Tầm soát đái tháo đường thai kỳ là một trong những xét nghiệm quan trọng trong quá trình theo dõi thai kỳ, bởi tình trạng đường huyết không được kiểm soát có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và thai nhi. Dù là lần mang thai thứ mấy, mẹ bầu cũng không nên chủ quan mà cần nắm rõ thời điểm và quy trình tầm soát để chủ động thăm khám, chuẩn bị đúng yêu cầu và có kết quả chính xác.
1. Khi nào tầm soát đái tháo đường thai kỳ?
Tầm soát đái tháo đường thai kỳ được khuyến cáo cho tất cả mẹ bầu, bất kể trước đây có từng mắc đái tháo đường hay chưa.
Với thai phụ không thuộc nhóm nguy cơ cao, xét nghiệm thường được thực hiện vào tuần thai 24–28. Riêng những mẹ bầu có nguy cơ cao, bác sĩ có thể chỉ định tầm soát sớm ngay từ lần khám thai đầu tiên. Các yếu tố nguy cơ gồm:
- Có cha mẹ hoặc anh chị em ruột mắc bệnh đái tháo đường.
- Từ 35 tuổi trở lên.
- Thừa cân, béo phì hoặc ít vận động.
- Mắc bệnh tự miễn hoặc từng sử dụng corticoid kéo dài.
- Có hội chứng buồng trứng đa nang.
- Có bệnh tim mạch, tăng huyết áp hoặc rối loạn mỡ máu.
- Từng sinh con có cân nặng từ 4kg trở lên hoặc từng mắc đái tháo đường thai kỳ.
- Từng có tiền sử thai kỳ bất lợi như thai lưu hoặc thai có dị tật.
- Từng bị rối loạn dung nạp glucose hoặc có chỉ số HbA1c từ 5,7% trở lên.
- Có biểu hiện đề kháng insulin như gai đen hoặc béo phì.
2. Phương pháp tầm soát đái tháo đường thai kỳ tại Bệnh viện Phương Châu Sa Đéc
Khi khám thai tại Bệnh viện Phương Châu Sa Đéc, mẹ bầu có thể được bác sĩ chỉ định nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (OGTT) để tầm soát đái tháo đường thai kỳ. Quy trình thường gồm các bước:
- Trong 3 ngày trước khi xét nghiệm, mẹ bầu duy trì chế độ ăn có carbohydrate bình thường, không nên tự ý ăn kiêng.
- Trước khi làm xét nghiệm, mẹ bầu cần nhịn ăn tối thiểu 8 giờ. Vì vậy, nên thực hiện xét nghiệm vào buổi sáng sau khi đã nhịn ăn qua đêm.
- Nhân viên y tế lấy máu tĩnh mạch để kiểm tra đường huyết lúc đói.
- Mẹ bầu uống dung dịch chứa 75g glucose.
- Sau đó, tiếp tục chờ và lấy máu kiểm tra đường huyết sau 1 giờ và 2 giờ.
Theo tiêu chuẩn chẩn đoán thường được sử dụng, chỉ cần 1 trong 3 chỉ số đạt hoặc vượt ngưỡng là có thể được chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ:
- Đường huyết lúc đói: ≥ 5,1 mmol/L
- Đường huyết sau 1 giờ uống glucose: ≥ 10,0 mmol/L
- Đường huyết sau 2 giờ uống glucose: ≥ 8,5 mmol/L
Trong thời gian chờ lấy các mẫu máu tiếp theo, mẹ bầu cần tiếp tục nhịn ăn và hạn chế vận động. Vì vậy, mẹ nên đến xét nghiệm vào buổi sáng và dành đủ thời gian để hoàn tất quy trình.
3. Vì sao mẹ bầu không nên bỏ qua tầm soát đái tháo đường thai kỳ?
Đái tháo đường thai kỳ nếu không được phát hiện và kiểm soát phù hợp có thể làm tăng nguy cơ xảy ra một số biến chứng cho mẹ và thai nhi.
3.1. Đối với mẹ
- Tăng nguy cơ tiền sản giật.
- Thai to, tăng nguy cơ khó sinh và sinh mổ.
- Đa ối.
3.2. Đối với thai nhi
- Tăng trưởng quá mức hoặc hạn chế tăng trưởng.
- Sinh non.
- Một số bất thường hoặc biến chứng liên quan đến thai kỳ nếu đường huyết không được kiểm soát tốt.
- Tăng nguy cơ thai lưu trong những trường hợp kiểm soát đường huyết kém và có biến chứng.
3.3. Đối với trẻ sau sinh
- Hạ đường huyết.
- Vàng da.
- Suy hô hấp.
Đái tháo đường thai kỳ cũng có liên quan đến nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 về sau ở cả mẹ và trẻ. Vì vậy, tầm soát đúng thời điểm giúp phát hiện sớm tình trạng rối loạn đường huyết và có hướng theo dõi, kiểm soát phù hợp.
Nếu được chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ, mẹ bầu không nên quá lo lắng. Bác sĩ sẽ dựa trên tình trạng sức khỏe và mức đường huyết của từng người để tư vấn chế độ dinh dưỡng, vận động và phương pháp kiểm soát đường huyết phù hợp. Khi cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định insulin để đảm bảo an toàn cho mẹ và thai nhi.
Chủ động tầm soát đái tháo đường thai kỳ đúng thời điểm là một bước quan trọng giúp mẹ theo dõi sức khỏe thai kỳ tốt hơn và chuẩn bị cho hành trình đón bé an toàn.
Liên hệ đặt lịch khám
- Tổng đài 1900 545466 hoặc Fanpage Bệnh viện Phương Châu Sa Đéc.
- Địa chỉ: số 153 Nguyễn Sinh Sắc, Sa Đéc, Đồng Tháp.
Tập đoàn Y tế Phương Châu gồm 4 bệnh viện tại Miền Nam Việt Nam: Bệnh viện Phương Nam (Thành phố Hồ Chí Minh), Phương Châu Cần Thơ, Phương Châu Sa Đéc và Phương Châu Sóc Trăng. Với hệ sinh thái chăm sóc sức khoẻ toàn diện Sản - Phụ khoa, Nhi Khoa - Sơ sinh, IVF - Nam Khoa, Đa khoa và Thẩm mỹ, bảo vệ sức khoẻ cho người phụ nữ và cả gia đình. Tập đoàn Y tế Phương Châu với 15 năm phụng sự từ tâm, đạt các chuẩn quốc tế gồm JCI, JCI Enterprise (đầu tiên tại Đông Nam Á và 1 trong 10 hệ thống y tế trên thế giới), RTAC (IVF), ISO 15189, và Lotus Award (USA), Nuôi con bằng sữa mẹ xuất sắc (bởi Alive & Thrive), cam kết mang lại chăm sóc an toàn, nhân văn và lấy người bệnh làm trung tâm.