liệu qua các lần tái khám, bác sĩ và gia đình sẽ có cơ sở tốt hơn để nhận biết xu hướng tiến triển và điều chỉnh kế hoạch chăm sóc mắt khi cần thiết.

Theo dõi cận thị cho trẻ tại Mắt Tinh Anh Phương Châu

Tại Mắt Tinh Anh Phương Châu, trẻ có thể được thăm khám, đánh giá tình trạng thị lực và tư vấn theo dõi cận thị dựa trên đặc điểm của từng trường hợp.

Ba mẹ không nhất thiết phải chờ đến lúc con nói “Con nhìn không rõ nữa” mới đưa trẻ đi khám. Với cận thị, những thay đổi có thể diễn ra từ từ và trẻ đôi khi đã quen với chất lượng thị giác hiện tại.

Chủ động theo dõi giúp ba mẹ biết được độ cận của con đang tương đối ổn định hay vẫn có xu hướng tiến triển, từ đó cùng bác sĩ xây dựng hướng chăm sóc thị lực phù hợp trong từng giai đoạn phát triển.

Hotline 02927 307 188 sẵn lòng hỗ trợ thông tin cần thiết.