Béo phì không chỉ là nỗi lo về ngoại hình. Đây là một bệnh lý mãn tính có thể làm tăng nguy cơ mắc hơn 200 vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Nếu không kiểm soát sớm, béo phì có thể trở thành “ngòi nổ” âm thầm phá hủy sức khỏe từ bên trong. Hãy cùng tìm hiểu về những tác hại của béo phì và cách điều trị an toàn, bền vững tại Trung tâm Nội tiết Phương Châu.
Bài viết được cố vấn nội dung bởi BS. CKI. Lâm Thị Diểu, Trung tâm Nội tiết, Bệnh viện Quốc tế Phương Châu.
Béo phì có thể là nguyên nhân của nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được kiểm soát kịp thời
Không chỉ là vấn đề ngoại hình mà béo phì là bệnh lý
Béo phì đang là một trong những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng toàn cầu. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã chính thức công nhận béo phì là một bệnh lý mãn tính. Không chỉ ảnh hưởng đến ngoại hình, béo phì gây ra hàng loạt biến chứng nguy hiểm cho toàn bộ cơ thể.
Tại Việt Nam, tỷ lệ béo phì ngày càng gia tăng nhanh chóng, đặc biệt ở khu vực thành thị. Sự phát triển của lối sống hiện đại, ít vận động, ăn uống mất cân đối, căng thẳng kéo dài đang khiến nhiều người rơi vào trạng thái thừa cân, béo phì mà không hề nhận ra. Đáng lo hơn, tình trạng béo phì ở trẻ em và thanh thiếu niên cũng đang tăng với tốc độ báo động.
Những tác hại nguy hiểm của béo phì đối với sức khỏe
Béo phì không chỉ đơn giản là tích tụ mỡ dưới da. Mỡ thừa có thể lan rộng khắp cơ thể, từ mô mỡ dưới da đến nội tạng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng của các cơ quan.
1. Gây rối loạn chuyển hóa
Béo phì làm gia tăng đề kháng insulin, một trong những nguyên nhân dẫn đến đái tháo đường type 2. Ngoài ra, mỡ nội tạng còn làm tăng lượng axit béo tự do trong máu, từ đó gây rối loạn lipid máu. Người béo phì thường có lượng cholesterol xấu cao và cholesterol tốt thấp, tăng nguy cơ xơ vữa động mạch. Do đó hội chứng chuyển hóa làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim, tiểu đường và đột quỵ
2. Bệnh lý tim mạch
Béo phì khiến tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu đến các mô. Điều này dễ gây tăng huyết áp, giãn thất trái và suy tim. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, người béo phì có nguy cơ cao gấp nhiều lần mắc các bệnh lý tim mạch so với người bình thường. Đồng thời, mỡ nội tạng còn kích thích phản ứng viêm, thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch, làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
3. Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu
Một trong những hệ lụy phổ biến của béo phì là gan nhiễm mỡ không do rượu. Đây là tình trạng mỡ tích tụ trong gan vượt quá mức bình thường, có thể tiến triển thành viêm gan, xơ gan hoặc thậm chí ung thư gan. Gan nhiễm mỡ thường diễn tiến âm thầm, người bệnh khó phát hiện sớm nếu không tầm soát.
4. Ảnh hưởng đến hô hấp
Người bị béo phì thường khó thở, đặc biệt là khi nằm. Trọng lượng mỡ lớn ở vùng ngực và bụng gây áp lực lên phổi, cản trở hô hấp. Một số trường hợp nặng có thể dẫn đến hội chứng ngưng thở khi ngủ, khiến người bệnh ngủ không sâu, mệt mỏi vào ban ngày, giảm chất lượng cuộc sống.
Béo phì có thể gây ra hội chứng giảm thông khí (hội chứng Pickwick). Rối loạn thở dẫn đến tăng CO2 trong máu, giảm độ nhạy cảm đối với CO2 trong việc kích thích hô hấp, thiếu hụt oxy máu, bệnh tim phổi và tăng nguy cơ bệnh diễn tiến nặng
5. Tác động tiêu cực đến xương khớp
Mỗi bước đi của người béo phì gây áp lực lớn lên các khớp, đặc biệt là khớp gối, khớp hông và cột sống. Lâu dài, các khớp sẽ bị thoái hóa sớm, gây đau đớn và hạn chế vận động. Không ít người phải điều trị viêm khớp, thoái hóa khớp hay thậm chí thay khớp nhân tạo khi còn khá trẻ, do hậu quả từ thừa cân.
6. Tăng nguy cơ ung thư
Nhiều nghiên cứu quốc tế đã xác nhận mối liên hệ giữa béo phì và nguy cơ mắc các bệnh ung thư. Một số loại ung thư có tỷ lệ cao hơn ở người béo phì gồm: ung thư vú, tử cung, buồng trứng, tuyến tiền liệt, gan, thận và đại trực tràng. Mỡ nội tạng kích thích cơ thể sản sinh các yếu tố gây viêm và hormon bất thường. Đây là các yếu tố thúc đẩy tế bào ung thư phát triển.
7. Rối loạn nội tiết và sinh sản
Béo phì làm mất cân bằng nội tiết tố. Ở nữ giới, tình trạng này có thể gây rối loạn kinh nguyệt, giảm khả năng rụng trứng và tăng nguy cơ vô sinh. Nhiều phụ nữ béo phì mắc hội chứng buồng trứng đa nang, ảnh hưởng đến khả năng mang thai. Nam giới cũng không ngoại lệ. Béo phì khiến giảm testosterone, làm giảm chất lượng tinh trùng và khả năng sinh sản.
8. Ảnh hưởng sức khỏe tâm lý
Người béo phì dễ bị kỳ thị về ngoại hình, thiếu tự tin trong giao tiếp. Tình trạng này kéo dài có thể gây ra stress, trầm cảm hoặc lo âu. Một số người tìm đến thức ăn như một cách giải tỏa cảm xúc, khiến tình trạng béo phì càng nghiêm trọng hơn.
9. Làm suy giảm miễn dịch
Mỡ thừa không chỉ là chất dự trữ năng lượng mà còn là mô tiết hormon. Khi mỡ tích tụ quá nhiều, cơ thể sẽ rơi vào trạng thái viêm mạn tính. Tình trạng này khiến hệ miễn dịch suy yếu, cơ thể dễ bị nhiễm trùng và hồi phục chậm sau bệnh.
10. Giảm tuổi thọ
Béo phì làm tăng nguy cơ tử vong sớm do các bệnh lý đi kèm. Các chuyên gia cho biết, người béo phì nặng có thể sống ngắn hơn từ 5–10 năm so với người bình thường. Điều này cho thấy, việc kiểm soát cân nặng không chỉ vì vẻ ngoài mà còn là để bảo vệ mạng sống.
11. Bệnh thận mạn tính
Thừa cân hoặc béo phì làm tăng nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường và huyết áp cao, đây là những nguyên nhân phổ biến nhất gây ra bệnh thận mạn tính (CKD). Ngay cả khi người bệnh không mắc bệnh tiểu đường hoặc huyết áp cao, khối lượng cơ thể tăng cũng có thể làm tăng nguy cơ phát triển bệnh thận mạn và đẩy nhanh quá trình tiến triển của bệnh
Lộ trình giảm cân khoa học tại Phương Châu
Tại Trung tâm Nội tiết Phương Châu, lộ trình giảm cân được xây dựng trên nền tảng y học chứng cứ và cá nhân hóa theo từng người. Mục tiêu không chỉ là giảm vài ký trong thời gian ngắn, mà là giúp người bệnh kiểm soát cân nặng an toàn, cải thiện sức khỏe và duy trì kết quả bền vững hơn.
Trước khi xây dựng phác đồ, khách hàng sẽ được thăm khám và tầm soát để đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe. Các bước có thể bao gồm phân tích thành phần cơ thể bằng InBody, xét nghiệm máu chuyên sâu, siêu âm tổng quát và siêu âm tuyến giáp.
Từ kết quả thăm khám, bác sĩ sẽ xây dựng lộ trình điều trị phù hợp. Lộ trình này thường kết hợp ba yếu tố chính: dinh dưỡng, vận động và hỗ trợ y khoa khi cần thiết.
Về dinh dưỡng, người bệnh không được hướng dẫn theo kiểu nhịn ăn cực đoan. Thay vào đó, chế độ ăn được xây dựng dựa trên nhu cầu năng lượng, thói quen sinh hoạt, bệnh nền và mục tiêu thực tế. Người bệnh vẫn cần ăn đủ chất, nhưng ăn đúng hơn, cân đối hơn và phù hợp hơn với cơ thể.
Về vận động, bài tập được điều chỉnh theo thể lực và tình trạng xương khớp. Người có đau gối, đau lưng hoặc ít vận động lâu ngày sẽ cần cách tiếp cận khác với người trẻ khỏe. Mục tiêu không chỉ là đốt calo, mà còn là tăng sức bền, giữ khối cơ và cải thiện chuyển hóa.
Về điều trị y khoa, bác sĩ sẽ cân nhắc thuốc hỗ trợ khi có chỉ định phù hợp. Việc dùng thuốc cần được theo dõi chặt chẽ, đặc biệt với người có bệnh nền hoặc đang dùng nhiều loại thuốc khác. Người bệnh không nên tự ý sử dụng các sản phẩm giảm cân không rõ nguồn gốc vì có thể ảnh hưởng đến gan, thận, tim mạch và sức khỏe tổng thể.
Một điểm quan trọng là người bệnh sẽ được đồng hành theo dõi 1:1 trong suốt lộ trình 3 tháng. Người bệnh không chỉ được khám ban đầu rồi tự thực hiện một mình. Bác sĩ sẽ đồng hành, theo dõi tiến triển, điều chỉnh kế hoạch ăn uống, vận động và điều trị khi cần.
Sự đồng hành này giúp người bệnh vượt qua những giai đoạn dễ bỏ cuộc. Khi cân nặng chững lại, bác sĩ sẽ đánh giá nguyên nhân. Khi chế độ ăn khó duy trì, lộ trình có thể được điều chỉnh. Khi có tác dụng phụ của thuốc hoặc vấn đề sức khỏe phát sinh, người bệnh được hỗ trợ kịp thời.
Liên hệ đặt lịch khám
- TRUNG TÂM NỘI TIẾT PHƯƠNG CHÂU
- Tổng đài 1900 545466 hoặc Fanpage Đa khoa Phương Châu.
- Địa chỉ: Số 300, Nguyễn Văn Cừ nối dài, P. Tân An, TP. Cần Thơ.
Tập đoàn Y tế Phương Châu gồm 4 bệnh viện tại miền Nam Việt Nam: Bệnh viện Phương Nam (Thành phố Hồ Chí Minh), Phương Châu Cần Thơ, Phương Châu Sa Đéc và Phương Châu Sóc Trăng. Với hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện Sản - Phụ khoa, Nhi khoa - Sơ sinh, IVF - Nam khoa, Đa khoa và Thẩm mỹ, bảo vệ sức khỏe cho người phụ nữ và cả gia đình. Tập đoàn Y tế Phương Châu với 15 năm phụng sự từ tâm, đạt các chuẩn quốc tế gồm JCI, JCI Enterprise (đầu tiên tại Đông Nam Á và 1 trong 10 hệ thống y tế trên thế giới), RTAC (IVF), ISO 15189, và Lotus Award (USA), Nuôi con bằng sữa mẹ xuất sắc (bởi Alive & Thrive), cam kết mang lại chăm sóc an toàn, nhân văn và lấy người bệnh làm trung tâm.