Huyết áp bao nhiêu được xem là cao khi mang thai?
Huyết áp là một trong những chỉ số quan trọng được theo dõi trong mỗi lần khám thai. Huyết áp tăng trong thai kỳ có thể liên quan đến tăng huyết áp thai kỳ, tăng huyết áp mạn tính hoặc tiền sản giật – những tình trạng có khả năng ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và thai nhi nếu không được phát hiện và quản lý kịp thời.
Vậy huyết áp bao nhiêu được xem là cao khi mang thai? Mức huyết áp nào cần đặc biệt lưu ý và khi nào mẹ bầu cần đi khám? Cùng tìm hiểu những thông tin quan trọng dưới đây.
1. Huyết áp bao nhiêu là cao khi mang thai?
Ở phụ nữ mang thai, huyết áp tâm thu từ 140 mmHg trở lên và/hoặc huyết áp tâm trương từ 90 mmHg trở lên được xem là tăng huyết áp. Việc chẩn đoán thường cần dựa trên các lần đo phù hợp, thay vì chỉ một kết quả đơn lẻ.
Có thể hiểu đơn giản:
- Huyết áp dưới 140/90 mmHg: chưa thuộc ngưỡng tăng huyết áp.
- Huyết áp từ 140/90 mmHg đến dưới 160/110 mmHg: cần được đánh giá và theo dõi, đặc biệt nếu tình trạng này lặp lại.
- Huyết áp từ 160/110 mmHg trở lên: được xem là tăng huyết áp mức độ nặng, cần được đánh giá y tế khẩn trương.
Điều quan trọng là không nên tự kết luận mình bị tăng huyết áp thai kỳ chỉ dựa vào một lần đo huyết áp. Bác sĩ sẽ kết hợp kết quả huyết áp với tuổi thai, tiền sử bệnh, xét nghiệm nước tiểu, xét nghiệm máu và tình trạng của mẹ – thai nhi để đánh giá chính xác.
2. Tăng huyết áp thai kỳ là gì?
Tăng huyết áp thai kỳ thường được phát hiện sau tuần thứ 20 của thai kỳ ở người trước đó không bị tăng huyết áp. Đây là một trong những rối loạn tăng huyết áp thường gặp trong thai kỳ và cần được theo dõi để phát hiện sớm nguy cơ tiến triển thành tiền sản giật.
Trong khi đó, nếu huyết áp đã tăng trước 20 tuần thai, bác sĩ sẽ cần xem xét khả năng người mẹ đã có tăng huyết áp từ trước hoặc tăng huyết áp mạn tính chưa được phát hiện.
Không phải mọi trường hợp tăng huyết áp khi mang thai đều là tiền sản giật. Tuy nhiên, tăng huyết áp có thể là dấu hiệu quan trọng để bác sĩ tiếp tục đánh giá nguy cơ tiền sản giật.
3. Tăng huyết áp thai kỳ khác tiền sản giật như thế nào?
Đây là vấn đề nhiều mẹ bầu dễ nhầm lẫn.
Tăng huyết áp thai kỳ chủ yếu được nhận diện bởi tình trạng huyết áp tăng sau 20 tuần thai ở người trước đó không bị tăng huyết áp, trong khi chưa có bằng chứng cho thấy tổn thương cơ quan đặc trưng của tiền sản giật.
Tiền sản giật là một tình trạng nghiêm trọng hơn, thường xuất hiện sau 20 tuần thai, liên quan đến tăng huyết áp và có thể kèm protein trong nước tiểu hoặc các dấu hiệu tổn thương cơ quan khác.
Một số biểu hiện cần đặc biệt lưu ý gồm:
- Đau đầu dữ dội hoặc kéo dài.
- Nhìn mờ, nhìn thấy đốm sáng hoặc rối loạn thị giác.
- Đau vùng thượng vị hoặc dưới bờ sườn.
- Buồn nôn, nôn bất thường, đặc biệt sau tam cá nguyệt đầu.
- Phù bất thường, nhất là phù mặt và bàn tay.
- Huyết áp tăng cao bất thường.
Tuy nhiên, tiền sản giật có thể không biểu hiện rõ ràng bằng triệu chứng. Vì vậy, khám thai định kỳ và kiểm tra huyết áp là những bước quan trọng để phát hiện sớm.
4. Huyết áp 140/90 khi mang thai có nguy hiểm không?
Nếu mẹ bầu đo được 140/90 mmHg hoặc cao hơn, không nên quá lo lắng nhưng cũng không nên bỏ qua.
Một kết quả tăng có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như căng thẳng, vận động trước khi đo, tư thế ngồi hoặc cách đo chưa đúng. Vì vậy, bác sĩ có thể yêu cầu đo lại và theo dõi thêm để xác định tình trạng huyết áp.
Theo hướng dẫn NICE, mức 140/90 đến 159/109 mmHg thuộc nhóm tăng huyết áp và cần được đánh giá phù hợp; nếu không có dấu hiệu nặng, việc đánh giá chuyên môn vẫn cần được thực hiện kịp thời.
Đặc biệt, nếu huyết áp đạt 160/110 mmHg hoặc cao hơn, đây là mức tăng huyết áp nặng và cần được đánh giá, xử trí y tế khẩn trương nhằm hạn chế nguy cơ biến chứng cho mẹ và thai nhi.
5. Khi nào mẹ bầu cần đi khám ngay?
Mẹ bầu nên chủ động liên hệ cơ sở y tế khi phát hiện huyết áp tăng bất thường, đặc biệt khi kết quả từ 140/90 mmHg trở lên và lặp lại, hoặc có các triệu chứng nghi ngờ tiền sản giật.
Cần đi khám/cấp cứu ngay khi huyết áp từ 160/110 mmHg trở lên, đặc biệt nếu đi kèm các dấu hiệu như đau đầu dữ dội, nhìn mờ hoặc rối loạn thị giác, đau vùng thượng vị, khó thở hoặc tình trạng sức khỏe bất thường. Tăng huyết áp nặng trong thai kỳ cần được đánh giá và điều trị kịp thời.
Ngoài nguy cơ đối với mẹ, các rối loạn tăng huyết áp trong thai kỳ cũng có thể liên quan đến sinh non, thai chậm tăng trưởng, nhau bong non và các biến chứng nghiêm trọng khác.
6. Mẹ bầu nên đo huyết áp tại nhà như thế nào?
Với những mẹ bầu được bác sĩ khuyến nghị theo dõi huyết áp tại nhà, việc đo đúng cách sẽ giúp kết quả đáng tin cậy hơn.
Mẹ nên:
- Nghỉ ngơi vài phút trước khi đo.
- Ngồi thoải mái, lưng được tựa và chân đặt trên sàn.
- Giữ cánh tay ở tư thế phù hợp khi đo.
- Không nói chuyện hoặc vận động trong lúc đo.
- Sử dụng máy đo huyết áp phù hợp và thực hiện theo hướng dẫn.
- Ghi lại kết quả cùng thời điểm đo để cung cấp cho bác sĩ khi cần.
Không tự ý sử dụng thuốc hạ huyết áp hoặc tự ngừng thuốc đang được kê đơn trong thai kỳ. Việc lựa chọn thuốc và mức huyết áp mục tiêu cần được bác sĩ đánh giá dựa trên tình trạng cụ thể của từng mẹ bầu.
7. Có thể phòng ngừa tăng huyết áp và tiền sản giật không?
Không phải tất cả trường hợp tăng huyết áp thai kỳ hay tiền sản giật đều có thể phòng ngừa hoàn toàn. Tuy nhiên, quản lý thai kỳ từ sớm và theo dõi các yếu tố nguy cơ có thể giúp phát hiện bất thường sớm hơn.
Mẹ bầu nên:
- Khám thai đúng lịch.
- Kiểm tra huyết áp trong các lần khám thai.
- Thực hiện xét nghiệm, siêu âm và các tầm soát theo chỉ định.
- Thông báo cho bác sĩ nếu có tiền sử tăng huyết áp, tiền sản giật, bệnh thận, đái tháo đường hoặc các yếu tố nguy cơ khác.
- Không tự ý sử dụng thuốc hoặc thực phẩm bổ sung với mục đích phòng ngừa tiền sản giật khi chưa có chỉ định.
WHO nhấn mạnh vai trò của chăm sóc thai kỳ thường xuyên, kiểm tra huyết áp và theo dõi các dấu hiệu cảnh báo trong phát hiện và quản lý sớm các rối loạn tăng huyết áp thai kỳ.
8. Theo dõi thai kỳ nguy cơ cao tại Phương Châu
Tăng huyết áp thai kỳ và tiền sản giật cần được theo dõi sát hơn khi mẹ thuộc nhóm có nguy cơ hoặc đã xuất hiện những dấu hiệu bất thường.
Tại Trung tâm Thai kỳ Nguy cơ cao Phương Châu, mẹ bầu được đánh giá tình trạng sức khỏe và các yếu tố nguy cơ trong thai kỳ, kết hợp theo dõi mẹ và thai nhi để phát hiện sớm những bất thường. Tùy từng trường hợp, bác sĩ sẽ xây dựng kế hoạch theo dõi và chăm sóc phù hợp với tuổi thai cũng như tình trạng sức khỏe của mẹ và bé.
Thai kỳ nguy cơ cao không đồng nghĩa với một thai kỳ chắc chắn sẽ gặp biến chứng. Chủ động nhận diện nguy cơ, khám thai đúng lịch và theo dõi sát theo hướng dẫn chuyên môn sẽ giúp mẹ có thêm cơ hội kiểm soát tốt những vấn đề có thể phát sinh trong thai kỳ.
Kết luận
Huyết áp từ 140/90 mmHg trở lên được xem là tăng huyết áp trong thai kỳ; từ 160/110 mmHg trở lên là mức tăng huyết áp nặng cần được đánh giá y tế khẩn trương. Tuy nhiên, con số huyết áp chỉ là một phần trong quá trình đánh giá. Mẹ bầu cần được bác sĩ xem xét toàn diện để phân biệt tăng huyết áp thai kỳ, tăng huyết áp mạn tính và tiền sản giật.
Đặc biệt, đừng chờ đến khi xuất hiện triệu chứng mới đi khám. Theo dõi huyết áp và khám thai đúng lịch là cách đơn giản nhưng rất quan trọng để phát hiện sớm các nguy cơ, bảo vệ sức khỏe của mẹ và bé.
Trung tâm Thai kỳ Nguy cơ cao Phương Châu – Điểm tựa chuyên môn vững vàng cho những thai kỳ cần được theo dõi đặc biệt.
Liên hệ đặt lịch khám Sản Khoa
- Tổng đài 1900 545466 hoặc Fanpage Bệnh viện Phương Châu Sa Đéc.
- Địa chỉ: số 153 Nguyễn Sinh Sắc, Sa Đéc, Đồng Tháp.
Tập đoàn Y tế Phương Châu gồm 4 bệnh viện tại Miền Nam Việt Nam: Bệnh viện Phương Nam (Thành phố Hồ Chí Minh), Phương Châu Cần Thơ, Phương Châu Sa Đéc và Phương Châu Sóc Trăng. Với hệ sinh thái chăm sóc sức khoẻ toàn diện Sản - Phụ khoa, Nhi Khoa - Sơ sinh, IVF - Nam Khoa, Đa khoa và Thẩm mỹ, bảo vệ sức khoẻ cho người phụ nữ và cả gia đình. Tập đoàn Y tế Phương Châu với 15 năm phụng sự từ tâm, đạt các chuẩn quốc tế gồm JCI, JCI Enterprise (đầu tiên tại Đông Nam Á và 1 trong 10 hệ thống y tế trên thế giới), RTAC (IVF), ISO 15189, và Lotus Award (USA), Nuôi con bằng sữa mẹ xuất sắc (bởi Alive & Thrive), cam kết mang lại chăm sóc an toàn, nhân văn và lấy người bệnh làm trung tâm.