Nhiều trường hợp dị vật đường tiêu hóa được phát hiện và xử trí thành công tại Phương Châu

Một chiếc xương cá, một hạt trái cây hay một món đồ nhỏ vô tình bị nuốt phải đôi khi có thể nằm lại trong đường tiêu hóa mà chính người bệnh cũng không nhận ra. Có trường hợp chỉ gây khó chịu thoáng qua, nhưng cũng có dị vật mắc kẹt, đâm xuyên thành ống tiêu hóa và dẫn đến những tổn thương cần được can thiệp kịp thời. Thực tế tại Phương Châu đã phát hiện và can thiệp xử trí thành công nhiều tình huống như vậy, ở cả người lớn, người cao tuổi và trẻ nhỏ.

Bài viết được cố vấn nội dung chuyên môn bởi BS. Phan Nguyễn Bảo Huy, Trưởng Khoa Khám bệnh Đa khoa, Bệnh viện Quốc tế Phương Châu.

Những dị vật không ai ngờ tới...

Từ hai chiếc xương đã xuyên qua thành ống tiêu hóa

Một trong những trường hợp đặc biệt là người bệnh bị đau vùng thượng vị kéo dài, từng nhiều lần đi khám và điều trị theo hướng viêm dạ dày nhưng triệu chứng không cải thiện.

Khi đến Bệnh viện Quốc tế Phương Châu kiểm tra chuyên sâu, các bác sĩ phát hiện không chỉ một mà hai dị vật dạng xương ở hai vị trí khác nhau. Một dị vật nằm tại tá tràng, dị vật còn lại ở vùng hố chậu phải. Đáng chú ý, cả hai đều sắc nhọn và đã xuyên qua thành ống tiêu hóa ra bên ngoài lòng ruột.

Với tình trạng này, ê-kíp Nội soi tiêu hóa, Ngoại tiêu hóa, Chẩn đoán hình ảnh và Gây mê hồi sức đã cùng hội chẩn. Thay vì cố kéo dị vật ngược trở lại qua đường nội soi, có nguy cơ làm tổn thương rộng hơn, người bệnh được phẫu thuật nội soi ổ bụng để lấy trọn hai mảnh xương và xử trí các vị trí thành đường tiêu hóa bị xuyên thủng. Sau điều trị, tình trạng người bệnh ổn định và được xuất viện.

30 phút nghẹt thở truy tìm... một hạt táo đỏ

Ở một trường hợp khác, người bệnh vô tình nuốt phải hạt táo đỏ khô. Ban đầu chưa có biểu hiện rõ ràng và người bệnh nghĩ rằng hạt sẽ tự đào thải ra ngoài. Nhưng khoảng một ngày sau, cơn đau bụng trở nên dữ dội.

Qua thăm khám và siêu âm, bác sĩ ghi nhận hình ảnh gợi ý dị vật đang gây tổn thương thành dạ dày. Do hạt có đầu nhọn và người bệnh đã xuất hiện triệu chứng, ê-kíp quyết định nội soi xử trí ngay trong đêm.

Thử thách nằm ở chỗ dạ dày lúc này còn nhiều thức ăn. Dị vật nhỏ lại nằm ẩn trong một khối thức ăn vo tròn nên rất khó quan sát. Bác sĩ phải tỉ mỉ tách và kiểm tra từng phần. Sau hơn 30 phút, dị vật cuối cùng được tìm thấy: một hạt táo đỏ khô với hai đầu nhọn, sau đó được gắp ra an toàn bằng dụng cụ nội soi chuyên dụng.

Suýt mất Tết chỉ vì một chiếc xương cá

Những ngày cận Tết 2026, một người bệnh đến Phòng khám Nội tiêu hóa, Đa khoa Phương Châu vì đau bụng không rõ nguyên nhân. Người bệnh đã uống thuốc giảm đau nhưng tình trạng không cải thiện. Từ các biểu hiện lâm sàng và nghi ngờ có dị vật đường tiêu hóa, BS. Phan Nguyễn Bảo Huy chỉ định nội soi dạ dày để kiểm tra.

Kết quả cho thấy một chiếc xương cá dài khoảng 4cm đang đâm vào vùng hang vị dạ dày. Đây chính là nguyên nhân gây ra những cơn đau bụng kéo dài trước đó.

Với sự hỗ trợ của hệ thống nội soi và dụng cụ chuyên dụng, chiếc xương được lấy ra khỏi dạ dày ngay trong buổi khám. Người bệnh có thể trở về nhà sau xử trí và an tâm chuẩn bị đón Tết cùng gia đình. Điều đáng nói là trước đó, người bệnh hoàn toàn không nhận ra mình đã vô tình nuốt phải chiếc xương này.

Hạt cà na bị cụ ông vô tình... lãng quên

Một trường hợp khác xảy ra ở người lớn tuổi. Người bệnh đã vô tình nuốt phải một hạt cà na nhưng sau đó lại quên mất sự việc.

Chỉ đến khi xuất hiện đau bụng và đi khám, dị vật mới được phát hiện. Sau khi xác định vị trí và đánh giá tình trạng, bác sĩ đã tiến hành can thiệp và gắp dị vật ra thành công.

Ở người lớn tuổi, khả năng nhai, cảm nhận thức ăn hoặc phản xạ nuốt có thể thay đổi, vì vậy những dị vật từ chính bữa ăn hằng ngày đôi khi có thể bị nuốt xuống mà người bệnh không để ý hoặc không còn nhớ rõ.

Cho đến chiếc thẻ bài chìa khóa đi lạc trong thực quản bé gái mới 3 tuổi

Dị vật đường tiêu hóa cũng là một tình huống đặc biệt cần chú ý ở trẻ nhỏ, như trường hợp một bé gái 3 tuổi vô tình nuốt phải thẻ bài chìa khóa.

Bé nhập viện trong tình trạng khó chịu, đau tức ngực kèm nuốt khó. Khi có kết quả X-quang, cả gia đình và bác sĩ đều bàng hoàng khi thấy chiếc thẻ bài chìa khóa khá lớn đang nằm kẹt ngay 1/3 giữa thực quản của bé.

Ca xử trí được thực hiện nhanh chóng, chiếc thẻ bài được lấy ra an toàn bằng phương pháp và các dụng cụ nội soi chuyên dụng dành cho Nhi khoa tại Phương Châu. Mọi thao tác lúc này không chỉ là kỹ thuật mà còn đòi hỏi sự nhẹ nhàng và vô cùng cẩn trọng để hạn chế tối đa tổn thương hay trầy xước sau nội soi.

Và còn rất nhiều trường hợp dị vật đường tiêu hóa khác đã được phát hiện và xử trí kịp thời, trả lại sự an tâm cho người bệnh và gia đình.

Một dị vật nhỏ có thể gây vấn đề lớn như thế nào?

Dị vật đường tiêu hóa thường xuất hiện từ những tình huống rất đời thường, đôi khi cả người bệnh cũng không hề hay biết.

Ở người lớn, đó có thể là xương cá, xương động vật, hạt cứng, tăm hoặc răng giả vô tình bị nuốt theo thức ăn. Người lớn tuổi, người sử dụng răng giả hoặc gặp khó khăn khi nhai – nuốt càng cần lưu ý hơn.

Ở trẻ nhỏ, những món đồ trong tầm tay như đồng xu, pin cúc áo, nam châm hoặc chi tiết đồ chơi đều có thể trở thành dị vật nếu trẻ đưa vào miệng.

Không phải mọi dị vật sau khi được nuốt vào đều gây biến chứng. Một số vật nhỏ, trơn có thể đi qua đường tiêu hóa mà không để lại tổn thương. Tuy nhiên, nguy cơ tăng lên rõ rệt khi dị vật có đầu nhọn, cạnh sắc, kích thước lớn, mắc lại tại một vị trí hoặc thuộc nhóm nguy hiểm như pin và nam châm.

Các vật sắc nhọn có thể gây trầy xước, loét, chảy máu, mắc kẹt hoặc thậm chí xuyên qua thành ống tiêu hóa. Khi đó, một dị vật chỉ dài vài centimet cũng có thể trở thành nguyên nhân của đau bụng kéo dài, thủng đường tiêu hóa, viêm nhiễm hoặc những biến chứng cần can thiệp.

Dị vật nhỏ không đồng nghĩa với nguy cơ nhỏ. Điều quan trọng nằm ở hình dạng, vị trí và những tổn thương mà nó gây ra trên đường đi.

Khi nào cần nghĩ đến khả năng đã nuốt phải dị vật đường tiêu hóa?

Nếu dị vật nằm ở thực quản, người bệnh có thể cảm thấy nuốt vướng, đau khi nuốt, đau vùng cổ hoặc sau xương ức. Khi dị vật đã xuống dạ dày hoặc ruột, triệu chứng đôi khi kín đáo hơn:

Đau bụng hoặc đau vùng thượng vị kéo dài.

• Chướng bụng, khó chịu.
• Buồn nôn hoặc nôn.
• Cơn đau tăng dần.
• Đi ngoài có máu hoặc có dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa.
• Sốt hoặc xuất hiện những biểu hiện bất thường khác.

Điều đáng lưu ý là không phải người bệnh nào cũng nhớ mình đã nuốt phải dị vật. Như những trường hợp thực tế tại Phương Châu, có người chỉ phát hiện nguyên nhân sau nhiều ngày đau bụng hoặc sau khi điều trị theo một hướng khác nhưng triệu chứng không cải thiện.

Khi biết hoặc nghi ngờ đã nuốt phải vật sắc nhọn, pin, nam châm hoặc một dị vật bất thường, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra.

Đồng thời, không nên cố nuốt thêm cơm, chuối hay các khối thức ăn lớn với hy vọng “đẩy” dị vật xuống. Nếu vật đang mắc lại hoặc có cạnh sắc, việc cố đẩy xuống có thể khiến tổn thương trở nên nghiêm trọng hơn.

Dị vật đường tiêu hóa được phát hiện và xử trí như thế nào?

Trước tiên, bác sĩ cần xác định người bệnh đã nuốt vật gì, thời điểm xảy ra, triệu chứng hiện tại và vị trí nghi ngờ. Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được chỉ định X-quang, siêu âm, CT hoặc nội soi để tìm dị vật và đánh giá mức độ tổn thương.

Với những trường hợp phù hợp, nội soi vừa giúp quan sát trực tiếp vừa có thể trở thành phương tiện can thiệp lấy dị vật bằng các dụng cụ chuyên biệt.

Một số dị vật nhỏ, trơn và chưa gây triệu chứng có thể được theo dõi theo chỉ định. Ngược lại, dị vật sắc nhọn, mắc kẹt, gây tắc nghẽn hoặc đã gây tổn thương thường cần được xử trí sớm.

Đặc biệt, khi dị vật đã xuyên khỏi thành ống tiêu hóa, gây thủng, tắc ruột hoặc không còn phù hợp để lấy qua nội soi, bác sĩ có thể cần hội chẩn ngoại khoa và lựa chọn phẫu thuật.

Vì vậy, điều quan trọng không chỉ là “đã nuốt phải vật gì”, mà còn là dị vật đang ở đâu, hình dạng thế nào và đã gây tổn thương đến mức nào.

Chủ động phòng tránh từ những thói quen rất nhỏ

Phần lớn tình huống nuốt dị vật xảy ra chỉ trong vài giây mất tập trung. Tuy nhiên, nhiều nguy cơ có thể được hạn chế từ những thói quen đơn giản:

• Ăn chậm, nhai kỹ, đặc biệt với thức ăn nhiều xương hoặc hạt cứng
• Tránh vừa ăn vừa nói chuyện, cười đùa hoặc ăn quá vội
• Không ngậm tăm, kim ghim, nắp bút hay vật nhỏ trong miệng
• Người sử dụng răng giả nên cẩn thận hơn khi ăn thức ăn có xương
• Không để đồng xu, pin cúc áo, nam châm và chi tiết đồ chơi nhỏ trong tầm với của trẻ
• Khi nghi ngờ đã nuốt dị vật, không tự xử trí theo kinh nghiệm mà nên được bác sĩ đánh giá

Đặc biệt, nếu đau bụng, đau vùng thượng vị hoặc khó chịu kéo dài không rõ nguyên nhân, nhất là khi điều trị thông thường không cải thiện, người bệnh cũng nên đi kiểm tra lại. Bởi đôi khi, nguyên nhân lại là một “vị khách không mời” đã nằm trong đường tiêu hóa từ lúc nào mà chính người bệnh cũng không biết.

Dị vật đường tiêu hóa cần được phát hiện và xử trí phù hợp

Từng trực tiếp nội soi và xử trí nhiều trường hợp dị vật đường tiêu hóa, BS. Phan Nguyễn Bảo Huy cho biết có không ít người bệnh nuốt phải xương hoặc các dị vật nhỏ nhưng chính bản thân cũng không nhận ra. Chỉ đến khi xuất hiện đau bụng, khó chịu kéo dài hoặc những dấu hiệu bất thường, dị vật mới được phát hiện qua thăm khám và nội soi.

Theo bác sĩ, nếu không được phát hiện kịp thời, đặc biệt với những dị vật sắc nhọn, chúng có thể gây tổn thương niêm mạc, chảy máu, thậm chí xuyên thủng thành đường tiêu hóa. Vì vậy, khi xuất hiện những biểu hiện bất thường kéo dài hoặc biết mình vừa vô tình nuốt phải một dị vật có nguy cơ, người bệnh không nên chủ quan hay tự xử trí tại nhà.

Quan trọng hơn, lấy được dị vật ra ngoài chưa phải là yếu tố duy nhất quyết định một ca xử trí an toàn. Bác sĩ cần đánh giá vị trí của dị vật, hình dạng, mức độ tổn thương và nguy cơ trong quá trình lấy ra để lựa chọn phương pháp phù hợp nhất cho từng người bệnh.

Tại Trung tâm Nội soi – Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa Phương Châu, các trường hợp dị vật đường tiêu hóa được tiếp cận và xử trí cá nhân hóa theo từng trường hợp. Với những trường hợp khó, Trung tâm sẽ tiến hành hội chẩn chuyên sâu giữa các chuyên khoa liên quan để lên phương án xử trí tối ưu, đặc biệt ở người cao tuổi và trẻ em.

Hệ thống máy nội soi hiện đại có tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) cùng các dụng cụ nội soi can thiệp chuyên dụng, phù hợp với nhiều đối tượng như người lớn và trẻ nhỏ, hỗ trợ bác sĩ quan sát, xác định vị trí và lấy dị vật trong những trường hợp phù hợp.

Liên hệ đặt lịch hẹn khám và điều trị

• TRUNG TÂM NỘI SOI - PHẪU THUẬT NỘI SOI TIÊU HÓA PHƯƠNG CHÂU.
• Tổng đài 1900 545466 hoặc Fanpage Đa khoa Phương Châu.
• Địa chỉ: Số 300 Nguyễn Văn Cừ nối dài, P. Tân An, TP. Cần Thơ.

Tập đoàn Y tế Phương Châu gồm 4 bệnh viện tại miền Nam Việt Nam: Bệnh viện Phương Nam (Thành phố Hồ Chí Minh), Phương Châu Cần Thơ, Phương Châu Sa Đéc và Phương Châu Sóc Trăng. Với hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện gồm Sản - Phụ khoa, Nhi khoa - Sơ sinh, IVF - Nam khoa, Đa khoa và Thẩm mỹ, Tập đoàn đồng hành bảo vệ sức khỏe cho người phụ nữ và cả gia đình. Tập đoàn Y tế Phương Châu với 15 năm phụng sự từ tâm, đạt các chuẩn quốc tế gồm JCI, JCI Enterprise (đầu tiên tại Việt Nam và Đông Nam Á), RTAC (IVF), ISO 15189, Lotus Award (USA) và Nuôi con bằng sữa mẹ xuất sắc (bởi Alive & Thrive), cam kết mang lại chăm sóc an toàn, nhân văn và lấy người bệnh làm trung tâm.