Suýt nguy kịch vì nhiễm trùng huyết từ vết côn trùng cắn tưởng chừng đơn giản

Một người bệnh nam khoảng 50 tuổi vừa được điều trị thành công tại Bệnh viện Quốc tế Phương Châu sau khi nhập viện trong tình trạng bàn tay sưng to, đau nhiều và nhiễm trùng nặng do vết côn trùng cắn không được điều trị đúng cách.

Bài viết được cố vấn nội dung chuyên môn bởi BS. CKI. Nguyễn Tấn Phát, Chuyên khoa Ngoại Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Quốc tế Phương Châu.

Vết cắn nhỏ kéo theo nhiều nguy cơ tiềm ẩn nguy hiểm…

Theo người nhà kể lại, khoảng một tuần trước nhập viện, người bệnh bị một loại côn trùng cắn vào bàn tay trong lúc làm việc. Ban đầu chỉ là một vết sưng đỏ nhỏ nên người bệnh nghĩ không nghiêm trọng, tự mua thuốc uống và đắp lá tại nhà. Tuy nhiên vài ngày sau, bàn tay bắt đầu sưng to hơn, nóng đỏ, đau nhức nhiều và xuất hiện mủ. Người bệnh dần mệt mỏi, sốt cao, ăn uống kém nhưng vẫn cố gắng chịu đựng vì nghĩ sẽ tự hết.

Khi được đưa đến Bệnh viện Quốc tế Phương Châu, người bệnh đã trong tình trạng nhiễm trùng nặng. Bàn tay sưng phù rõ, vùng da căng đỏ, đau nhiều và có ổ mủ sâu bên trong. Các xét nghiệm cho thấy tình trạng viêm tăng cao, bạch cầu tăng mạnh, chỉ số CRP tăng cao và có dấu hiệu nhiễm trùng lan vào máu hay còn gọi là nhiễm trùng huyết. Đây là biến chứng nguy hiểm, có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể nếu không điều trị kịp thời.

Người bệnh đồng thời được sàng lọc nguy cơ nhiễm trùng huyết và kích hoạt quy trình cảnh báo sớm (early warning system) theo chuẩn JCI để không bỏ sót diễn tiến nặng.

Khẩn trương điều trị tích cực ngay từ lúc nhập viện

Ngay khi nhập viện, người bệnh được đánh giá toàn diện về tình trạng nhiễm trùng, các dấu hiệu sinh tồn và những yếu tố nguy cơ liên quan. Quy trình đánh giá ban đầu được thực hiện có hệ thống theo mô hình chăm sóc lấy người bệnh làm trung tâm (Patient Centered Care) giúp phát hiện sớm các nguy cơ đe dọa tính mạng. Người bệnh được xử trí tích cực bởi đội ngũ bác sĩ Nội khoa và Ngoại khoa với phác đồ gồm truyền dịch, kháng sinh phổ rộng đường tĩnh mạch, giảm đau và theo dõi sát diễn tiến lâm sàng. Đồng thời, các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh như siêu âm được thực hiện nhằm đánh giá mức độ lan rộng của ổ áp xe vùng bàn tay.

Sau đánh giá và xử trí ban đầu, bác sĩ xây dựng kế hoạch điều trị nội trú cá thể hóa, bao gồm phương pháp điều trị, thời gian điều trị, chế độ chăm sóc, dinh dưỡng, vận động và chi phí liên quan, đồng thời tư vấn đầy đủ để người bệnh và gia đình hiểu rõ và đồng ý điều trị. Quy trình đồng thuận điều trị được thực hiện đầy đủ, đảm bảo người bệnh được cung cấp thông tin minh bạch trước mọi can thiệp theo tiêu chuẩn JCI.

Khi tình trạng toàn thân dần ổn định, người bệnh được chuẩn bị trước phẫu thuật theo quy trình an toàn, bao gồm đánh giá tiền mê, kiểm soát các nguy cơ và xác nhận đầy đủ thông tin liên quan. Trước phẫu thuật, ê-kíp tiến hành thực hiện checklist an toàn phẫu thuật bao gồm xác nhận đúng người bệnh – đúng vị trí – đúng phương pháp. Ê-kíp Ngoại khoa tiến hành phẫu thuật rạch dẫn lưu ổ áp xe trong điều kiện đảm bảo vô khuẩn và an toàn tối đa. Trong quá trình can thiệp, các bác sĩ loại bỏ lượng lớn dịch mủ và mô nhiễm trùng, đồng thời làm sạch vùng tổn thương nhằm ngăn chặn nguy cơ lan rộng.

Sau phẫu thuật, người bệnh được chăm sóc liên tục tại khoa nội trú, bao gồm thay băng và chăm sóc vết thương hằng ngày, tiếp tục điều trị kháng sinh theo phác đồ, theo dõi sát diễn tiến nhiễm trùng và duy trì chế độ dinh dưỡng phù hợp. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa giúp tối ưu hiệu quả điều trị và hạn chế biến chứng.

Nhờ được can thiệp kịp thời và phối hợp đa chuyên khoa, tình trạng người bệnh dần cải thiện rõ rệt: bàn tay giảm sưng đau, tình trạng sốt thuyên giảm, các chỉ số viêm cải thiện tốt.

Trước khi xuất viện, người bệnh được đánh giá lại toàn diện quá trình hồi phục và được đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng tư vấn cụ thể về chăm sóc tại nhà, bao gồm hướng dẫn sử dụng thuốc, chăm sóc vết thương, chế độ dinh dưỡng – sinh hoạt và theo dõi các dấu hiệu bất thường. Quy trình giáo dục người bệnh trước xuất viện được chuẩn hóa theo JCI, giúp người bệnh chủ động tham gia vào quá trình chăm sóc và phòng ngừa tái phát. Đồng thời, lịch tái khám được xây dựng rõ ràng, giúp người bệnh chủ động theo dõi và tiếp tục hồi phục an toàn sau điều trị.

Không nên chủ quan với các trường hợp côn trùng cắn

Theo các bác sĩ, nhiều người thường chủ quan với các vết côn trùng cắn hoặc vết thương nhỏ ngoài da. Tuy nhiên, nếu không được vệ sinh và theo dõi đúng cách, vi khuẩn có thể xâm nhập gây nhiễm trùng mô mềm, tạo ổ áp xe và thậm chí dẫn đến nhiễm trùng huyết nguy hiểm.

Đặc biệt, những người có bệnh nền như đái tháo đường, suy giảm miễn dịch hoặc lao động thường xuyên trong môi trường bụi bẩn sẽ có nguy cơ nhiễm trùng nặng cao hơn. Việc tự ý đắp lá, dùng thuốc không rõ nguồn gốc hoặc chích nặn tại nhà có thể làm tình trạng nặng thêm và tăng nguy cơ nhiễm trùng lan rộng.

Qua trường hợp này, BS. CKII. Nguyễn Thanh Chơn, Chuyên khoa Ngoại Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Quốc tế Phương Châu khuyến cáo người dân cần lưu ý một số nguyên tắc quan trọng khi có vết thương sưng đau hoặc nghi do côn trùng cắn như:

• Không nên chủ quan nếu vùng tổn thương ngày càng sưng đỏ, đau tăng hoặc chảy dịch. 
• Không tự ý đắp lá, bôi thuốc dân gian hoặc chích nặn tại nhà. 
• Giữ sạch vùng tổn thương và theo dõi sát các dấu hiệu bất thường. 
• Đến cơ sở y tế sớm nếu có biểu hiện sốt, sưng đau lan rộng hoặc mệt nhiều. 
• Với các trường hợp nhiễm trùng, điều trị sớm giúp hạn chế biến chứng và tránh phải can thiệp phẫu thuật lớn hơn. 

Chia sẻ về trường hợp này, BS. CKI. Nguyễn Tấn Phát, Chuyên khoa Ngoại Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Quốc tế Phương Châu cho biết thêm:

“Không ít trường hợp ban đầu chỉ là một vết thương nhỏ nhưng do chậm điều trị nên nhiễm trùng lan rộng rất nhanh. Điều quan trọng là người bệnh cần đi khám sớm khi thấy dấu hiệu bất thường để được điều trị đúng cách và kịp thời.”

Những tổn thương tưởng chừng đơn giản ngoài da đôi khi có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng nếu chủ quan. Việc phát hiện sớm, điều trị đúng và phối hợp kịp thời giữa các chuyên khoa đóng vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe và tính mạng người bệnh.

Hiện nay, Đa khoa Phương Châu tiếp nhận thăm khám và điều trị nhiều bệnh lý đa chuyên khoa, từ các vấn đề thường gặp đến những ca phẫu thuật phức tạp. Với đội ngũ bác sĩ có kinh nghiệm, hệ thống trang thiết bị hỗ trợ chẩn đoán và phẫu thuật hiện đại, cùng nền tảng phòng mổ an toàn theo tiêu chuẩn JCI Enterprise, nhiều trường hợp khó đã được xử trí thành công, giúp người bệnh phục hồi sức khỏe và an tâm hơn trong hành trình điều trị.

Liên hệ đặt lịch khám và điều trị

• ĐA KHOA PHƯƠNG CHÂU.
• Tổng đài 1900 545466 hoặc Fanpage Đa khoa Phương Châu.
• Địa chỉ: Số 300, Nguyễn Văn Cừ nối dài, P. Tân An, TP. Cần Thơ.

Tập đoàn Y tế Phương Châu gồm 4 bệnh viện tại miền Nam Việt Nam: Bệnh viện Phương Nam (Thành phố Hồ Chí Minh), Phương Châu Cần Thơ, Phương Châu Sa Đéc và Phương Châu Sóc Trăng. Với hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện Sản - Phụ khoa, Nhi khoa - Sơ sinh, IVF - Nam khoa, Đa khoa và Thẩm mỹ, bảo vệ sức khỏe cho người phụ nữ và cả gia đình. Tập đoàn Y tế Phương Châu với 15 năm phụng sự từ tâm, đạt các chuẩn quốc tế gồm JCI, JCI Enterprise (đầu tiên tại Đông Nam Á và 1 trong 10 hệ thống y tế trên thế giới), RTAC (IVF), ISO 15189, và Lotus Award (USA), Nuôi con bằng sữa mẹ xuất sắc (bởi Alive & Thrive), cam kết mang lại chăm sóc an toàn, nhân văn và lấy người bệnh làm trung tâm.