Bài viết sau đây là trích dẫn nguyên văn bài viết từ tạp chí The Leader
ThS. Nguyễn Ngọc Anh Phương, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Y tế Phương Châu nhìn nhận ESG trong y tế đang trở thành kỷ luật vận hành cốt lõi, nơi chất lượng điều trị và dữ liệu minh bạch cùng tạo dựng niềm tin bền vững.
Khi ESG (môi trường, xã hội, quản trị) không chỉ là khái niệm gắn riêng với sản xuất hay chuỗi cung ứng, ngành dịch vụ y tế cũng bước vào một giai đoạn tái định hình cách vận hành và đo lường chất lượng. Từ thiết kế không gian bệnh viện, kiểm soát nhiễm khuẩn đến dữ liệu điều trị và trải nghiệm người bệnh, phát triển bền vững dần trở thành một phần của kỷ luật quản trị hằng ngày tại các hệ thống y tế.
Trong cuộc trao đổi với TheLEADER, ThS. Nguyễn Ngọc Anh Phương, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Y tế Phương Châu, nhìn nhận ESG trong bệnh viện trước hết là hành trình chuẩn hóa từ bên trong, nơi niềm tin, dữ liệu và văn hóa tổ chức hội tụ để tạo nên chất lượng điều trị có thể được duy trì ổn định theo thời gian.
Khi triết lý quản trị chất lượng chuyển dịch thành khái niệm ESG
Thưa bà, ESG trong bệnh viện hiện nay khác gì so với 4–5 năm trước, khi khái niệm này phổ biến nhiều hơn trong sản xuất thay vì dịch vụ đặc biệt là y tế?
ThS. Anh Phương: Khoảng 4–5 năm trước, ESG chủ yếu được nhìn như một khái niệm “ngoại nhập”, mang tính tham khảo nhiều hơn là một công cụ vận hành thực thụ. Thực tế với lĩnh vực y tế cụ thể là tại bệnh viện, ESG thực chất không phải là một xu hướng mới xuất hiện trong vài năm gần đây, mà là cách hệ thống hóa những nguyên tắc chất lượng đã tồn tại từ lâu. Những yếu tố như an toàn người bệnh, kiểm soát nhiễm khuẩn hay minh bạch thông tin vốn đã là nền tảng vận hành của y tế, nhưng ESG giúp đặt chúng vào một khung chiến lược dài hạn, có chỉ số đo lường rõ ràng và có thể kiểm chứng theo thời gian.
Ở trụ cột E – Environment, câu chuyện không chỉ là xử lý nước thải hay rác thải y tế, mà mở rộng sang thiết kế công trình, thông gió, ánh sáng tự nhiên và tối ưu tiêu thụ năng lượng, kiểm soát hệ thống phòng cháy chữa cháy đặc biệt vấn đề kiểm soát nhiễm khuẩn trong bệnh viện. Với S – Social, trọng tâm không còn đơn thuần là các hoạt động cộng đồng, mà là trải nghiệm người bệnh, sức khỏe tinh thần của nhân viên và văn hóa phục vụ trong từng điểm chạm. Còn G – Governance không chỉ dừng ở tuân thủ quy định, mà là hệ thống dữ liệu, quy trình, kiểm soát rủi ro và mức độ minh bạch trong toàn bộ hoạt động vận hành.
Cụ thể tại Phương Châu, ngay từ giai đoạn đầu xây dựng bệnh viện, lãnh đạo và nhà sáng lập đã chủ động tham quan, học hỏi mô hình bệnh viện ở nhiều quốc gia, trong đó có Hàn Quốc và một số nước châu Á. Khi đó có thể chưa gọi tên là “bền vững”, nhưng các quyết định về thiết kế, vật liệu và trải nghiệm bệnh viện đã được định hướng theo tinh thần “làm cho đúng ngay từ đầu”, tạo nên nền tảng để khi ESG trở thành một khung chuẩn rõ ràng hơn, hệ thống có thể tiếp cận một cách tự nhiên và liền mạch.
Từ khi chúng tôi thành lập Phương Châu Cần Thơ năm 2010 đến Sa Đéc năm 2017, Sóc Trăng năm 2019 và gần đây là Phương Nam (2024), mỗi giai đoạn mở rộng đều đi kèm một lớp nâng chuẩn về chất lượng và quản trị. ESG hôm nay giống như một “tên gọi chung” cho hành trình mà hệ thống đã theo đuổi từ sớm: xây nền tảng vững trước khi nói đến tăng trưởng.
ThS. Nguyễn Ngọc Anh Phương, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Y tế Phương Châu. Ảnh: DNCC
Phương Châu bắt đầu tiếp cận ESG từ thời điểm nào? Ở giai đoạn đầu, mục tiêu của Phương Châu là chuẩn hóa quản trị từ bên trong hay chủ yếu để tiệm cận các chuẩn mực quốc tế?
ThS. Anh Phương: Khi bắt đầu triển khai ESG một cách bài bản từ năm 2022, điều quan trọng nhất với chúng tôi không phải là bổ sung thêm các hoạt động mới, mà là chuẩn hóa cách đo lường và quản trị những yếu tố vốn đã tồn tại trong vận hành. ESG giúp đội ngũ có chung một ngôn ngữ dữ liệu, giúp lãnh đạo nhận diện rủi ro sớm hơn, đồng thời giúp nhân viên và đối tác hiểu rõ hệ thống đang vận hành theo chuẩn mực nào.
Kỳ vọng ban đầu của chúng tôi không phải là “có thêm một báo cáo”, mà là chuẩn hóa quản trị y tế từ gốc. Trong ngành y, minh bạch không nhằm làm đẹp hồ sơ, mà để giảm rủi ro vận hành, giúp đội ngũ có chung một ngôn ngữ dữ liệu, đồng thời để nhân viên, nhà đầu tư, đối tác và người bệnh hiểu rõ hệ thống đang vận hành như thế nào. Chuẩn quốc tế là một hệ quy chiếu quan trọng, nhưng điều chúng tôi đặt lên trước hết vẫn là nội lực vận hành và tính nhất quán từ bên trong.
Theo bà, trong ESG, yếu tố nào tác động trực tiếp nhất đến chất lượng điều trị tại Phương Châu?
ThS. Anh Phương: Với chúng tôi, con người luôn là yếu tố quan trọng nhất, bởi chính con người tạo ra quy trình, thực thi quy trình và quyết định chất lượng chăm sóc cuối cùng. Vì vậy, Phương Châu tập trung đầu tư vào đào tạo chuyên môn, chế độ đãi ngộ, môi trường làm việc và đặc biệt là xây dựng văn hóa tổ chức đủ tốt để nhân sự có thể gắn bó lâu dài, thậm chí có người rời đi rồi vẫn muốn quay trở lại. Chúng tôi tin rằng khi nhân viên cảm thấy hạnh phúc và được tôn trọng trong công việc, họ mới có thể lan tỏa tinh thần chăm sóc tích cực ra bên ngoài. Điều này càng có ý nghĩa với lĩnh vực sản – nhi, nơi chúng tôi đồng hành cùng con người ngay từ những giai đoạn đầu tiên của cuộc sống.
Tuy nhiên, trong thực tế vận hành bệnh viện, ba trụ cột E, S, G luôn gắn chặt và bổ trợ lẫn nhau. E – Environment là môi trường sạch, an toàn sinh học, kiểm soát nhiễm khuẩn và thiết kế không gian giúp người bệnh giảm căng thẳng; S – Social là trải nghiệm người bệnh, sự đồng cảm của điều dưỡng, sức khỏe tinh thần cũng như mức độ gắn bó của đội ngũ nhân sự; còn G – Governance là hệ thống quy trình, phác đồ điều trị, dữ liệu, minh bạch thông tin và cơ chế hội chẩn. Vì vậy, chất lượng điều trị không đến từ một yếu tố đơn lẻ, mà là kết quả của sự cộng hưởng đồng thời cả ba trụ cột này.
Ví dụ trong kiểm soát nhiễm khuẩn, một nội dung giao thoa rõ nhất giữa ba trụ cột ESG, chúng tôi không chỉ dừng ở quy trình vô khuẩn trong phòng mổ, mà còn thiết kế lại luồng di chuyển của bệnh nhân, nhân viên và vật tư trong bệnh viện để giảm nguy cơ lây nhiễm chéo. Song song đó, hệ thống theo dõi tuân thủ rửa tay, sử dụng kháng sinh và các chỉ số nhiễm khuẩn được số hóa và theo dõi theo thời gian thực. Điều này giúp các quyết định lâm sàng không chỉ dựa trên kinh nghiệm cá nhân mà dựa trên dữ liệu tập thể, qua đó giảm biến thiên chất lượng điều trị giữa các ca bệnh và giữa các cơ sở.
Chuẩn hóa từ bên trong và bài toán niềm tin dài hạn
Khi nói đến JCI (chuẩn chất lượng y tế quốc tế của Mỹ), Phương Châu đã chuẩn bị và triển khai hành trình đạt chứng nhận cho từng bệnh viện, cũng như ở cấp hệ thống, như thế nào?
ThS Anh Phương: Với chúng tôi, JCI là một bước đi rất quan trọng bởi nhiều yêu cầu cốt lõi của JCI từ chuẩn hóa quy trình, đo lường, cải tiến liên tục đến an toàn người bệnh thực chất đã rất gần với tinh thần ESG hiện nay. Phương Châu bắt đầu định hướng theo đuổi JCI từ năm 2017 và chính nền tảng này giúp khi chuyển sang cách tiếp cận ESG, hệ thống không phải bắt đầu lại từ con số không, mà giống như tiếp tục đi trên một con đường đã có sẵn “bản đồ”.
Về lộ trình triển khai, cơ sở đi đầu thường được xem là “flagship” tại Cần Thơ, chúng tôi mất khoảng 5 năm để đạt chứng nhận JCI lần đầu. Khi đã có bộ khung và kinh nghiệm, các cơ sở sau rút ngắn đáng kể thời gian, Bệnh viện Phương Nam mất khoảng 9 tháng, Phương Châu Sóc Trăng mất khoảng 12 tháng để đạt chứng nhận JCI cấp cơ sở. Ở cấp độ cao hơn là JCI Enterprise, tức chuẩn ở cấp hệ thống, chúng tôi mất khoảng một năm sau khi các bệnh viện thành viên đã có nền JCI, bởi yêu cầu lúc này không chỉ là từng đơn vị đạt chuẩn riêng lẻ mà là toàn bộ hệ thống phải đồng nhất tiêu chuẩn, cách quản trị và phương thức vận hành.
Với chúng tôi, JCI không phải là một tấm huy chương để trưng bày, mà là một kỷ luật vận hành hằng ngày. Khi từng bệnh viện đạt chuẩn, điều khó hơn là làm sao để toàn hệ thống duy trì cùng một tiêu chuẩn, cùng một dữ liệu và cùng một cách ra quyết định. Mục tiêu cuối cùng không phải là “đạt JCI nhanh”, mà là giữ JCI như một thói quen vận hành, nơi chất lượng được lặp lại ổn định, bất kể cơ sở hay thời điểm.
JCI Enterprise không chỉ là việc “mỗi bệnh viện đạt chuẩn”, mà là cả hệ thống vận hành theo một chuẩn chung, cùng logic đo lường và cùng chuẩn chất lượng, qua đó giảm sự lệ thuộc vào cá nhân và biến tri thức, quy trình thành tài sản chung của tập thể - ThS Nguyễn Ngọc Anh Phương, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Y tế Phương Châu
Phương Châu vừa đạt huy hiệu EcoVadis Committed (chứng nhận ghi nhận doanh nghiệp đã cam kết và bước đầu đáp ứng các tiêu chí phát triển bền vững theo bộ tiêu chuẩn EcoVadis). Vì sao bệnh viện lựa chọn hệ thống đánh giá này? Trong lĩnh vực dịch vụ y tế, EcoVadis có phải là một chuẩn tham chiếu phù hợp, đặc biệt ở tiêu chí minh bạch thông tin hay còn những hệ thống chuyên sâu hơn?
ThS. Anh Phương: Việc tiếp cận EcoVadis của chúng tôi gắn với bối cảnh có nhà đầu tư nước ngoài tham gia từ khoảng năm 2022. Thời điểm đó, chúng tôi cần một hệ thống đánh giá có kinh nghiệm quốc tế trong lĩnh vực dịch vụ y tế, đồng thời có dữ liệu đối sánh để biết mình đang ở đâu so với các đơn vị tương đồng. EcoVadis đáp ứng được hai yếu tố này, bên cạnh việc bộ tiêu chí của họ nhấn mạnh mạnh vào những nội dung rất phù hợp với ngành y tế như nhân quyền, đạo đức kinh doanh, quản trị và môi trường.
Ở góc độ thực hành, nhiều việc chúng tôi đã triển khai từ trước từ minh bạch dịch vụ, tuân thủ quy trình đến các nguyên tắc ứng xử nghề nghiệp nhưng chưa được hệ thống hóa thành chính sách, chưa thành văn bản hay chưa truyền thông đồng bộ. EcoVadis vì vậy không chỉ là một bộ tiêu chí đánh giá, mà đóng vai trò như một công cụ kiểm định mức độ trưởng thành trong quản trị. Thông qua quá trình đối chiếu với các chuẩn mực quốc tế, chúng tôi nhận diện rõ hơn khoảng cách giữa thực hành vận hành và hệ thống chính sách, từ đó chuẩn hóa các nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp, minh bạch dịch vụ và cơ chế giám sát thành những chuẩn mực áp dụng đồng bộ toàn hệ thống.
Nhìn về 5 - 10 năm tới, ESG sẽ giúp Phương Châu định vị như thế nào trong hệ sinh thái y tế? Bệnh viện có kế hoạch mở rộng tỉnh thành hay định hướng đa khoa không?
ThS. Anh Phương: Trong dài hạn, ESG không chỉ giúp các hệ thống y tế vận hành hiệu quả hơn, mà còn góp phần tái định nghĩa niềm tin trong chăm sóc sức khỏe. Khi chất lượng điều trị, trải nghiệm người bệnh và tính minh bạch được đo lường bằng dữ liệu và duy trì ổn định theo thời gian, bệnh viện không chỉ là nơi chữa bệnh mà trở thành một phần của hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe gia đình.
Với Phương Châu, ESG vì vậy không chỉ là một bộ tiêu chí quản trị, mà là cam kết phát triển một hệ thống y tế có thể duy trì chất lượng ổn định qua nhiều thế hệ, nơi mỗi quyết định vận hành đều hướng đến sự an toàn, tử tế và bền vững cho người bệnh và cộng đồng.
Sau hơn 15 năm hoạt động, Phương Châu đã trở thành một hệ sinh thái y tế gồm bốn bệnh viện hoạt động hiệu quả với cùng mô hình hệ sinh thái lấy Sản - Nhi - IVF làm cốt lõi, đồng thời được bổ trợ bởi các chuyên khoa như Phụ khoa, Nam Khoa, Đa khoa, Thẩm mỹ. Bởi vì chúng tôi tin rằng để phụng sự được nhu cầu toàn diện của một người phụ nữ và cả gia đình của họ, hệ sinh thái đa khoa là cần thiết.
Xin cảm ơn bà!