Amidan quá phát độ 4 là tình trạng hai khối amidan phát triển lớn, chiếm từ 75% trở lên khoảng không gian ngang vùng họng. Khi kích thước amidan gây cản trở đường thở, trẻ có thể gặp các vấn đề về hô hấp, đặc biệt trong lúc ngủ. Một trường hợp bệnh nhi 13 tuổi tại Bệnh viện Phương Châu Sa Đéc phải phẫu thuật amidan đã cho thấy tầm quan trọng của việc thăm khám và đánh giá sớm các bất thường vùng họng.
Trường hợp trẻ 13 tuổi phải phẫu thuật do amidan quá phát độ 4

Tại Bệnh viện Phương Châu Sa Đéc, một bệnh nhi 13 tuổi được thăm khám và ghi nhận tình trạng amidan quá phát độ 4. Sau phẫu thuật, hình ảnh hai khối amidan được lấy ra cho thấy kích thước khá lớn, phản ánh tình trạng phì đại rõ rệt.
Amidan là tổ chức lympho nằm ở hai bên thành họng, có vai trò tham gia vào hệ thống miễn dịch, giúp cơ thể nhận diện và chống lại các tác nhân gây bệnh xâm nhập qua đường hô hấp và tiêu hóa.
Tuy nhiên, khi amidan phát triển quá mức, đặc biệt ở trẻ em, tổ chức này có thể chiếm nhiều diện tích vùng hầu họng, làm thu hẹp khoảng lưu thông khí. Tùy vào mức độ ảnh hưởng, trẻ có thể gặp khó khăn khi nuốt, thở bằng miệng hoặc xuất hiện các biểu hiện rối loạn hô hấp khi ngủ.
Amidan quá phát độ 4 là gì? Có nguy hiểm không?
Mức độ phì đại amidan thường được đánh giá theo thang điểm Brodsky, dựa trên tỷ lệ diện tích hai khối amidan chiếm trong khoảng không gian ngang vùng hầu họng.
Cụ thể:
-
Amidan độ 1: Chiếm dưới 25% khoảng không gian ngang vùng họng.
-
Amidan độ 2: Chiếm từ 25% đến dưới 50%.
-
Amidan độ 3: Chiếm từ 50% đến dưới 75%.
-
Amidan độ 4: Chiếm từ 75% trở lên.
Trong đó, amidan độ 4 là mức phì đại lớn nhất theo thang đánh giá này. Khi hai khối amidan phát triển quá mức, khoảng trống phía sau họng có thể bị thu hẹp đáng kể, làm tăng nguy cơ cản trở luồng khí lưu thông.
Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp amidan độ 4 đều có mức độ tắc nghẽn đường thở hoặc nguy cơ biến chứng giống nhau. Kích thước amidan chỉ là một trong những yếu tố cần đánh giá, bên cạnh triệu chứng lâm sàng và tình trạng hô hấp của trẻ.
Những dấu hiệu amidan quá phát có thể ảnh hưởng đến đường thở của trẻ

Một trong những vấn đề đáng lưu ý ở trẻ bị amidan quá phát là tình trạng rối loạn hô hấp khi ngủ. Khi đường thở vùng hầu họng bị thu hẹp, luồng khí đi qua có thể gặp cản trở, khiến trẻ xuất hiện các biểu hiện bất thường như:
-
Ngáy to, ngáy thường xuyên khi ngủ.
-
Ngủ không yên giấc, thường xuyên trở mình hoặc giật mình.
-
Thở bằng miệng khi ngủ.
-
Có những khoảng ngừng thở, thở hổn hển hoặc thức giấc đột ngột trong đêm.
-
Mệt mỏi, buồn ngủ hoặc khó tập trung vào ban ngày.
Đây có thể là những biểu hiện của rối loạn hô hấp khi ngủ, trong đó có ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ (OSA).
Nếu tình trạng này kéo dài, giấc ngủ của trẻ có thể bị gián đoạn, ảnh hưởng đến chất lượng nghỉ ngơi, khả năng tập trung, kết quả học tập và một số khía cạnh trong quá trình phát triển.
Ba mẹ cần lưu ý rằng không phải trẻ ngáy khi ngủ đều mắc chứng ngưng thở khi ngủ. Tuy nhiên, nếu trẻ ngáy thường xuyên, có biểu hiện ngừng thở hoặc khó thở trong lúc ngủ, cần được thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng để đánh giá nguyên nhân.
Khi nào trẻ bị amidan quá phát cần phẫu thuật?

Không phải cứ amidan lớn là cần phẫu thuật. Việc chỉ định cắt amidan cần được bác sĩ cân nhắc dựa trên tình trạng cụ thể của từng trẻ.
Một số trường hợp có thể được xem xét phẫu thuật bao gồm:
-
Amidan quá phát gây tắc nghẽn đường thở, ảnh hưởng đến hô hấp.
-
Trẻ có biểu hiện rối loạn hô hấp khi ngủ hoặc ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ được xác định qua đánh giá chuyên môn.
-
Amidan gây khó nuốt nghiêm trọng, ảnh hưởng đến ăn uống và sinh hoạt.
-
Viêm amidan tái phát nhiều lần, đáp ứng các tiêu chuẩn lâm sàng về chỉ định phẫu thuật.
Đối với trẻ có dấu hiệu rối loạn hô hấp khi ngủ, bác sĩ có thể cân nhắc thêm các phương pháp đánh giá chuyên sâu, chẳng hạn như đo đa ký giấc ngủ trong những trường hợp cần thiết.
Việc phẫu thuật cần được cân nhắc giữa lợi ích và nguy cơ, đồng thời có sự tư vấn rõ ràng cho phụ huynh về phương pháp điều trị phù hợp.
Thăm khám Tai Mũi Họng sớm để bảo vệ sức khỏe hô hấp của trẻ

Amidan quá phát có thể không chỉ biểu hiện bằng những cơn đau họng hay cảm giác vướng khi nuốt mà còn ảnh hưởng đến đường thở, đặc biệt trong lúc trẻ ngủ.
Tại Bệnh viện Phương Châu Sa Đéc, trẻ được thăm khám và đánh giá tình trạng amidan, đường thở để bác sĩ tư vấn hướng xử trí phù hợp với từng trường hợp.
Ba mẹ không nên chờ đến khi trẻ xuất hiện biểu hiện khó thở rõ rệt mới đưa con đi kiểm tra. Khi nhận thấy trẻ thường xuyên ngáy to, ngủ không yên giấc, thở bằng miệng hoặc có dấu hiệu ngưng thở khi ngủ, hãy chủ động đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám.
Phát hiện sớm, đánh giá đúng tình trạng và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp là điều quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe hô hấp, giấc ngủ và sự phát triển của trẻ.
Liên hệ đặt lịch khám
- Tổng đài 1900 545466 hoặc Fanpage Bệnh viện Phương Châu Sa Đéc.
- Địa chỉ: số 153 Nguyễn Sinh Sắc, Sa Đéc, Đồng Tháp.
Tập đoàn Y tế Phương Châu gồm 4 bệnh viện tại Miền Nam Việt Nam: Bệnh viện Phương Nam (Thành phố Hồ Chí Minh), Phương Châu Cần Thơ, Phương Châu Sa Đéc và Phương Châu Sóc Trăng. Với hệ sinh thái chăm sóc sức khoẻ toàn diện Sản - Phụ khoa, Nhi Khoa - Sơ sinh, IVF - Nam Khoa, Đa khoa và Thẩm mỹ, bảo vệ sức khoẻ cho người phụ nữ và cả gia đình. Tập đoàn Y tế Phương Châu với 15 năm phụng sự từ tâm, đạt các chuẩn quốc tế gồm JCI, JCI Enterprise (đầu tiên tại Đông Nam Á và 1 trong 10 hệ thống y tế trên thế giới), RTAC (IVF), ISO 15189, và Lotus Award (USA), Nuôi con bằng sữa mẹ xuất sắc (bởi Alive & Thrive), cam kết mang lại chăm sóc an toàn, nhân văn và lấy người bệnh làm trung tâm.