Khi mùa mưa đến, thời tiết thay đổi thất thường, độ ẩm không khí tăng cao, môi trường dễ phát sinh nấm mốc, khói bụi và các tác nhân gây dị ứng. Đây cũng là thời điểm nhiều bệnh lý tai mũi họng có xu hướng gia tăng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người lớn tuổi và người có cơ địa dị ứng. Hiểu đúng về các bệnh lý này sẽ giúp mỗi gia đình chủ động phòng tránh và thăm khám kịp thời khi có dấu hiệu bất thường.
Bài viết được cố vấn nội dung chuyên môn bởi BS. CKI. Thị Mỹ Duyên, Trung tâm Tai Mũi Họng Phương Châu.
Mùa mưa đến cũng là thời điểm nhiều bệnh lý tai mũi họng có xu hướng gia tăng
Vì sao mùa mưa dễ làm bệnh tai mũi họng gia tăng?
Mùa mưa thường đi kèm với độ ẩm cao, không khí ẩm lạnh, mưa nắng thất thường và sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngoài trời với phòng máy lạnh. Những thay đổi này có thể khiến niêm mạc mũi họng bị kích ứng, khô rát hoặc phù nề.
Niêm mạc tai mũi họng là hàng rào bảo vệ đầu tiên của cơ thể trước các tác nhân từ môi trường. Khi hàng rào này suy yếu, vi khuẩn, virus, bụi bẩn, nấm mốc và dị nguyên dễ xâm nhập, gây viêm hoặc làm các bệnh lý mũi xoang, họng, tai tái phát.
Bên cạnh đó, mùa mưa cũng là thời điểm nhiều gia đình đóng kín cửa để tránh mưa, sử dụng máy lạnh nhiều hơn, phơi quần áo trong nhà hoặc để nhà cửa ẩm thấp. Đây là điều kiện thuận lợi cho nấm mốc, mạt bụi phát triển, làm tăng nguy cơ viêm mũi dị ứng, viêm xoang và các bệnh đường hô hấp trên.
Những bệnh lý tai mũi họng thường gặp khi mùa mưa đến
1. Viêm mũi dị ứng
Viêm mũi dị ứng rất dễ bùng phát trong mùa mưa, nhất là ở người có cơ địa nhạy cảm. Độ ẩm cao, bụi nhà, nấm mốc, lông thú cưng hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột có thể khiến người bệnh hắt hơi liên tục, ngứa mũi, chảy mũi trong, nghẹt mũi và ngứa mắt.
Nhiều trường hợp nhầm viêm mũi dị ứng với cảm lạnh nên tự mua thuốc uống. Tuy nhiên, nếu triệu chứng tái đi tái lại, kéo dài nhiều ngày hoặc xuất hiện theo từng đợt khi thay đổi môi trường, người bệnh nên được thăm khám để kiểm soát đúng nguyên nhân.
2. Viêm xoang
Mùa mưa có thể làm triệu chứng viêm xoang dễ nặng hơn. Người bệnh thường có biểu hiện nghẹt mũi kéo dài, chảy dịch mũi đặc, đau nặng vùng trán, má, quanh hốc mắt, giảm ngửi hoặc đau đầu.
Viêm xoang nếu không được điều trị đúng cách có thể gây chảy dịch sau mũi, ho kéo dài về đêm, hơi thở có mùi và ảnh hưởng nhiều đến chất lượng giấc ngủ. Với người đã có viêm xoang mạn tính, mùa mưa là giai đoạn cần chăm sóc mũi xoang kỹ hơn.
3. Viêm họng, viêm amidan
Thời tiết ẩm lạnh, uống nước lạnh, dầm mưa, thay đổi nhiệt độ đột ngột hoặc tiếp xúc với người đang mắc bệnh hô hấp có thể làm tăng nguy cơ viêm họng, viêm amidan.
Người bệnh có thể đau rát họng, nuốt vướng, ho, sốt, mệt mỏi, nổi hạch vùng cổ hoặc hơi thở có mùi. Ở trẻ nhỏ, viêm amidan tái phát nhiều lần có thể khiến trẻ ăn uống kém, ngủ không ngon, thở miệng hoặc ngáy khi ngủ.
4. Viêm thanh quản, khàn tiếng
Mùa mưa cũng là thời điểm người phải nói nhiều, giáo viên, nhân viên tư vấn, người bán hàng hoặc người thường xuyên sử dụng giọng nói dễ bị khàn tiếng. Tình trạng viêm mũi họng, ho kéo dài hoặc nói nhiều khi cổ họng đang viêm có thể làm dây thanh bị kích ứng.
Nếu khàn tiếng chỉ vài ngày rồi cải thiện, người bệnh có thể theo dõi thêm. Tuy nhiên, khàn tiếng kéo dài trên 2 tuần, khàn tiếng tái phát nhiều lần hoặc kèm đau họng, nuốt vướng, khó thở cần được bác sĩ chuyên khoa kiểm tra.
5. Viêm tai giữa
Viêm tai giữa thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt sau các đợt viêm mũi họng. Khi trẻ bị nghẹt mũi, sổ mũi kéo dài, dịch tiết có thể ảnh hưởng đến vòi nhĩ, làm tăng nguy cơ viêm tai giữa.
Trẻ bị viêm tai giữa có thể đau tai, sốt, quấy khóc, ngủ không yên, dụi tai, nghe kém hoặc chảy dịch tai. Ở người lớn, viêm tai giữa cũng có thể gây đau tai, ù tai, cảm giác đầy tai và giảm sức nghe.
Cách phòng tránh bệnh tai mũi họng trong mùa mưa
Để hạn chế các bệnh lý tai mũi họng khi mùa mưa đến, mỗi gia đình có thể bắt đầu từ những thói quen đơn giản nhưng rất cần thiết.
Giữ ấm và tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột
Khi đi mưa về, nên lau khô người, thay quần áo ướt và giữ ấm vùng cổ, ngực, tai. Không nên vào phòng máy lạnh ngay khi cơ thể còn ướt hoặc đang lạnh.
Nếu sử dụng máy lạnh, nên để nhiệt độ phù hợp, tránh quá lạnh và tránh luồng gió thổi trực tiếp vào mặt. Sự chênh lệch nhiệt độ quá lớn giữa trong phòng và ngoài trời có thể khiến mũi họng dễ bị kích ứng.
Giữ vệ sinh mũi họng đúng cách
Có thể vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý khi đi ngoài đường về, sau khi tiếp xúc với khói bụi hoặc khi có nhiều dịch mũi. Tuy nhiên, không nên lạm dụng rửa mũi quá nhiều lần nếu không có chỉ định của bác sĩ.
Súc miệng, súc họng bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý cũng có thể giúp làm sạch vùng họng, nhất là sau khi đi mưa, tiếp xúc nơi đông người hoặc có cảm giác rát họng nhẹ.
Giữ nhà cửa khô thoáng, hạn chế nấm mốc
Mùa mưa dễ khiến nhà cửa ẩm thấp. Vì vậy, nên vệ sinh phòng ở, chăn ga, rèm cửa, máy lạnh, quạt và những khu vực dễ bám bụi. Quần áo, khăn, chăn mền cần được phơi khô kỹ để tránh mùi ẩm mốc.
Với gia đình có trẻ nhỏ hoặc người bị viêm mũi dị ứng, cần chú ý hạn chế bụi nhà, lông thú cưng, khói thuốc lá và nấm mốc trong không gian sống.
Đeo khẩu trang khi cần thiết
Đeo khẩu trang khi ra ngoài, đến nơi đông người, môi trường nhiều bụi hoặc khi đang có triệu chứng hô hấp là cách đơn giản giúp bảo vệ đường mũi họng. Việc này cũng góp phần hạn chế lây lan mầm bệnh cho người xung quanh.
Ăn uống, nghỉ ngơi hợp lý
Cơ thể cần được ngủ đủ, uống đủ nước và ăn uống cân bằng để duy trì sức đề kháng. Nên bổ sung rau xanh, trái cây, thực phẩm giàu dinh dưỡng và hạn chế thức khuya.
Khi đang đau họng, ho hoặc khàn tiếng, nên hạn chế nước đá, thức ăn quá cay, quá nóng và tránh nói quá nhiều. Nghỉ ngơi hợp lý giúp niêm mạc họng có thời gian hồi phục.
Không tự ý dùng kháng sinh
Không phải mọi trường hợp ho, đau họng, nghẹt mũi đều cần dùng kháng sinh. Nhiều bệnh lý tai mũi họng có thể liên quan đến virus, dị ứng hoặc kích ứng thời tiết. Tự ý dùng thuốc, đặc biệt là kháng sinh, có thể làm bệnh không cải thiện đúng nguyên nhân và tăng nguy cơ kháng thuốc.
Khi nào nên đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng?
Người bệnh nên đi khám nếu có các dấu hiệu sau:
- Nghẹt mũi, sổ mũi, đau họng hoặc ho kéo dài trên 7–10 ngày.
- Sốt cao, mệt nhiều hoặc triệu chứng ngày càng nặng.
- Đau tai, ù tai, nghe kém hoặc chảy dịch tai.
- Đau nhức vùng mặt, đau đầu nhiều, chảy dịch mũi đặc kéo dài.
- Khàn tiếng trên 2 tuần.
- Trẻ ngủ ngáy, thở miệng, viêm mũi họng tái phát nhiều lần.
- Người lớn tuổi, trẻ nhỏ hoặc người có bệnh nền có biểu hiện bất thường.
Thăm khám chuyên khoa giúp bác sĩ kiểm tra kỹ vùng tai, mũi, họng. Khi cần thiết, nội soi tai mũi họng có thể hỗ trợ quan sát rõ hơn tình trạng viêm, phù nề, dịch tiết, polyp, VA, amidan hoặc các bất thường khác.
Phẫu thuật tai mũi họng sáng đi chiều về tại Phương Châu
Tại Trung tâm Tai Mũi Họng Phương Châu, mô hình phẫu thuật tai mũi họng về trong ngày được áp dụng cho nhiều bệnh lý phù hợp, trong đó có phẫu thuật nội soi mũi xoang điều trị polyp mũi. Mục tiêu là giảm tối đa thời gian nằm viện, giảm nguy cơ nhiễm khuẩn bệnh viện, giúp người bệnh nhanh chóng quay lại sinh hoạt bình thường, nhưng vẫn đảm bảo đầy đủ các bước an toàn từ đánh giá trước mổ, gây mê, phẫu thuật đến theo dõi sau mổ theo tiêu chuẩn chất lượng quốc tế JCI Enterprise.
Một số phẫu thuật có thể thực hiện về trong ngày tại Trung tâm Tai Mũi Họng Phương Châu.
- Phẫu thuật nội soi vá màng nhĩ.
- Phẫu thuật nội soi mũi xoang.
- Phẫu thuật nội soi chỉnh vách ngăn, cuốn mũi, polyp mũi...
- Phẫu thuật nội soi nạo VA bằng máy Hammer.
- Phẫu thuật cắt amidan, chữa ngáy...
- Phẫu thuât nội soi thanh quản cắt polyp dây thanh, hạt dây thanh...
Dù là phẫu thuật trong ngày, bệnh nhân tại Phương Châu vẫn được chăm sóc toàn diện bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng giàu kinh nghiệm, hệ thống phòng mổ trang thiết bị hiện đại đạt chuẩn JCI Enterprise. Sau phẫu thuật, bệnh nhân được hướng dẫn chăm sóc hậu phẫu kỹ càng và hẹn tái khám, theo dõi đầy đủ như các ca phẫu thuật bình thường khác.
Liên hệ đặt lịch khám Tai mũi họng
- TRUNG TÂM TAI MŨI HỌNG PHƯƠNG CHÂU.
- Tổng đài 1900 545466 hoặc Fanpage Đa khoa Phương Châu.
- Địa chỉ: số 300 Nguyễn Văn Cừ, P. Tân An, TP. Cần Thơ.
Tập đoàn Y tế Phương Châu gồm 4 bệnh viện tại Miền Nam Việt Nam: Bệnh viện Phương Nam (Thành phố Hồ Chí Minh), Phương Châu Cần Thơ, Phương Châu Sa Đéc và Phương Châu Sóc Trăng. Với hệ sinh thái chăm sóc sức khoẻ toàn diện Sản - Phụ khoa, Nhi Khoa - Sơ sinh, IVF - Nam Khoa, Đa khoa và Thẩm mỹ, bảo vệ sức khoẻ cho người phụ nữ và cả gia đình. Tập đoàn Y tế Phương Châu với 15 năm phụng sự từ tâm, đạt các chuẩn quốc tế gồm JCI, JCI Enterprise (đầu tiên tại Đông Nam Á và 1 trong 10 hệ thống y tế trên thế giới), RTAC (IVF), ISO 15189, và Lotus Award (USA), Nuôi con bằng sữa mẹ xuất sắc (bởi Alive & Thrive), cam kết mang lại chăm sóc an toàn, nhân văn và lấy người bệnh làm trung tâm.