Đau mắt đỏ là gì?
Đau mắt đỏ là cách gọi quen thuộc của tình trạng viêm kết mạc – lớp màng mỏng bao phủ bề mặt nhãn cầu và mặt trong mi mắt. Khi kết mạc bị viêm, mắt có thể xuất hiện tình trạng đỏ, cộm, chảy nước mắt, ngứa hoặc có ghèn.
Nguyên nhân gây viêm kết mạc khá đa dạng, trong đó thường gặp là virus, vi khuẩn, dị ứng hoặc các tác nhân kích thích từ môi trường. Không phải tất cả trường hợp đau mắt đỏ đều có khả năng lây nhiễm như nhau. Viêm kết mạc do virus hoặc vi khuẩn có thể lây từ người sang người, trong khi viêm kết mạc do dị ứng thường không lây.
Vì vậy, khi xuất hiện tình trạng đỏ mắt, người bệnh không nên tự xác định nguyên nhân chỉ dựa trên triệu chứng bên ngoài. Việc thăm khám giúp bác sĩ đánh giá tình trạng mắt và có hướng xử trí phù hợp.
Đau mắt đỏ lây qua đâu?
Một trong những lý do khiến đau mắt đỏ có thể lan nhanh trong gia đình, trường học hoặc nơi làm việc là các tác nhân gây bệnh có thể truyền qua nhiều hình thức tiếp xúc.
Đường lây thường liên quan đến việc tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với dịch tiết từ mắt của người đang mắc bệnh. Tay chạm vào mắt, sau đó tiếp xúc với người khác hoặc các bề mặt, vật dụng dùng chung có thể tạo điều kiện cho tác nhân gây bệnh lan truyền.
Một số tình huống dễ làm tăng nguy cơ lây nhiễm gồm:
- Dùng tay dụi hoặc chạm vào mắt rồi không rửa tay sạch.
- Dùng chung khăn mặt, khăn tắm, gối hoặc các vật dụng cá nhân.
- Tiếp xúc với dịch tiết từ mắt của người bệnh.
- Chạm vào những bề mặt, đồ vật có nguy cơ nhiễm dịch tiết rồi đưa tay lên mắt.
- Chăm sóc trẻ hoặc người thân đang đau mắt đỏ nhưng chưa vệ sinh tay đúng cách trước và sau khi tiếp xúc.
Chính vì những hoạt động rất quen thuộc này, một thành viên mắc đau mắt đỏ có thể làm tăng nguy cơ lây cho những người sống chung nếu cả gia đình không chủ động phòng ngừa.
Vì sao đau mắt đỏ dễ lây trong gia đình?
Gia đình là môi trường có tần suất tiếp xúc gần và thường xuyên. Mọi người cùng sử dụng nhiều không gian và vật dụng chung, từ bàn ghế, tay nắm cửa đến các thiết bị điện tử.
Đặc biệt, trẻ nhỏ thường có thói quen đưa tay lên mắt, dụi mắt hoặc chưa hình thành thói quen rửa tay thường xuyên. Khi trẻ mắc đau mắt đỏ, việc kiểm soát tiếp xúc với dịch tiết cũng có thể khó khăn hơn.
Ngược lại, cha mẹ khi chăm sóc trẻ thường xuyên phải lau mặt, vệ sinh mắt hoặc tiếp xúc gần với trẻ. Nếu sau đó chưa rửa tay kỹ mà vô tình chạm lên mắt của mình, nguy cơ lây nhiễm có thể tăng lên.
Do đó, khi trong nhà có một người bị đau mắt đỏ, phòng ngừa không chỉ là việc của riêng người bệnh mà cần sự phối hợp của cả gia đình.
Làm sao bảo vệ cả gia đình khi có người đau mắt đỏ?
Khi một thành viên xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ đau mắt đỏ, những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày có thể góp phần hạn chế lây nhiễm.
Rửa tay thường xuyên
Vệ sinh tay bằng xà phòng và nước sạch là một trong những biện pháp quan trọng. Đặc biệt cần rửa tay sau khi chạm vào mắt, vệ sinh mắt hoặc tiếp xúc với các vật dụng của người đang mắc bệnh.
Hạn chế đưa tay lên mắt
Dụi mắt không chỉ có thể khiến mắt khó chịu hơn mà còn làm tăng nguy cơ đưa tác nhân gây bệnh từ tay vào mắt hoặc từ mắt sang các bề mặt xung quanh.
Không dùng chung đồ dùng cá nhân
Khăn mặt, khăn tắm, gối và các vật dụng có tiếp xúc gần với vùng mặt nên được sử dụng riêng trong thời gian mắc bệnh.
Giữ vệ sinh các bề mặt thường xuyên tiếp xúc
Tay nắm cửa, bàn làm việc, điện thoại và các bề mặt thường được nhiều thành viên chạm vào nên được chú ý vệ sinh phù hợp, đặc biệt khi trong gia đình đang có người mắc bệnh.
Vệ sinh mắt đúng cách
Nếu mắt có ghèn hoặc dịch tiết, nên vệ sinh nhẹ nhàng bằng vật dụng sạch theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Sau khi vệ sinh mắt cần rửa tay kỹ.
Hạn chế tiếp xúc gần khi cần thiết
Trong thời gian có khả năng lây nhiễm, người bệnh nên chủ động hạn chế những hành động làm tăng nguy cơ truyền dịch tiết sang người khác và chú ý vệ sinh cá nhân.
Đau mắt đỏ có cần tự mua thuốc nhỏ mắt không?
Khi mắt đỏ, nhiều người có thói quen mua thuốc nhỏ mắt hoặc sử dụng lại thuốc đã từng dùng trước đó. Tuy nhiên, đỏ mắt có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau và cách xử trí cũng không giống nhau.
Việc tự sử dụng thuốc, đặc biệt là những loại thuốc không rõ thành phần hoặc dùng thuốc theo đơn cũ, có thể không phù hợp với tình trạng hiện tại.
Bên cạnh đó, không nên dùng chung lọ thuốc nhỏ mắt giữa các thành viên trong gia đình. Đầu lọ thuốc nếu tiếp xúc với mắt, mi mắt hoặc tay có thể bị nhiễm bẩn, làm tăng nguy cơ lây nhiễm.
Tốt nhất, khi cần sử dụng thuốc, người bệnh nên tuân theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhân viên y tế.
Khi nào đau mắt đỏ cần được thăm khám?
Không phải trường hợp mắt đỏ nào cũng chỉ đơn thuần là viêm kết mạc. Một số bệnh lý tại mắt cũng có thể biểu hiện bằng tình trạng đỏ mắt và cần được đánh giá chuyên môn.
Người bệnh nên chủ động thăm khám khi triệu chứng khiến bản thân lo lắng, kéo dài, tiến triển bất thường hoặc xuất hiện các dấu hiệu như đau mắt đáng kể, nhìn mờ, nhạy cảm với ánh sáng, sưng nhiều hoặc có những thay đổi thị lực.
Đối với trẻ nhỏ, người lớn tuổi hoặc người đang có bệnh lý về mắt, việc thăm khám sớm khi có biểu hiện bất thường càng cần được lưu ý.
Tại Mắt Tinh Anh Phương Châu, bác sĩ có thể kiểm tra tình trạng mắt, xác định nguyên nhân phù hợp và tư vấn cách chăm sóc, điều trị cũng như phòng ngừa lây nhiễm dựa trên từng trường hợp.
Đừng để đau mắt đỏ trở thành câu chuyện của cả nhà
Khi một người bị đau mắt đỏ, điều cần quan tâm không chỉ là làm sao để mắt nhanh chóng dễ chịu hơn. Việc hạn chế lây nhiễm cho những thành viên còn lại cũng rất quan trọng.
Rửa tay thường xuyên, hạn chế dụi mắt, không dùng chung đồ dùng cá nhân và chú ý vệ sinh những vật dụng thường xuyên tiếp xúc là những thói quen đơn giản nhưng hữu ích để giảm nguy cơ lây chéo.
Quan trọng hơn, nếu mắt xuất hiện những biểu hiện bất thường, thay vì tự mua thuốc hoặc sử dụng thuốc của người khác, hãy chủ động thăm khám để được xác định nguyên nhân và hướng dẫn xử trí phù hợp.
Bảo vệ đôi mắt đôi khi bắt đầu từ những việc rất nhỏ, nhưng khi cả gia đình cùng thực hiện, đó cũng là cách để bảo vệ nhau tốt hơn.
Hotline 02927 307 188 sẵn lòng hỗ trợ thông tin cần thiết.