TÌM HIỂU VỀ DÂY RỐN THẮT NÚT - CHIẾC “NÚT THẮT ÁM ẢNH” HÀNG TRIỆU MẸ BẦU

BS. Cao Hoàng Minh - BVQT Phương Châu

Thời điểm 32 tuần, thông qua khám thai định kỳ, các bác sĩ Phương Châu phát hiện tình trạng bất thường dây rốn có thắt nút ở chị Th. Sau khi tư vấn với thai phụ và gia đình, chị Th vẫn muốn nỗ lực cùng các bác sĩ Phương Châu dưỡng thai đủ ngày đủ tháng cho đến tuần thứ 38 thì tiến hành mổ lấy thai. Lúc chào đời con trai chị Th. khóc tốt, hồng hào và khỏe mạnh. Một trường hợp khác, các bác sĩ Phương Châu đã kịp thời phát hiện và mổ lấy thai thành công trường hợp chị N.T.D.A, 36 tuổi trong tình trạng thai dây rốn quấn cổ 4 vòng và có 1 nút thắt nguy hiểm.

Đây là 2 trong số nhiều trường hợp thực tế thai phụ gặp phải bất thường ở dây rốn nút thắt và được kịp thời phát hiện, xử trí thành công, bảo vệ an toàn cả hai mẹ con tại BVQT Phương Châu.

Tuy nhiên không phải trường hợp dây rốn thắt nút nào cũng có thể tiếp tục nuôi dưỡng thai kỳ cho đến khi đủ ngày tháng và sinh nở thuận lợi. Các biến chứng nguy hiểm, những bất trắc không mong muốn có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Đó là khi không có được sự phát hiện kịp thời, kiểm soát cẩn trọng, quan trọng hơn hết là sự hiểu biết và phối hợp theo dõi tình trạng của thai nhi từ mẹ bầu cùng các bác sĩ Sản khoa.

Chính vì vậy, mời các gia đình bầu cùng bác sĩ Sản khoa Phương Châu tìm hiểu thêm về chiếc nút thắt vốn dĩ luôn là nỗi ám ảnh hàng triệu mẹ bầu trong bài viết dưới đây.

1. Dây rốn thắt nút là gì?

Trong thai kỳ, dây rốn đảm nhận vai trò quan trọng trong việc vận chuyển oxy và dưỡng chất từ mẹ sang thai, đảm bảo sự sống của bé khi còn trong bụng mẹ. Tuy nhiên do một yếu tố nào đó, dây rốn bị thắt nút lại sẽ gây ra các biến chứng trong thai kỳ.

Dây rốn thắt nút là hiện tượng dây rốn tự tạo thành nút thắt trong quá trình thai xoay chuyển, vận động trong buồng ối.

2. Nguyên nhân nào gây ra dây rốn thắt nút?

Một số yếu tố thuận lợi dẫn đến dây rốn thắt nút:

- Dây rốn quá dài

- Thai phụ đa ối

- Kích thước thai nhi nhỏ

- Thai nhi là bé trai (hiếu động)

- Thai phụ bị đái tháo đường thai kỳ

- Thai phụ mang song thai 1 túi ối

- Thai phụ có chọc ối

- Thai phụ từng sinh nhiều

- Thai phụ dùng các chất kích thích khi mang thai

3. Mối “đe dọa nguy hiểm” từ chiếc nút thắt gây ám ảnh

Tỷ lệ dây rốn thắt nút chiếm 0.3 – 2.2% các trường hợp sinh. Tuy nhiên tỷ lệ tử vong thai nhi tăng gấp 4 lần khi có dây rốn thắt nút so với thai bình thường.

Dây rốn thắt nút có các trường hợp như: dây rốn thắt lỏng và dây rốn thắt chặt, mức độ nguy hiểm sẽ tùy thuộc vào tùy tình trạng thắt nút của dây rốn. Nếu thắt lỏng thì thai sẽ ít bị ảnh hưởng hơn, ngược lại, nếu dây rốn thắt chặt thì tuần hoàn của thai nhi sẽ bị cản trở, em bé không được cung cấp khí oxy và chất dinh dưỡng và có thể tử vong ngay trong bụng mẹ.

Tuy nhiên, khi còn trong bụng mẹ, em bé luôn chuyển động thông qua việc nghịch, xoay đầu... sẽ khiến các nút thắt dây rốn bị chặt. Và điều này sẽ gây khó khăn cho quá trình chuyển dạ. Đó là khi đầu em bé được đẩy ra ngoài, dây rốn cũng kéo xuống và nút thắt trở nên chặt hơn và rất có thể em bé sẽ tử vong khi chuyển dạ.

4. Phát hiện, chẩn đoán dây rốn thắt nút bằng cách nào?

Dây rốn thắt nút trong quá trình mang thai rất khó phát hiện, kể cả qua siêu âm và thăm khám lâm sàng.

- Ở giai đoạn đầu thai kì: Nút thắt có thể tạo thành từ rất sớm, lúc bé chỉ 9 - 12 tuần tuổi thai. Ở giai đoạn này, thể tích nước ối nhiều hơn thể tích thực mà thai nhi chiếm chỗ. Thai nhỏ và dây rốn chưa dài nên có thể nhận biết thông qua việc xác định dây rốn bị cuộn tròn tuy nhiên không phải lúc nào cũng có thể quan sát được.

Việc chẩn đoán dây rốn thắt nút chủ yếu dựa vào siêu âm thai Doppler màusiêu âm 4D khi thấy dòng chảy dây rốn cuộn thành hình vòng tròn. Cần phân biệt với dây rốn thắt nút giả do sự dày lên của thạch Wharton hoặc phù nề mạch máu dây rốn - không gây nguy hại gì cho thai nhi trong thai kỳ và thời kỳ chuyển dạ.

Ngoài ra, những thay đổi bất thường về cử động thai (thai máy ít, thai không máy) thông qua cảm nhận của người mẹ cũng là một dấu hiệu gợi ý.

- Ở giai đoạn sau thai kỳ: thông qua siêu âm Doppler động mạch rốn, động mạch não giữa thai nhi và đo biểu đồ tim thai có thể giúp phát hiện biến chứng dây rốn thắt nút và suy thai để kịp thời cấp cứu.

5. Dự phòng và điều trị dây rốn thắt nút như thế nào?

Hiện nay, chưa có biện pháp nào có thể phòng tránh được dây rốn thắt nút. Vì thế để giảm các biến chứng của dây rốn thắt nút chỉ có cách duy nhất là các mẹ bầu nên quan tâm theo dõi cử động thai và đi khám ngay nếu cảm thấy thai cử động ít, yếu, nhất là vào các tuần cuối của thai kỳ.

Khi đã phát hiện dây rốn thắt nút, không có cách nào có thể tháo nút thắt này ra. Công tác điều trị lúc này chỉ tập trung cho sự an toàn của thai nhi.

LỜI KHUYÊN CẦN LƯU Ý CỦA BÁC SĨ SẢN KHOA LÀ: thai phụ phải theo dõi thật chặt chẽ, hợp tác tốt theo chỉ dẫn của bác sĩ. Bởi chỉ cần sơ suất sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn của thai nhi.

Đa số trường hợp phải mổ bắt con càng sớm càng tốt trước khi suy thai xảy ra. Nếu thắt nút dây rốn xảy ra trong quá trình chuyển dạ, thai nhi cần được giám sát, đo tim thai liên tục để phát hiện bất thường của nhịp tim thai. Hầu hết trường hợp dây rốn thắt nút cần phải sinh mổ, không thể sinh tự nhiên vì nguy cơ rất cao.

“Mỗi nút thắt được mở ra,

Khai sinh thêm một cuộc đời tươi đẹp…”

Mỗi một cuộc sinh mổ thành công cho thai phụ gặp tình trạng dây rốn nút thắt là mỗi lần ekip bác sĩ Sản Phương Châu lại mong muốn được chia sẻ những lo lắng và kiến thức này với các gia đình bầu.

Với đội ngũ y bác sĩ có nhiều năm kinh nghiệm và trang thiết bị kỹ thuật hiện đại, BVQT Phương Châu luôn sẵn sàng đồng hành cùng mẹ bầu để có một thai kỳ khỏe mạnh, an toàn.

Tổng đài 1900 54 54 66 sẵn sàng hỗ trợ các gia đình những thông tin cần thiết.

}