Đục thủy tinh thể là gì?
Thủy tinh thể là một cấu trúc trong suốt nằm bên trong mắt, có vai trò hội tụ ánh sáng để tạo hình ảnh rõ nét trên võng mạc. Ở mắt khỏe mạnh, thủy tinh thể có độ trong suốt giúp ánh sáng đi qua thuận lợi.
Khi thủy tinh thể dần trở nên đục, ánh sáng khó đi qua và hội tụ chính xác. Người bệnh có thể cảm thấy hình ảnh trước mắt mờ đi, màu sắc kém tươi sáng hoặc dễ chói mắt hơn trước. Tình trạng này được gọi là đục thủy tinh thể.
Tuổi tác là một trong những yếu tố thường gặp liên quan đến đục thủy tinh thể. Bên cạnh đó, bệnh còn có thể liên quan đến chấn thương mắt, một số bệnh lý toàn thân, bệnh lý tại mắt, việc sử dụng một số loại thuốc kéo dài hoặc các yếu tố khác.
Điều đáng lưu ý là đục thủy tinh thể thường không xuất hiện đột ngột mà tiến triển qua thời gian. Chính vì diễn biến tương đối chậm, nhiều người không nhận ra thị lực của mình đã giảm đáng kể.
Đục thủy tinh thể tiến triển như thế nào?
Hình ảnh minh họa cho thấy sự thay đổi của thủy tinh thể từ trạng thái bình thường đến các mức độ đục tăng dần. Có thể hình dung quá trình này qua các giai đoạn từ bắt đầu, sớm, chín đến muộn.
Ở giai đoạn đầu, những thay đổi của thị lực có thể chưa rõ rệt. Người bệnh vẫn thực hiện được phần lớn hoạt động thường ngày nhưng có thể bắt đầu cảm thấy mắt không còn nhìn rõ như trước.
Khi bệnh tiến triển, thủy tinh thể trở nên đục hơn và thị lực có thể suy giảm rõ. Việc đọc sách, xem điện thoại, xem tivi, nhận diện khuôn mặt hoặc di chuyển trong điều kiện thiếu sáng có thể trở nên khó khăn.
Ở những giai đoạn tiến triển hơn, thị lực có thể giảm đáng kể và ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh hoạt độc lập.
Tuy nhiên, mức độ đục nhìn thấy khi thăm khám không phải là yếu tố duy nhất quyết định thời điểm phẫu thuật.
Đục thủy tinh thể đến mức nào thì cần mổ?
Một quan niệm khá phổ biến trước đây là phải đợi đục thủy tinh thể “chín” mới mổ. Trên thực tế, việc cân nhắc phẫu thuật hiện nay dựa trên đánh giá toàn diện hơn.
Thông thường, bác sĩ sẽ xem xét mức độ giảm thị lực, tình trạng mắt và đặc biệt là mức độ ảnh hưởng đến nhu cầu sinh hoạt của từng người.
Chẳng hạn, cùng có đục thủy tinh thể nhưng một người vẫn có thể đọc sách, đi lại và thực hiện các công việc hằng ngày tương đối thuận lợi, trong khi một người khác đã gặp khó khăn khi lái xe, làm việc hoặc tự chăm sóc bản thân. Vì vậy, thời điểm can thiệp của hai trường hợp không nhất thiết giống nhau.
Khi thị lực suy giảm do đục thủy tinh thể bắt đầu gây trở ngại đáng kể cho cuộc sống và bác sĩ xác định phẫu thuật mang lại lợi ích phù hợp, người bệnh có thể được tư vấn điều trị thay vì chỉ dựa vào việc thủy tinh thể đã “chín” hay chưa.
Những dấu hiệu cho thấy đục thủy tinh thể đang ảnh hưởng đến cuộc sống
Người bệnh nên chủ động khám mắt nếu nhận thấy một hoặc nhiều biểu hiện như:
- Thị lực ngày càng mờ, cảm giác như nhìn qua một lớp sương.
- Khó đọc chữ nhỏ hoặc cần nhiều ánh sáng hơn khi đọc.
- Dễ chói mắt khi gặp ánh sáng mạnh, đèn xe vào ban đêm.
- Khả năng nhìn trong điều kiện thiếu sáng giảm.
- Màu sắc nhìn thấy không còn rõ hoặc tươi như trước.
- Thường xuyên phải thay đổi độ kính nhưng thị lực vẫn không cải thiện như mong muốn.
- Việc đi lại, làm việc hoặc thực hiện các sinh hoạt quen thuộc trở nên khó khăn vì nhìn không rõ.
Những biểu hiện trên không đồng nghĩa tất cả trường hợp đều phải phẫu thuật ngay. Bác sĩ cần kiểm tra để xác định nguyên nhân suy giảm thị lực, bởi nhìn mờ còn có thể liên quan đến nhiều bệnh lý mắt khác.
Có nên chờ đục thủy tinh thể thật nặng mới mổ?
Việc trì hoãn chỉ vì quan niệm “phải chín mới mổ” có thể khiến người bệnh phải sống với thị lực kém trong thời gian dài, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.
Khi nhìn không rõ, những hoạt động tưởng chừng rất đơn giản như đọc thông tin trên thuốc, xem giờ, bước lên xuống cầu thang, đi lại trong nhà hoặc nhận diện vật cản cũng có thể trở nên bất tiện.
Mặt khác, không phải cứ phát hiện đục thủy tinh thể là cần phẫu thuật ngay. Nếu mức độ đục còn nhẹ, thị lực vẫn đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và chưa có chỉ định can thiệp, người bệnh có thể được bác sĩ hướng dẫn theo dõi định kỳ.
Điểm quan trọng là không nên tự quyết định thời điểm mổ chỉ dựa trên cảm giác nhìn mờ hoặc hình dung về các “giai đoạn” của bệnh. Khám chuyên khoa mắt giúp đánh giá chính xác hơn tình trạng thủy tinh thể và các cấu trúc khác của mắt.
Phẫu thuật Phaco trong điều trị đục thủy tinh thể
Phẫu thuật Phaco là một phương pháp phổ biến trong điều trị đục thủy tinh thể. Trong phẫu thuật, thủy tinh thể bị đục được loại bỏ và thay thế bằng thủy tinh thể nhân tạo phù hợp.
Trước khi phẫu thuật, người bệnh cần được khám và thực hiện các đánh giá cần thiết. Bác sĩ sẽ xem xét tình trạng đục thủy tinh thể, thị lực, sức khỏe của mắt và các yếu tố liên quan để tư vấn phương án phù hợp với từng trường hợp.
Đặc biệt, kết quả thị lực sau phẫu thuật còn phụ thuộc vào tình trạng của những cấu trúc khác trong mắt. Nếu đồng thời có các bệnh lý ở giác mạc, võng mạc, thần kinh thị giác hoặc những vấn đề khác, khả năng cải thiện thị lực có thể khác nhau giữa từng người.
Do đó, bước khám và đánh giá trước phẫu thuật đóng vai trò quan trọng.
Khi nào nên đưa ba mẹ đi khám mắt?
Đục thủy tinh thể thường gặp ở người lớn tuổi và tiến triển từ từ nên đôi khi chính người bệnh không nhận ra sự thay đổi của thị lực.
Nếu ba mẹ thường xuyên nói rằng “mắt vẫn nhìn được” nhưng bắt đầu ngại đọc chữ, ít xem tivi, khó nhìn vào buổi tối, đi lại thận trọng hơn hoặc cần người thân hỗ trợ những việc trước đây có thể tự làm, gia đình nên lưu ý.
Đây có thể là lúc cần một buổi khám mắt để xác định nguyên nhân.
Đặc biệt, không nên chờ đến khi thị lực giảm nghiêm trọng mới đi khám. Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ đánh giá tình trạng đục thủy tinh thể, phát hiện các vấn đề khác nếu có và tư vấn thời điểm điều trị thích hợp.
Khám đục thủy tinh thể tại Mắt Tinh Anh Phương Châu
Tại Mắt Tinh Anh Phương Châu, người bệnh có thể được thăm khám để đánh giá thị lực, mức độ đục thủy tinh thể và tình trạng mắt trước khi bác sĩ đưa ra tư vấn phù hợp.
Với đục thủy tinh thể, câu hỏi quan trọng không chỉ là “đã đục đến giai đoạn nào?” mà còn là “thị lực hiện tại đang ảnh hưởng đến cuộc sống ra sao?”.
Nếu ba mẹ bắt đầu nhìn mờ, sinh hoạt khó khăn hơn hoặc gia đình băn khoăn không biết đã đến lúc cần phẫu thuật hay chưa, một buổi khám chuyên khoa sẽ giúp có câu trả lời dựa trên tình trạng thực tế của mắt.
Đừng để quan niệm “chờ đục chín rồi mới mổ” trở thành lý do khiến ba mẹ phải chịu đựng thị lực kém lâu hơn cần thiết. Thời điểm phẫu thuật cần được cá thể hóa dựa trên kết quả thăm khám và nhu cầu thị giác của mỗi người.
Hotline 02927 307 188 sẵn lòng hỗ trợ thông tin cần thiết.