Bài viết được cố vấn chuyên môn bởi ThS. BS. CKI. Hồ Thanh Huy – Bác sĩ khám và điều trị khoa Nhi – BVQT Phương Châu
Sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm phổ biến tại các nước nhiệt đới, trong đó có Việt Nam. Phần lớn các trường hợp được ghi nhận ở trẻ lớn và người trưởng thành. Tuy nhiên, trong một số trường hợp hiếm gặp, trẻ sơ sinh cũng có thể mắc sốt xuất huyết, đặc biệt trong 28 ngày đầu đời.
Trẻ sơ sinh mắc sốt xuất huyết thường có diễn tiến phức tạp và khó nhận biết, do biểu hiện lâm sàng không điển hình. Nếu không được phát hiện và theo dõi kịp thời, bệnh có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm. Vì vậy, việc hiểu rõ dấu hiệu, con đường lây truyền và cách phòng ngừa sốt xuất huyết ở trẻ sơ sinh là điều vô cùng cần thiết đối với các bậc phụ huynh.
1. Sốt xuất huyết ở trẻ sơ sinh là gì?
Sốt xuất huyết ở trẻ sơ sinh là tình trạng nhiễm virus Dengue xảy ra ở trẻ dưới 28 ngày tuổi. Đây là bệnh lý khá hiếm gặp nhưng có thể gây nguy hiểm tính mạng cho trẻ do khó phát hiện, chẩn đoán hay theo dõi cũng như ở lứa tuổi này thì các cơ quan về miễn dịch cũng như tim mạch của trẻ còn chưa hoàn thiện.
Ở trẻ lớn, sốt xuất huyết thường biểu hiện rõ ràng với các triệu chứng như sốt cao, đau đầu, đau cơ và xuất huyết dưới da. Tuy nhiên, ở trẻ sơ sinh, bệnh thường không có các dấu hiệu điển hình, khiến việc phát hiện trở nên khó khăn hơn.
Chính vì vậy, nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi trẻ đã xuất hiện các dấu hiệu nặng như giảm tiểu cầu nặng, xuất huyết dưới da, xuấ huyết não hay xuất huyết tạng hoặc sốc.
2. Sốt xuất huyết ở trẻ sơ sinh lây truyền qua đường nào?
Theo các chuyên gia Nhi khoa, sốt xuất huyết ở trẻ sơ sinh có thể lây truyền theo hai con đường chính.
Lây truyền dọc (từ mẹ sang con)
Trong một số trường hợp, nếu người mẹ mắc sốt xuất huyết trong thời gian gần ngày sinh, virus Dengue có thể truyền sang trẻ trong quá trình mang thai, lúc sanh hoặc ngay sau sinh.
Đây được gọi là lây truyền dọc, và thường khiến trẻ xuất hiện triệu chứng bệnh trong những ngày đầu sau khi chào đời.
Lây truyền ngang (qua muỗi đốt)
Ngoài ra, trẻ sơ sinh vẫn có thể mắc bệnh khi bị muỗi Aedes mang virus Dengue đốt. Đây là con đường lây truyền phổ biến nhất của sốt xuất huyết.
Vì vậy, việc phòng chống muỗi trong môi trường sống của trẻ sơ sinh là yếu tố rất quan trọng để giảm nguy cơ mắc bệnh.
3. Dấu hiệu sốt xuất huyết ở trẻ sơ sinh ba mẹ cần lưu ý
Không giống trẻ lớn, triệu chứng sốt xuất huyết ở trẻ sơ sinh thường không điển hình. Do đó, ba mẹ cần đặc biệt chú ý nếu trẻ xuất hiện các biểu hiện bất thường sau:
- Sốt hoặc thân nhiệt bất thường
- Bú kém, bỏ bú
- Quấy khóc nhiều hoặc lừ đừ
- Xuất hiện các chấm xuất huyết hay các mảng bầm trên da
- Da nhợt nhạt hoặc tím tái
- Thay đổi phản xạ
Những dấu hiệu này có thể dễ bị nhầm lẫn với nhiều bệnh lý khác ở trẻ sơ sinh. Vì vậy, khi thấy trẻ có các biểu hiện trên, ba mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và làm các xét nghiệm cần thiết.
4. Sốt xuất huyết ở trẻ sơ sinh nguy hiểm như thế nào?
Sốt xuất huyết ở trẻ sơ sinh được đánh giá là nguy hiểm hơn so với trẻ lớn, vì cơ thể trẻ chưa hoàn thiện về hệ miễn dịch và hệ tuần hoàn.
Một số biến chứng nghiêm trọng có thể xảy ra bao gồm:
- Giảm tiểu cầu nặng dễ dẫn đến xuất huyết: chảy máu rốn, xuất huyết não
- Sốc do thoát huyết tương
Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, những biến chứng này có thể đe dọa tính mạng của trẻ.
5. Cách phòng ngừa sốt xuất huyết cho trẻ sơ sinh
Để giảm nguy cơ mắc sốt xuất huyết ở trẻ sơ sinh, ba mẹ nên chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa sau:
- Phòng chống muỗi
- Cho trẻ ngủ màn cả ngày lẫn đêm
- Giữ nhà cửa thông thoáng, sạch sẽ
- Loại bỏ các vật chứa nước đọng quanh nhà
Bảo vệ môi trường sống của trẻ
- Hạn chế muỗi trong phòng ngủ của trẻ
- Sử dụng các biện pháp chống muỗi an toàn cho trẻ sơ sinh
6. Chủ động phòng bệnh cho gia đình
Hiện nay, BVQT Phương Châu có triển khai vaccine phòng sốt xuất huyết được xem là một trong những giải pháp giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế diễn tiến nặng. Ba mẹ có thể tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn về việc tiêm vaccine phòng sốt xuất huyết phù hợp cho các thành viên trong gia đình.
7. Khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện?
Ba mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu trẻ có các dấu hiệu sau:
- Sốt bất thường
- Bú kém hoặc bỏ bú
- Quấy khóc nhiều
- Xuất hiện chấm đỏ trên da
- Lừ đừ hoặc phản xạ kém
Việc khám và theo dõi sớm giúp bác sĩ phát hiện kịp thời các dấu hiệu nguy hiểm và có hướng xử trí phù hợp.
8. Chủ động bảo vệ trẻ sơ sinh trước nguy cơ sốt xuất huyết
Trẻ sơ sinh là đối tượng rất nhạy cảm và dễ bị tổn thương trước các bệnh lý truyền nhiễm. Vì vậy, việc theo dõi sức khỏe của trẻ trong những ngày đầu đời cần được thực hiện cẩn thận và tỉ mỉ.
Khi trẻ có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, ba mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được kiểm tra sớm. Phát hiện sớm và điều trị kịp thời chính là chìa khóa giúp giảm nguy cơ biến chứng và bảo vệ sức khỏe của trẻ.
Nếu ba mẹ cần được tư vấn thêm về sức khỏe của trẻ, đội ngũ Nhi khoa – Bệnh viện Quốc tế Phương Châu luôn sẵn sàng đồng hành cùng gia đình.
Tổng đài tư vấn: 1900 5454 66