Bài được viết bởi BS Danh Minh, BS điều trị Bệnh Viện Quốc Tế Phương Châu Sóc Trăng. Tư vấn chuyên khoa bởi BS CK1 Phan Nguyễn Bảo Huy, Trưởng Khoa Khám Bệnh, Bệnh Viện Quốc Tế Phương Châu Cần Thơ

XUẤT HUYẾT TIÊU HÓA TRÊN

Loét dạ dày tá tràng là nguyên nhân hàng đầu gây xuất huyết tiêu hóa trên, chiếm tỷ lệ khoảng 40-45% nguyên nhân gây xuất huyết tiêu hóa. Bệnh thường xuất hiện đột ngột với nhiều mức độ khác nhau, bệnh có thể diễn tiến nặng nhanh chóng rất dễ dẫn đến những biến chứng nặng nề, thậm chí tử vong.

Các yếu tố và nguyên nhân dẫn đến loét dạ dày tá tràng

Trong số rất nhiều nguyên nhân gây loét dạ dày tá tràng, có một vài nguyên nhân thường gặp như sau:

- Nhiễm Helicobacter pylori (HP)

- Thường xuyên sử dụng các loại thuốc kháng viêm, giảm đau: làm ức chế quá trình tổng hợp prostaglandin (là chất có tác dụng bảo vệ niêm mạc dạ dày) bị sụt giảm, là một nguyên nhân gây loét dạ - dày tá tràng hay gặp ở nhóm bệnh nhân cao tuổi với các bệnh xương khớp phối hợp.

- Hút thuốc lá và uống rượu bia (các đồ uống có cồn khác).

- Thói quen ăn uống không tốt cho dạ dày như: thích ăn các món chua, cay, nóng, lạnh, cứng, khó tiêu…

Các triệu chứng lâm sàng xuất huyết tiêu hóa trên do loét dạ dày, tá tràng

- Đau bụng: Bệnh nhân đau bụng âm ỉ, đau nóng rát ở vùng trên rốn. Triệu chứng đau bụng có thể xuất hiện vài ngày trước khi chảy máu.

- Buồn nôn: Bệnh nhân có cảm giác đầy bụng, khó chịu, buồn nôn, kèm theo cảm giác có vị tanh ở miệng.

- Nôn ra máu: Bệnh nhân nôn ra máu đỏ sậm, máu đen, trong máu có thể lẫn thức ăn.

- Tiêu Phân đen: Bệnh nhân đi ngoài ra phân có màu đen như màu bã cà phê. Phân dạng sền sệt và có mùi thối khắm rất khó chịu. Triệu chứng đi ngoài ra phân màu đen thường xuất hiện ngay sau khi bệnh nhân nôn ra máu.

- Hội chứng thiếu máu cấp: Hoa mắt, chóng mặt, choáng váng da xanh xao, tái nhợt, vã mồ hôi hột, ù tai, khát nước, mạch nhanh > 100 lần/ phút, huyết áp động mạch giảm do thiếu máu cấp tính hay huyết áp kẹp, giảm khối lượng tuần hoàn xuất hiện sau khi bệnh nhân nôn ra máu, tiêu phân đen.

- Tùy theo lượng máu mất và tốc độ mất máu mà bệnh nhân có thể ngất xỉu, sốc hay các triệu chứng sốc do mất máu sẽ nhẹ hoặc không có.

Vai trò của nội soi tiêu hóa trong chẩn đoán và điều trị

Nội soi tiêu hóa là tiêu chuẩn vàng vừa giúp chẩn đoán xác định vừa là phương pháp điều trị hiệu quả xuất huyết tiêu hóa trên do loét dạ dày- tá tràng. 

Nội soi tiêu hóa giúp xác định nguyên nhân chảy máu, vị trí chảy máu đường tiêu hóa một cách chính xác với tỷ lệ lên đến 95%.

Khi nội soi tiêu hóa, các bác sĩ sẽ xác định được vị trí tổn thương có thể điều trị được bằng nội soi giúp khống chế tình trạng chảy máu thông qua tiêm xơ cầm máu, đốt điện, laser, kẹp clip, …

}