Theo dõi đường huyết tại nhà giúp người bệnh đái tháo đường hiểu rõ hơn sự thay đổi của đường huyết trong sinh hoạt hằng ngày. Tuy nhiên, một con số chỉ thực sự có giá trị khi được đo đúng cách, đúng thời điểm và được đặt trong bối cảnh ăn uống, vận động, dùng thuốc của mỗi người. Vì vậy, bên cạnh việc biết sử dụng máy đo, người bệnh cần lưu ý một số nguyên tắc để kết quả theo dõi chính xác và hữu ích hơn cho quá trình điều trị.
Bài viết được cố vấn nội dung chuyên môn bởi ThS. BS. CKII. Hứa Thành Nhân, Trưởng Trung tâm Nội tiết, Bệnh viện Quốc tế Phương Châu.
Vì sao cần theo dõi đường huyết tại nhà?
Đường huyết có thể thay đổi trong ngày dưới tác động của bữa ăn, thuốc điều trị, vận động, giấc ngủ, căng thẳng hoặc tình trạng sức khỏe.
Theo dõi tại nhà giúp người bệnh nhận biết những thay đổi này, phát hiện các thời điểm đường huyết tăng hoặc giảm bất thường và ghi nhận xu hướng theo thời gian. Những thông tin đó cũng giúp bác sĩ có thêm cơ sở để đánh giá hiệu quả điều trị và điều chỉnh kế hoạch chăm sóc khi cần thiết.
Tần suất đo không giống nhau ở tất cả người bệnh. Người đang sử dụng insulin có thể cần kiểm tra nhiều lần hơn. Trong khi đó, một số người có thể được hướng dẫn lịch theo dõi khác tùy tình trạng bệnh và phác đồ điều trị.
Những lưu ý khi đo đường huyết tại nhà
Rửa sạch và lau khô tay trước khi đo
Đây là bước đơn giản nhưng rất quan trọng. Thức ăn, trái cây, đồ uống hoặc các chất còn sót lại trên ngón tay có thể ảnh hưởng đến kết quả đo.
Trước khi lấy máu, nên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, sau đó lau thật khô.
Sử dụng đúng que thử dành cho máy đo
Mỗi loại máy thường sử dụng loại que thử tương thích riêng. Người bệnh nên kiểm tra hạn sử dụng, tình trạng bao bì và bảo quản que thử đúng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Nhiệt độ, độ ẩm hoặc việc để lọ que thử mở quá lâu có thể ảnh hưởng đến chất lượng và độ chính xác của kết quả.
Đo đúng thời điểm theo hướng dẫn của bác sĩ
Không phải người bệnh đái tháo đường nào cũng cần đo đường huyết vào cùng một thời điểm.
Tùy phác đồ, bác sĩ có thể hướng dẫn kiểm tra đường huyết lúc đói, trước hoặc sau bữa ăn, trước khi ngủ, trước hoặc sau vận động hoặc khi nghi ngờ đường huyết đang quá thấp hay quá cao. Với người sử dụng insulin, lịch kiểm tra có thể cần thường xuyên hơn.
Điều quan trọng là duy trì thời điểm đo tương đối nhất quán để các kết quả có thể so sánh với nhau.
Không chỉ ghi lại một con số
Một kết quả đường huyết sẽ có ý nghĩa hơn khi đi kèm với thông tin về thời điểm đo.
Người bệnh có thể ghi thêm:
- Đường huyết lúc đói, trước ăn hay sau ăn.
- Thời gian đo.
- Bữa ăn trước đó có gì khác thường.
- Hoạt động thể lực trong ngày.
- Thuốc hoặc insulin đã sử dụng.
- Các biểu hiện như run tay, vã mồ hôi, mệt, khát nhiều hoặc tiểu nhiều.
Việc ghi nhận đều đặn giúp bác sĩ dễ nhận ra xu hướng đường huyết thay vì chỉ đánh giá một kết quả đơn lẻ.
Đừng vội thay đổi thuốc chỉ vì một lần đo bất thường
Một kết quả cao hoặc thấp bất thường có thể liên quan đến bữa ăn, vận động, cách lấy mẫu, que thử hoặc nhiều yếu tố khác.
Nếu kết quả không phù hợp với tình trạng thực tế, người bệnh nên kiểm tra lại tay, que thử và cách đo rồi thực hiện lại theo hướng dẫn của thiết bị. Không nên tự ý tăng, giảm hoặc ngưng thuốc chỉ dựa trên một kết quả đo tại nhà nếu chưa có hướng dẫn từ bác sĩ.
Nếu đường huyết bất thường lặp lại nhiều lần hoặc kèm theo các triệu chứng đáng lo ngại, cần liên hệ cơ sở y tế để được đánh giá.
Không dùng chung thiết bị lấy máu
Kim chích máu và thiết bị lấy máu không nên dùng chung với người khác, kể cả người trong gia đình. Máy đo cũng cần được vệ sinh và bảo quản theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất để giảm nguy cơ lây nhiễm và duy trì độ chính xác.
Kim đã sử dụng cần được thu gom và xử lý an toàn, tránh để người khác vô tình tiếp xúc.
Mục tiêu đường huyết của mỗi người có thể khác nhau
Không nên so sánh kết quả đường huyết của mình với người khác rồi tự điều chỉnh chế độ điều trị.
Mục tiêu kiểm soát đường huyết cần được cá nhân hóa dựa trên nhiều yếu tố như độ tuổi, thời gian mắc bệnh, thuốc đang sử dụng, bệnh lý đi kèm và nguy cơ hạ đường huyết.
Vì vậy, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để biết khoảng đường huyết mục tiêu và thời điểm cần kiểm tra phù hợp với tình trạng của mình.
Theo dõi và điều trị đái tháo đường tại Trung tâm Nội tiết Phương Châu
Theo dõi đường huyết tại nhà là một phần của quá trình quản lý đái tháo đường, nhưng những con số cần được đánh giá cùng với tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh.
Tại Trung tâm Nội tiết Phương Châu, người bệnh được thăm khám và xây dựng kế hoạch điều trị theo từng tình trạng cụ thể. Bác sĩ đánh giá mức độ kiểm soát đường huyết, thuốc đang sử dụng, chế độ dinh dưỡng, vận động và các yếu tố nguy cơ để đưa ra hướng theo dõi phù hợp.
Trong quá trình điều trị, người bệnh cũng được hướng dẫn cách theo dõi đường huyết tại nhà, nhận biết những dấu hiệu cần lưu ý và tái khám theo lịch. Kết quả được ghi nhận tại nhà là nguồn thông tin hữu ích để bác sĩ đánh giá đáp ứng điều trị và cân nhắc điều chỉnh khi cần.
Liên hệ đặt lịch khám
- TRUNG TÂM NỘI TIẾT PHƯƠNG CHÂU
- Tổng đài 1900 545466 hoặc Fanpage Đa khoa Phương Châu.
- Địa chỉ: Số 300, Nguyễn Văn Cừ nối dài, P. Tân An, TP. Cần Thơ.
Tập đoàn Y tế Phương Châu gồm 4 bệnh viện tại miền Nam Việt Nam: Bệnh viện Phương Nam (Thành phố Hồ Chí Minh), Phương Châu Cần Thơ, Phương Châu Sa Đéc và Phương Châu Sóc Trăng. Với hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện Sản - Phụ khoa, Nhi khoa - Sơ sinh, IVF - Nam khoa, Đa khoa và Thẩm mỹ, bảo vệ sức khỏe cho người phụ nữ và cả gia đình. Tập đoàn Y tế Phương Châu với 15 năm phụng sự từ tâm, đạt các chuẩn quốc tế gồm JCI, JCI Enterprise (đầu tiên tại Việt Nam và Đông Nam Á), RTAC (IVF), ISO 15189, và Lotus Award (USA), Nuôi con bằng sữa mẹ xuất sắc (bởi Alive & Thrive), cam kết mang lại chăm sóc an toàn, nhân văn và lấy người bệnh làm trung tâm.