Trong một lần nội soi tiêu hóa tầm soát định kỳ, người bệnh bất ngờ được phát hiện có khối u dưới niêm đường tiêu hóa. Sau khi đánh giá vị trí, kích thước và độ sâu của tổn thương, các bác sĩ Trung tâm Nội soi – Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa Phương Châu đã thực hiện kỹ thuật cắt xuyên thành ống tiêu hóa qua nội soi (EFTR), loại bỏ trọn khối u theo hướng ít xâm lấn.
Bài viết được cố vấn nội dung chuyên môn bởi ThS. BS. Đỗ Đức Trí Nhân, Trưởng Trung tâm nội soi - Phẫu thuật nội soi tiêu hóa Phương Châu.
.jpg)
Khối u được phát hiện khi chưa có triệu chứng rõ ràng
Gần đây, Trung tâm Nội soi – Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa Phương Châu tiếp nhận một người bệnh đến nội soi kiểm tra sức khỏe định kỳ. Trước đó, người bệnh chưa ghi nhận triệu chứng tiêu hóa đặc hiệu hoặc dấu hiệu bất thường rõ ràng.
Trong quá trình nội soi, bác sĩ phát hiện một tổn thương dạng u nằm bên dưới lớp niêm mạc của thân vị dạ dày. Bề mặt niêm mạc bình thường, tổn thương dạng nhô vào lòng dạ dày điển hình của 1 trường hợp u dưới niêm dạ dày.
Sau khi thăm khám và thực hiện các cận lâm sàng liên quan để đánh giá tổn thương, các bác sĩ chẩn đoán là một trường hợp u dưới niêm phình vị, có chỉ định cắt u qua nội soi ống mềm.
Có 02 phương pháp có thể lựa chọn là STER (kỹ thuật cắt u qua đường hầm) và EFTR ( Cắt xuyên thành ống tiêu hóa qua nội soi). Qua hội chẩn và xem xét cụ thể trên bệnh nhân, ekip quyết định sẽ sử dụng phương pháp EFTR để cắt trọn tổn thương.
Cắt trọn khối u bằng kỹ thuật EFTR
EFTR là viết tắt của cụm từ Endoscopic Full-Thickness Resection, nghĩa là cắt toàn bộ chiều dày thành ống tiêu hóa qua nội soi.
Với kỹ thuật này, bác sĩ sử dụng ống nội soi mềm và các dụng cụ chuyên biệt để tiếp cận tổn thương từ bên trong lòng ống tiêu hóa. Khối u được bóc tách và cắt trọn cùng phần thành ống tiêu hóa liên quan, thay vì chỉ cắt ở lớp niêm mạc hoặc lớp dưới niêm.
Sau khi lấy khối u ra ngoài, diện khuyết trên thành ống tiêu hóa được đóng kín bằng dụng cụ nội soi chuyên dụng. Quá trình này giúp khôi phục tính liên tục của thành ống tiêu hóa và hạn chế nguy cơ rò dịch hoặc các biến chứng sau can thiệp.
Ở trường hợp trên, khối u dưới niêm đã được cắt trọn qua nội soi. Người bệnh không cần thực hiện đường mổ trên thành bụng, qua đó giảm mức độ xâm lấn và hỗ trợ quá trình hồi phục thuận lợi hơn.
.jpg)
U dưới niêm đường tiêu hóa là gì?
U dưới niêm là thuật ngữ dùng để chỉ những tổn thương phát triển ở lớp dưới niêm mạc của thành ống tiêu hóa. Các khối u này thường gặp nhất ở dạ dày, thực quản, tá tràng.
Có thể hình dung lớp niêm mạc giống như một tấm chăn phủ bên trên, còn khối u nằm sâu phía dưới. Vì vậy, khi nội soi, bác sĩ có thể quan sát thấy một vùng gồ lên nhưng bề mặt niêm mạc vẫn tương đối nhẵn và chưa có biểu hiện bất thường rõ ràng.
Không phải tất cả u dưới niêm đều là ung thư. Nhiều tổn thương có tính chất lành tính và chỉ cần theo dõi định kỳ. Tuy nhiên, một số loại u có thể phát triển lớn dần, gây chảy máu, tắc nghẽn hoặc tiềm ẩn nguy cơ ác tính.
Do đó, khi được phát hiện có u dưới niêm, người bệnh không nên quá hoang mang nhưng cũng không nên chủ quan. Việc cần thiết là được đánh giá đầy đủ tại cơ sở có chuyên môn về nội soi tiêu hóa.
Vì sao u dưới niêm ngày càng được phát hiện nhiều hơn?
Hiện nay, người dân đã quan tâm nhiều hơn đến việc kiểm tra sức khỏe và tầm soát bệnh lý tiêu hóa. Nội soi không chỉ được thực hiện khi có triệu chứng mà còn được nhiều người chủ động lựa chọn để kiểm tra định kỳ.
Nhờ đó, các tổn thương chưa gây triệu chứng như polyp, ung thư sớm và u dưới niêm có cơ hội được phát hiện ở giai đoạn còn nhỏ.
Tại Trung tâm Nội soi – Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa Phương Châu, các bác sĩ cũng ghi nhận số trường hợp u dưới niêm được phát hiện qua nội soi có xu hướng gia tăng. Nhiều người bệnh chỉ biết mình có tổn thương khi thực hiện nội soi tầm soát.
Việc phát hiện sớm giúp bác sĩ có thêm lựa chọn trong theo dõi và điều trị, đặc biệt là các phương pháp nội soi can thiệp ít xâm lấn.
Khi nào u dưới niêm cần được can thiệp?
Không phải trường hợp u dưới niêm nào cũng cần cắt bỏ ngay. Quyết định theo dõi hay điều trị phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm:
- Vị trí của khối u.
- Kích thước và tốc độ phát triển.
- Lớp thành ống tiêu hóa nơi khối u xuất phát.
- Đặc điểm hình ảnh qua nội soi.
- Triệu chứng khối u gây ra.
- Dấu hiệu gợi ý nguy cơ ác tính.
Những tổn thương có kích thước lớn, tăng kích thước trong quá trình theo dõi, gây đau, chảy máu, nuốt nghẹn hoặc có đặc điểm nghi ngờ thường được bác sĩ cân nhắc can thiệp.
Ngoài nội soi tiêu hóa thông thường, người bệnh có thể được chỉ định nội soi siêu âm hoặc các phương tiện chẩn đoán hình ảnh khác. Những phương pháp này giúp bác sĩ xác định độ sâu, lớp xuất phát và mối liên quan của khối u với các cấu trúc xung quanh.
EFTR phù hợp với những trường hợp nào?
Kỹ thuật EFTR thường được cân nhắc đối với một số khối u dưới niêm phát triển từ lớp sâu của thành ống tiêu hóa, đặc biệt là lớp cơ. Đây cũng có thể là lựa chọn đối với những tổn thương khó loại bỏ hoàn toàn bằng các kỹ thuật cắt niêm mạc hoặc cắt dưới niêm thông thường.
Thông qua EFTR, bác sĩ có thể cắt trọn khối u cùng phần thành ống tiêu hóa liên quan. Điều này giúp tăng khả năng lấy tổn thương nguyên khối, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đánh giá giải phẫu bệnh sau can thiệp.
Tuy nhiên, không phải khối u dưới niêm nào cũng phù hợp với EFTR. Bác sĩ cần đánh giá kỹ vị trí, kích thước, độ sâu của tổn thương và tình trạng sức khỏe của người bệnh trước khi lựa chọn phương pháp.
.jpg)
Nhiều phương pháp điều trị tùy theo đặc điểm khối u
Hiện nay, u dưới niêm đường tiêu hóa có thể được xử lý bằng nhiều phương pháp khác nhau.
Với những tổn thương nằm nông, bác sĩ có thể cắt qua nội soi bằng các kỹ thuật bóc tách dưới niêm. Một số khối u nằm sâu có thể được điều trị bằng kỹ thuật đào hầm dưới niêm. Trong khi đó, các tổn thương liên quan toàn bộ chiều dày thành ống tiêu hóa có thể được cân nhắc thực hiện EFTR.
Ở những trường hợp khối u lớn, nằm tại vị trí khó hoặc không thể xử lý an toàn hoàn toàn bằng nội soi ống mềm, bác sĩ có thể phối hợp giữa nội soi tiêu hóa và phẫu thuật nội soi.
Sự phối hợp này giúp xác định chính xác vị trí tổn thương từ bên trong lòng ống tiêu hóa, đồng thời hỗ trợ xử lý an toàn từ phía ổ bụng khi cần thiết.
Kỹ thuật đòi hỏi kinh nghiệm và hệ thống thiết bị chuyên sâu
U dưới niêm thường nằm sâu trong thành ống tiêu hóa. Trong khi thực hiện EFTR, bác sĩ phải chủ động cắt xuyên qua các lớp của thành ống tiêu hóa và đóng kín diện khuyết sau khi loại bỏ khối u.
Vì vậy, đây là kỹ thuật nội soi can thiệp chuyên sâu, đòi hỏi bác sĩ có kinh nghiệm trong bóc tách, cầm máu, đóng diện khuyết và xử trí biến chứng.
Nếu diện khuyết không được đóng kín hoặc có biến chứng trong quá trình can thiệp, người bệnh có thể đối mặt với các nguy cơ như chảy máu, rò dịch, viêm phúc mạc hoặc phải chuyển sang phẫu thuật để xử lý.
Do đó, EFTR cần được thực hiện tại cơ sở có đầy đủ hệ thống nội soi, dụng cụ chuyên dụng, khả năng gây mê hồi sức và sự phối hợp của đội ngũ ngoại khoa khi cần thiết.
Tại Trung tâm Nội soi – Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa Phương Châu, các bác sĩ có thể triển khai nhiều kỹ thuật nội soi chuyên sâu trong điều trị u dưới niêm. Tùy từng tổn thương, người bệnh sẽ được lựa chọn phương pháp phù hợp nhằm loại bỏ khối u hiệu quả, bảo tồn tối đa đường tiêu hóa và hạn chế mức độ xâm lấn.
Nội soi định kỳ giúp phát hiện tổn thương khi còn sớm
Trường hợp trên cho thấy u dưới niêm có thể tồn tại mà không gây triệu chứng rõ ràng và chỉ được phát hiện tình cờ trong quá trình nội soi tầm soát.
Bên cạnh viêm, loét hoặc polyp, nội soi tiêu hóa còn giúp bác sĩ nhận diện những vùng gồ bất thường nằm bên dưới lớp niêm mạc. Khi được phát hiện sớm, khối u thường có kích thước nhỏ hơn và có thêm cơ hội điều trị bằng các kỹ thuật nội soi ít xâm lấn.
Người dân, đặc biệt là những người có yếu tố nguy cơ bệnh lý tiêu hóa hoặc được bác sĩ khuyến nghị tầm soát, nên chủ động thực hiện nội soi đúng thời điểm.
Khi được phát hiện có u dưới niêm, người bệnh nên đến cơ sở có chuyên môn để được đánh giá đầy đủ. Tùy đặc điểm tổn thương, bác sĩ sẽ tư vấn theo dõi định kỳ hoặc lựa chọn phương pháp can thiệp phù hợp, an toàn.
Liên hệ đặt lịch khám và điều trị
- TRUNG TÂM NỘI SOI – PHẪU THUẬT NỘI SOI TIÊU HÓA PHƯƠNG CHÂU.
- Tổng đài 1900 545466 hoặc Fanpage Đa khoa Phương Châu.
- Địa chỉ: Số 300, Nguyễn Văn Cừ nối dài, P. Tân An, TP. Cần Thơ.
Tập đoàn Y tế Phương Châu gồm 4 bệnh viện tại Miền Nam Việt Nam: Bệnh viện Phương Nam (Thành phố Hồ Chí Minh), Phương Châu Cần Thơ, Phương Châu Sa Đéc và Phương Châu Sóc Trăng. Với hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện Sản - Phụ khoa, Nhi Khoa - Sơ sinh, IVF - Nam Khoa, Đa khoa và Thẩm mỹ, bảo vệ sức khỏe cho người phụ nữ và cả gia đình. Tập đoàn Y tế Phương Châu với 15 năm phụng sự từ tâm, đạt các chuẩn quốc tế gồm JCI, JCI Enterprise (đầu tiên tại Đông Nam Á và 1 trong 10 hệ thống y tế trên thế giới), RTAC (IVF), ISO 15189, và Lotus Award (USA), Nuôi con bằng sữa mẹ xuất sắc (bởi Alive & Thrive), cam kết mang lại chăm sóc an toàn, nhân văn và lấy bệnh nhân làm trung tâm.