Thời gian gần đây, bệnh tay chân miệng (TCM) đang có dấu hiệu gia tăng trở lại tại nhiều địa phương, trong đó có tỉnh Đồng Tháp. Đây là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Mặc dù phần lớn các trường hợp có thể tự khỏi nếu được chăm sóc đúng cách, nhưng một số trường hợp có thể diễn tiến nhanh và gây biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện kịp thời.
Theo ghi nhận của ngành y tế, từ đầu năm đến nay, Đồng Tháp đã ghi nhận khoảng 4.602 trường hợp mắc tay chân miệng. Dù số ca mắc thấp hơn cùng kỳ năm trước, nhưng số ca bệnh theo tuần đang có xu hướng tăng nhẹ. Đáng chú ý, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đã ghi nhận hơn 10.000 ca mắc tay chân miệng từ đầu năm đến nay, cho thấy nguy cơ bùng phát dịch vẫn hiện hữu nếu công tác phòng bệnh không được thực hiện tốt.
Tay chân miệng là bệnh gì?
Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do virus đường ruột gây ra, thường gặp nhất là virus Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71 (EV71). Bệnh lây lan chủ yếu qua đường tiêu hóa hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mũi, miệng, nước bọt, phân hoặc các vật dụng bị nhiễm virus.
Do khả năng lây lan nhanh, bệnh thường xuất hiện thành các ổ dịch nhỏ trong trường học, nhà trẻ hoặc khu dân cư có nhiều trẻ nhỏ.
Vì sao trẻ dưới 5 tuổi dễ mắc tay chân miệng?
Trẻ nhỏ là đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao nhất bởi hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, khả năng tự bảo vệ trước các tác nhân gây bệnh còn hạn chế.
Bên cạnh đó, trẻ thường có những thói quen như:
- Cho tay vào miệng
- Cắn đồ chơi
- Tiếp xúc gần với bạn bè trong lớp học
- Chưa biết giữ vệ sinh cá nhân đúng cách
Những yếu tố này tạo điều kiện thuận lợi để virus lây truyền từ trẻ bệnh sang trẻ khỏe mạnh.
Dấu hiệu nhận biết bệnh tay chân miệng
Ở giai đoạn đầu, các triệu chứng tay chân miệng có thể khá giống với cảm cúm thông thường, khiến nhiều phụ huynh dễ bỏ qua.
Một số dấu hiệu thường gặp gồm:
Sốt
Trẻ có thể sốt nhẹ hoặc sốt cao tùy từng trường hợp. Đây thường là triệu chứng xuất hiện đầu tiên.
Nổi bóng nước ở tay, chân và miệng
Các nốt phỏng nước nhỏ thường xuất hiện ở:
- Lòng bàn tay
- Lòng bàn chân
- Đầu gối
- Mông
- Niêm mạc miệng
Những tổn thương trong miệng có thể khiến trẻ đau, khó ăn uống hoặc bỏ bú.
Quấy khóc, mệt mỏi
Do cảm giác khó chịu và đau rát trong miệng, trẻ thường trở nên cáu gắt, quấy khóc hoặc ngủ không ngon giấc.
Chán ăn, bỏ bú
Các vết loét trong khoang miệng khiến trẻ đau khi nuốt, từ đó giảm ăn uống và có nguy cơ mất nước.
Những dấu hiệu cảnh báo bệnh chuyển nặng
Mặc dù đa số trường hợp tay chân miệng diễn tiến nhẹ, phụ huynh tuyệt đối không được chủ quan vì một số chủng virus, đặc biệt là EV71, có thể gây biến chứng nguy hiểm.
Cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu:
- Giật mình nhiều lần trong ngày
- Run tay chân
- Lừ đừ, ngủ gà
- Sốt cao liên tục khó hạ
- Nôn nhiều
- Thở nhanh hoặc khó thở
- Co giật
Đây có thể là những dấu hiệu cảnh báo biến chứng thần kinh, tim mạch hoặc hô hấp cần được xử trí kịp thời.
Tay chân miệng có thể gây những biến chứng gì?
Nếu không được theo dõi và điều trị đúng cách, bệnh có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng như:
Biến chứng thần kinh
Virus có thể tấn công hệ thần kinh trung ương, gây viêm não, viêm màng não hoặc viêm thân não.
Biến chứng tim mạch
Một số trường hợp có thể xuất hiện viêm cơ tim hoặc rối loạn tuần hoàn nguy hiểm.
Biến chứng hô hấp
Phù phổi cấp là biến chứng nặng có thể đe dọa tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời.
Chính vì vậy, việc phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình điều trị.
Cách phòng ngừa tay chân miệng hiệu quả
Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với bệnh tay chân miệng, vì vậy phòng bệnh vẫn là giải pháp quan trọng nhất.
Rửa tay thường xuyên
Đây là biện pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cao.
Phụ huynh cần hướng dẫn trẻ rửa tay bằng xà phòng:
- Trước khi ăn
- Sau khi đi vệ sinh
- Sau khi vui chơi
- Sau khi tiếp xúc với người bệnh
Vệ sinh đồ chơi và vật dụng sinh hoạt
Các vật dụng trẻ thường xuyên tiếp xúc như đồ chơi, bàn ghế, tay nắm cửa cần được vệ sinh và khử khuẩn định kỳ.
Giữ môi trường sống sạch sẽ
Nhà cửa, lớp học và khu vui chơi cần được vệ sinh thường xuyên để hạn chế nguy cơ virus tồn tại và lây lan.
Không dùng chung vật dụng cá nhân
Trẻ nên sử dụng riêng ly uống nước, khăn mặt, muỗng, chén và các vật dụng cá nhân khác.
Cho trẻ nghỉ học khi mắc bệnh
Nếu trẻ có dấu hiệu tay chân miệng, phụ huynh nên cho trẻ nghỉ học để được theo dõi sức khỏe và hạn chế lây lan cho các bạn khác.
Chung tay bảo vệ trẻ trước nguy cơ tay chân miệng
Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm có khả năng lây lan nhanh trong cộng đồng, đặc biệt tại các trường học và nhà trẻ. Trong bối cảnh số ca bệnh tại Đồng Tháp và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đang có xu hướng gia tăng, phụ huynh cần nâng cao cảnh giác, theo dõi sát sức khỏe trẻ và thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng bệnh.
Khi trẻ xuất hiện các dấu hiệu như sốt, nổi bóng nước ở tay chân hoặc loét miệng, phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn kịp thời.
Bệnh viện Phương Châu Sa Đéc khuyến khích các gia đình chủ động bảo vệ sức khỏe trẻ nhỏ bằng cách duy trì vệ sinh cá nhân, môi trường sống sạch sẽ và thăm khám sớm khi có dấu hiệu bất thường. Sự chủ động của phụ huynh chính là yếu tố quan trọng giúp trẻ vượt qua mùa dịch an toàn và khỏe mạnh.
Thông tin liên hệ hỗ trợ: BỆNH VIỆN PHƯƠNG CHÂU SA ĐÉC