Nhiều người chỉ bắt đầu lo lắng khi cân nặng tăng nhanh, quần áo chật hơn hoặc cơ thể trở nên nặng nề, chậm chạp hơn trước. Nhưng trên thực tế, điều cần quan tâm không chỉ là số ký trên bàn cân. Phía sau tình trạng thừa cân, béo phì có thể là những rối loạn chuyển hóa âm thầm đang diễn ra mỗi ngày. Vì vậy, khám tầm soát bệnh béo phì không đơn thuần là cân đo thông thường, mà là bước giúp bác sĩ đánh giá tổng thể sức khỏe, tìm nguyên nhân tích mỡ và xây dựng hướng điều trị phù hợp hơn.
Bài viết được cố vấn nội dung chuyên môn bởi BS. CKI. Lâm Thị Diểu, Trung tâm Nội tiết, Bệnh viện Quốc tế Phương Châu.
Khám tầm soát bệnh béo phì không chỉ đơn thuần là cân đo đơn giản
Béo phì không chỉ là câu chuyện ngoại hình
Nhiều người vẫn nghĩ béo phì chỉ liên quan đến vóc dáng. Thực ra, đây là một bệnh lý mạn tính có thể đi kèm hàng loạt vấn đề sức khỏe khác nhau và để lại nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được kiểm soát sớm.
Những biến chứng thường gặp của bệnh béo phì có thể bao gồm:
- Rối loạn đường huyết, tiền đái tháo đường và đái tháo đường type 2.
- Rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ.
- Tăng huyết áp và bệnh lý tim mạch.
- Hội chứng ngưng thở khi ngủ.
- Thoái hóa khớp, đau cột sống, đau gối…
- Rối loạn nội tiết và sinh sản.
- Tăng nguy cơ các bệnh mạn tính và biến chứng toàn thân.
Điều đáng nói là phần lớn các rối loạn này không biểu hiện rầm rộ ngay từ đầu. Người bệnh có thể vẫn sinh hoạt bình thường, nhưng bên trong cơ thể đã bắt đầu có những thay đổi bất lợi. Chính vì vậy, khám tầm soát béo phì có ý nghĩa rất quan trọng. Đây là bước giúp nhìn rõ hơn tình trạng hiện tại của cơ thể, thay vì chỉ dựa vào cảm giác nặng nề hay con số cân nặng tăng lên từng chút một.
Khi nào nên đi khám tầm soát bệnh béo phì?
Không phải ai tăng cân cũng giống nhau. Có người tăng cân do lối sống ít vận động kéo dài. Có người lại liên quan đến chuyển hóa, nội tiết hoặc bệnh nền đi kèm. Vì thế, bạn nên cân nhắc đi khám sớm nếu đang gặp một hay nhiều tình huống sau:
- Cân nặng tăng dần theo thời gian nhưng khó kiểm soát. Dù đã cố gắng ăn ít hơn.
- Vòng eo to lên, cơ thể nặng nề hơn trước. Đây có thể là dấu hiệu tích mỡ nội tạng.
- Dễ mệt khi vận động hoặc sinh hoạt hằng ngày.
- Các chỉ số sức khỏe bắt đầu bất thường.
- Đã thử nhiều cách giảm cân nhưng không hiệu quả lâu dài.
Đây là lúc cần một hướng tiếp cận bài bản hơn, thay vì tiếp tục tự xoay xở theo kinh nghiệm truyền miệng.
Một buổi khám tầm soát béo phì thường diễn ra như thế nào?
Khám tầm soát béo phì thường không chỉ dừng ở việc đo chiều cao, cân nặng rồi kết luận chung chung. Một buổi khám bài bản sẽ đi qua nhiều bước để bác sĩ hiểu rõ cơ thể đang ở đâu, yếu tố nào đang ảnh hưởng đến cân nặng và nên bắt đầu điều chỉnh từ đâu.
1. Khai thác bệnh sử và thăm khám ban đầu
Ở bước đầu tiên, bác sĩ sẽ tìm hiểu khá kỹ về tình trạng hiện tại. Không chỉ hỏi bạn nặng bao nhiêu ký, bác sĩ còn quan tâm đến quá trình tăng cân diễn ra từ khi nào, tăng nhanh hay chậm, có đi kèm mất ngủ, stress, ăn uống thất thường hay không.
Một số nội dung thường được khai thác gồm:
- Thói quen ăn uống hằng ngày, giờ giấc sinh hoạt và mức độ vận động
- Tiền sử bệnh nền như đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ, tăng huyết áp
- Các loại thuốc đang sử dụng, vì một số thuốc có thể ảnh hưởng đến cân nặng
- Những khó khăn từng gặp phải trong các lần giảm cân trước đó
- Sau đó, bác sĩ sẽ đo chiều cao, cân nặng, huyết áp và tính chỉ số BMI để có đánh giá ban đầu.
2. Đánh giá thành phần cơ thể bằng InBody
Đây là bước rất quan trọng vì con số cân nặng một mình chưa nói lên toàn bộ vấn đề. Có người nặng cân do mỡ nhiều. Có người trọng lượng tăng nhưng phần cơ lại thấp. Cũng có trường hợp nhìn không quá béo nhưng mỡ nội tạng lại cao.
Khi đo InBody, khách hàng sẽ được phân tích rõ hơn các chỉ số như:
- Tỷ lệ mỡ cơ thể: cho biết lượng mỡ đang chiếm bao nhiêu trong tổng trọng lượng cơ thể
- Mỡ nội tạng: giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ chuyển hóa và nguy cơ bệnh đi kèm
- Khối lượng cơ: rất quan trọng trong việc xây dựng lộ trình giảm cân mà vẫn bảo tồn sức bền
- Lượng nước cơ thể: hỗ trợ đánh giá tình trạng cân bằng dịch
- Chuyển hóa cơ bản: cho biết cơ thể đang tiêu hao năng lượng ở mức nào khi nghỉ ngơi
Nhờ đó, bác sĩ không chỉ biết bạn nặng bao nhiêu, mà còn biết cơ thể đang tích mỡ theo kiểu nào để có hướng can thiệp phù hợp hơn.
3. Xét nghiệm máu chuyên sâu để đánh giá chuyển hóa
Sau bước đo chỉ số cơ thể, xét nghiệm máu giúp làm rõ hơn các rối loạn đang âm thầm diễn ra. Đây là phần rất cần thiết vì nhiều người tăng cân không chỉ do ăn uống, mà còn liên quan đến các vấn đề chuyển hóa.
Thông thường, bác sĩ có thể chỉ định những nhóm xét nghiệm như:
- Đường huyết và các chỉ số liên quan: nhằm phát hiện sớm nguy cơ tiền đái tháo đường hoặc đái tháo đường
- Mỡ máu: bao gồm Cholesterol, Triglyceride và các thành phần liên quan để đánh giá nguy cơ rối loạn lipid
- Chức năng gan, thận: giúp kiểm tra ảnh hưởng của tình trạng thừa cân lên các cơ quan quan trọng
- Các hormone liên quan đến chuyển hóa: hỗ trợ bác sĩ tìm nguyên nhân sâu hơn nếu cần
Những dữ liệu này rất quan trọng, vì có người tăng cân do cơ thể đang rơi vào vòng xoắn kháng insulin, rối loạn chuyển hóa hoặc rối loạn nội tiết mà bản thân không nhận ra.
4. Siêu âm tổng quát và siêu âm tuyến giáp
Bên cạnh xét nghiệm máu, siêu âm giúp bác sĩ đánh giá thêm các cơ quan bên trong cơ thể. Đây là bước giúp việc tầm soát đi sâu hơn, thay vì chỉ nhìn vào các chỉ số bên ngoài.
Các hạng mục thường được thực hiện gồm:
- Siêu âm tổng quát: giúp đánh giá gan nhiễm mỡ và tình trạng một số cơ quan nội tạng.
- Siêu âm tuyến giáp: hỗ trợ tầm soát bệnh lý nhân giáp cũng như những bất thường cần theo dõi thêm.
Với một số trường hợp, đây chính là bước giúp phát hiện những yếu tố liên quan đến tăng cân mà trước đó người bệnh chưa từng nghĩ đến.
5. Đọc kết quả và phân tích nguyên nhân
Sau khi hoàn tất các bước thăm khám và cận lâm sàng, bác sĩ sẽ tổng hợp toàn bộ dữ liệu để đưa ra đánh giá toàn diện. Thay vì chỉ kết luận đơn giản là thừa cân hay béo phì, bác sĩ sẽ xem xét:
- Mức độ tích mỡ hiện tại của cơ thể.
- Tỷ lệ mỡ nội tạng có cao hay không.
- Đã xuất hiện rối loạn chuyển hóa hay chưa.
- Có bệnh nền hoặc yếu tố nội tiết đi kèm hay không.
- Nguyên nhân nào đang là nút thắt chính cản trở quá trình kiểm soát cân nặng.
Đây là bước tạo ra sự khác biệt giữa một lần kiểm tra thông thường và một buổi tầm soát thật sự có chiều sâu.
Phương Châu ra mắt Gói đồng hành giảm cân với lộ trình chuẩn y khoa
Gói đồng hành giảm cân tại Trung tâm Nội tiết Phương Châu được xây dựng theo lộ trình 3 tháng, bao gồm đầy đủ các hạng mục khám và tầm soát cần thiết để đánh giá tình trạng bệnh béo phì, mức độ rối loạn chuyển hóa, các yếu tố nội tiết liên quan cũng như những bệnh lý đi kèm cần được theo dõi.
Điểm quan trọng không chỉ nằm ở việc khám ban đầu, mà là toàn bộ hành trình sau đó đã được thiết kế sẵn theo hướng điều trị chuẩn y khoa, giúp người bệnh không phải tự loay hoay tìm từng bước tiếp theo.
Một trong những khác biệt quan trọng của điều trị béo phì tại Phương Châu là khi đăng ký gói, người bệnh sẽ được đồng hành xuyên suốt 1:1 trong toàn bộ lộ trình 3 tháng. Trong quá trình này, bác sĩ sẽ cùng người bệnh xây dựng kế hoạch giảm cân phù hợp với thể trạng và tình trạng sức khỏe thực tế, bao gồm:
- Điều trị y khoa khi cần.
- Điều chỉnh lối sống.
- Xây dựng chế độ ăn uống phù hợp.
- Hướng dẫn vận động theo khả năng đáp ứng của cơ thể.
- Theo dõi sát tiến triển trong suốt lộ trình.
- Xử trí các tác dụng phụ của thuốc nếu có.
Quan trọng hơn, khi tham gia gói điều trị, người bệnh sẽ được theo dõi và đồng hành trong suốt lộ trình mà không phát sinh thêm chi phí ngoài phạm vi của gói. Đây là điểm giúp nhiều người an tâm hơn khi bắt đầu hành trình kiểm soát cân nặng, vì không chỉ có kế hoạch rõ ràng mà còn có người theo sát và hỗ trợ kịp thời trong từng giai đoạn.
Mục tiêu của chương trình không chỉ là giảm vài con số trên bàn cân, mà là giúp khách hàng kiểm soát cân nặng theo hướng an toàn hơn, rõ ràng hơn và bền vững hơn.
Liên hệ đặt lịch khám và điều trị
- TRUNG TÂM NỘI TIẾT PHƯƠNG CHÂU.
- Tổng đài 1900 545466 hoặc Fanpage Đa khoa Phương Châu.
- Địa chỉ: Số 300, Nguyễn Văn Cừ nối dài, P. Tân An, TP. Cần Thơ.
Tập đoàn Y tế Phương Châu gồm 4 bệnh viện tại Miền Nam Việt Nam: Bệnh viện Phương Nam (Thành phố Hồ Chí Minh), Phương Châu Cần Thơ, Phương Châu Sa Đéc và Phương Châu Sóc Trăng. Với hệ sinh thái chăm sóc sức khoẻ toàn diện Sản - Phụ khoa, Nhi Khoa - Sơ sinh, IVF - Nam Khoa, Đa khoa và Thẩm mỹ, bảo vệ sức khoẻ cho người phụ nữ và cả gia đình. Tập đoàn Y tế Phương Châu với 15 năm phụng sự từ tâm, đạt các chuẩn quốc tế gồm JCI, JCI Enterprise (đầu tiên tại Đông Nam Á và 1 trong 10 hệ thống y tế trên thế giới), RTAC (IVF), ISO 15189, và Lotus Award (USA), Nuôi con bằng sữa mẹ xuất sắc (bởi Alive & Thrive), cam kết mang lại chăm sóc an toàn, nhân văn và lấy người bệnh làm trung tâm.