1. RSV (Respiratory Syncytial Virus) là gì và nguy hiểm như thế nào?
RSV là virus gây nhiễm trùng đường hô hấp cấp rất phổ biến trên thế giới và Việt Nam. Ở người khỏe mạnh, bệnh có thể chỉ giống cảm cúm. Nhưng ở trẻ nhỏ, mẹ bầu và người cao tuổi, RSV có thể gây biến chứng nghiêm trọng. Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, RSV có thể gây:
- Nhiễm trùng đường hô hấp trên: chảy mũi, nghẹt mũi và sốt nhẹ,...
- Nhiễm trùng đường hô hấp dưới: viêm tiểu phế quản, viêm phổi, suy hô hấp cấp tính,...
Nhiễm trùng hô hấp dưới do RSV liên quan đến hậu quả ngắn hạn và di chứng dài hạn như thở khò khè, hen suyễn. Trong đó, trẻ bị bệnh đường hô hấp dưới do RSV có nguy cơ hen suyễn cao hơn 2–12 lần so với trẻ không nhiễm.
Ở người từ 60 tuổi trở lên, đặc biệt người có bệnh lý nền như bệnh tim mạch, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), đái tháo đường,... RSV có thể làm nặng thêm tình trạng bệnh và tăng nguy cơ nhập viện.
Ở phụ nữ mang thai, RSV có thể gây nhiễm trùng hô hấp dưới (như viêm phổi, suy hô hấp,...). Một số nghiên cứu ghi nhận nguy cơ sinh non và trẻ nhẹ cân tăng lên khi mẹ mắc RSV trong thai kỳ.
2. RSV (virus gây bệnh hô hấp) đang diễn biến thế nào tại Cần Thơ và Đồng bằng sông Cửu Long?
RSV lưu hành quanh năm, tăng mạnh vào mùa mưa – thời điểm độ ẩm cao thuận lợi cho virus hô hấp. Nghiên cứu tại Bệnh viện Nhi Đồng Cần Thơ cho thấy RSV là tác nhân chính gây viêm tiểu phế quản cấp ở trẻ dưới 2 tuổi, với tỷ lệ dương tính cao trong nhóm nhập viện. Trẻ dưới 6 tháng tuổi chiếm tỷ lệ lớn trong các ca RSV nặng cần oxy hoặc thở máy.
3. Bảo vệ trẻ khỏi RSV có thể bắt đầu ngay từ khi còn trong bụng mẹ
Tin tốt là: Tiêm vắc xin RSV trong thai kỳ giúp mẹ tạo kháng thể và truyền sang thai nhi qua nhau thai, giúp trẻ được bảo vệ ngay từ khi mới sinh.
Kết quả thử nghiệm lâm sàng pha 3 cho thấy tiêm RSV giúp:
- Giảm 81,8% nguy cơ RSV nặng ở trẻ trong 3 tháng đầu đời
- Duy trì hiệu quả bảo vệ đến 69,4% trong 6 tháng đầu đời
Ở người lớn tuổi, các nghiên cứu cho thấy vắc xin RSV có thể giảm khoảng 80% nguy cơ nhập viện do RSV.
4. Các khuyến cáo tiêm vắc xin RSV hiện nay
- Thai phụ: tiêm 1 mũi duy nhất trong khoảng 24 – 36 tuần của thai kỳ
- Người lớn từ 60 tuổi trở lên, đặc biệt người có bệnh nền, tiêm 1 mũi duy nhất khi sức khỏe ổn định.
Nếu đang mang thai hoặc thuộc nhóm nguy cơ, hãy trao đổi với bác sĩ để được tư vấn thời điểm tiêm ngừa RSV phù hợp. Bệnh viện Quốc tế Phương Châu hiện có dịch vụ tư vấn tiêm ngừa RSV dành cho mẹ bầu và người lớn tuổi.
Nguồn tham khảo
- Pfizer Phase 3 MATISSE Trial – RSV maternal vaccine
- Immunisation Coalition – RSV maternal vaccine efficacy
- CDC RSV prevention data
- Systematic review of RSV vaccine effectiveness in older adults