Cận thị học đường là gì?
Cận thị là một tật khúc xạ khiến trẻ nhìn rõ những vật ở gần nhưng khó nhìn rõ các vật ở xa. Trong môi trường học đường, dấu hiệu thường dễ nhận thấy khi trẻ không còn nhìn rõ chữ trên bảng, phải nheo mắt khi nhìn xa hoặc có xu hướng ngồi gần màn hình, sách vở hơn.
Cận thị có thể xuất hiện từ những năm đầu đi học và tiếp tục tiến triển trong giai đoạn trẻ lớn lên. Chính vì vậy, cụm từ cận thị học đường không chỉ đề cập đến việc trẻ bị cận trong độ tuổi đi học, mà còn gợi lên một vấn đề cần được theo dõi trong thời gian dài.
Khi phát hiện con bị cận, phản ứng quen thuộc của nhiều phụ huynh là đưa trẻ đi đo mắt và thay kính. Điều này cần thiết để giúp trẻ nhìn rõ, học tập và sinh hoạt thuận lợi hơn. Tuy nhiên, nếu độ cận tiếp tục tăng, chỉ thay kính mỗi khi trẻ nhìn mờ trở lại chưa phải là cách tiếp cận đầy đủ.
Vì sao cận thị ở trẻ không chỉ là chuyện đổi kính?
Kính gọng giúp điều chỉnh tình trạng nhìn mờ do cận thị. Khi được đo và sử dụng kính phù hợp, trẻ có thể nhìn rõ hơn ở khoảng cách xa.
Tuy nhiên, chiếc kính không tự cho chúng ta biết cận thị của trẻ đang tiến triển như thế nào.
Một trẻ có thể nhìn rõ sau khi đổi kính nhưng sau một khoảng thời gian lại bắt đầu nheo mắt hoặc khó nhìn bảng. Lúc này, điều phụ huynh cần quan tâm không chỉ là “con cần tăng thêm bao nhiêu độ?”, mà còn là “độ cận của con thay đổi với tốc độ như thế nào?”.
Đó cũng là lý do kiểm soát tiến triển cận thị ngày càng được quan tâm trong chăm sóc mắt trẻ em. Mục tiêu không đơn thuần là giúp trẻ nhìn rõ tại một thời điểm, mà còn theo dõi sự thay đổi của mắt để có hướng quản lý phù hợp theo từng giai đoạn.
Những dấu hiệu ba mẹ nên chú ý ở trẻ
Không phải trẻ nào cũng chủ động nói với ba mẹ rằng mình đang nhìn mờ. Đặc biệt với trẻ nhỏ, con đôi khi chưa nhận biết được thị lực của mình khác với bình thường.
Phụ huynh có thể chú ý khi trẻ thường xuyên nheo mắt để nhìn xa; có xu hướng tiến lại gần tivi, màn hình hoặc bảng; phải đưa sách, thiết bị lại gần khi đọc; than nhìn bảng không rõ; thường dụi mắt hoặc có biểu hiện khó chịu sau thời gian học tập kéo dài.
Một thay đổi nhỏ trong thói quen hằng ngày đôi khi lại là tín hiệu cho thấy thị lực của trẻ cần được kiểm tra.
Thay vì đợi đến khi con không nhìn rõ mới đi khám, khám mắt cho trẻ định kỳ giúp phụ huynh có thêm thông tin để theo dõi sức khỏe mắt và phát hiện những thay đổi cần lưu ý.
Vì sao cần quan tâm đến tiến triển cận thị?
Khi trẻ được xác định cận thị, một trong những điều cần theo dõi là sự thay đổi độ cận theo thời gian. Mỗi trẻ có đặc điểm mắt, sinh hoạt, yếu tố gia đình và tốc độ tiến triển khác nhau, vì vậy không nên áp dụng một cách chăm sóc giống nhau cho tất cả.
Theo dõi định kỳ giúp bác sĩ đánh giá tình trạng thị lực ở từng thời điểm, so sánh với những lần kiểm tra trước và tư vấn hướng quản lý phù hợp.
Việc kiểm soát cận thị vì thế không đồng nghĩa với một phương pháp duy nhất. Tùy tình trạng của trẻ, bác sĩ có thể tư vấn cách điều chỉnh thị lực, phương án kiểm soát tiến triển phù hợp và những thay đổi cần thiết trong thói quen sinh hoạt.
Điều quan trọng là trẻ cần được đánh giá chuyên môn trước khi lựa chọn bất kỳ phương pháp nào.
Những thói quen hằng ngày cũng cần được quan tâm
Chăm sóc đôi mắt của trẻ không chỉ diễn ra trong phòng khám. Môi trường học tập và những thói quen được duy trì mỗi ngày cũng là một phần quan trọng của chăm sóc thị lực trẻ em.
Ba mẹ nên giúp trẻ hình thành thói quen học tập trong điều kiện đủ ánh sáng, giữ khoảng cách phù hợp khi đọc sách và viết bài, tránh duy trì hoạt động nhìn gần liên tục trong thời gian quá dài.
Sau những khoảng thời gian tập trung vào sách vở hoặc màn hình, trẻ nên có thời gian để mắt được nghỉ ngơi và thay đổi khoảng nhìn. Việc dành thời gian hoạt động ngoài trời cũng là một thói quen có lợi nên được khuyến khích trong sinh hoạt hằng ngày của trẻ.
Với điện thoại, máy tính bảng hay máy tính, thay vì chỉ đặt ra câu hỏi “có nên cho con sử dụng hay không?”, phụ huynh có thể quan tâm nhiều hơn đến thời lượng, khoảng cách nhìn và cách trẻ nghỉ mắt trong quá trình sử dụng.
Những điều tưởng chừng rất nhỏ nhưng khi trở thành thói quen có thể góp phần xây dựng một môi trường tốt hơn cho đôi mắt đang phát triển.
Khi nào trẻ cần được kiểm tra mắt?
Ba mẹ nên chủ động đưa trẻ kiểm tra mắt khi nhận thấy những dấu hiệu bất thường về khả năng nhìn xa, thói quen nheo mắt, ngồi gần hoặc khi trẻ phản ánh rằng mình khó nhìn rõ chữ trên bảng.
Với trẻ đã được chẩn đoán cận thị, việc tái khám theo lịch hẹn của bác sĩ càng quan trọng. Đây là cơ sở để theo dõi sự thay đổi của độ cận và đánh giá tình trạng mắt qua từng giai đoạn.
Phụ huynh cũng không nên tự tăng hoặc giảm độ kính dựa trên cảm giác nhìn rõ của trẻ. Một chiếc kính phù hợp cần dựa trên kết quả thăm khám và đánh giá chuyên môn.
Kiểm soát cận thị là một hành trình cần sự đồng hành
Có những thay đổi ở mắt diễn ra khá âm thầm. Đến khi trẻ nói “con không nhìn rõ bảng nữa”, đôi khi ba mẹ mới nhận ra chiếc kính hiện tại đã không còn phù hợp.
Vì vậy, thay vì chờ mỗi lần con nhìn mờ rồi mới đổi kính, phụ huynh có thể chủ động hơn bằng cách theo dõi thị lực định kỳ, quan sát thói quen của trẻ và trao đổi với bác sĩ về tình trạng tiến triển cận thị.
Tại Mắt Tinh Anh Phương Châu, trẻ được thăm khám và đánh giá tình trạng mắt nhằm giúp phụ huynh hiểu rõ hơn về thị lực của con, từ đó có hướng theo dõi và chăm sóc phù hợp theo từng giai đoạn.
Một chiếc kính giúp con nhìn rõ bài học hôm nay. Nhưng phía sau chiếc kính còn là cả một quá trình đôi mắt tiếp tục lớn lên cùng con.
Quan tâm đến cận thị học đường vì thế không nên dừng lại ở câu hỏi “con cần đổi kính chưa?”, mà cần thêm một câu hỏi quan trọng hơn: “độ cận của con đang tiến triển như thế nào?”.
Chủ động kiểm tra, theo dõi và xây dựng thói quen sử dụng mắt phù hợp từ sớm chính là cách ba mẹ đồng hành cùng con gìn giữ thị lực trong những năm tháng học đường và cả chặng đường trưởng thành phía trước.
Hotline 02927 307 188 sẵn lòng hỗ trợ thông tin cần thiết.