• Ngày tạo
  • Người tạo
  • Nhóm
    Hiếm Muộn IVF
  • Lượt xem

HIẾM MUỘN - 05 HIỂU NHẦM CỦA NAM GIỚI

 

 BS.CKI DƯ HUỲNH HỒNG NGỌC

Trưởng Đơn vị Hỗ trợ sinh sản IVF Phương Châu - BVQT Phương Châu

 

 

Ngày xưa, khi nói đến chuyện không có con thường đổ lỗi cho phụ nữ. Ngày nay, suy nghĩ đó thiếu khoa học vì tại Đơn vị Hỗ trợ sinh sản- IVF Phương Châu qua đánh giá tinh dịch đồ của hơn 3000 nam giới đến khám tại khoa thì có tới 94,4% là bất thường về tinh trùng. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), con số này đang có xu hướng gia tăng do nam giới tiếp xúc với môi trường ô nhiễm, khói thuốc lá, bia rượu, sóng điện thoại điện từ, thói quen mặc đồ lót chật, ngồi lâu, tiếp xúc hóa chất độc hại (thuốc trừ sâu, phân bón)…

Hiện nay, nam giới đang có những nhận định sai lầm về sức khỏe sinh sản,, sau đây là 5 điểm hiểu lầm thường thấy.

1. Người có bất thường về tinh trùng sẽ có những dấu hiệu nhận biết?

Sự bất thường về số lượng hoặc hình dạng tinh trùng không biểu hiện ra cơ thể bên ngoài. Do đó không có một dấu hiệu nào để nhận biết ai có tinh trùng bình thường hay bất thường nếu như không thử Tinh dịch đồ (TDĐ). Hiện nay Xét nghiệm tinh trùng theo tiêu chuẩn của WHO 2010 được áp dụng cho hầu hết các trung tâm HTSS tại Viêt Nam. Ngoài ra, nam giới bị bất lực hay yếu sinh lý không có nghĩa là không có tinh trùng, còn một người to khỏe lực lưỡng không đồng nghĩa với người đó chắc chắn có tinh trùng trong tinh dịch.

2. Số lượng tinh trùng nhiều thì không phải hiếm muộn?

Nam giới có thể có từ vài chục đến vài trăm triệu con tinh trùng cho mỗi lần xuất tinh không có nghĩa là khả năng có thai tốt vì phải phụ thuộc nhiều vào hình dạng bình thường của tinh trùng, nếu những con tinh trùng bất thường phần đầu sẽ không có khả năng chui vào trứng để thụ tinh, nếu tinh trùng bất thường về phần cổ hay phần đuôi sẽ khó bơi lên gặp được trứng. Do đó điều này rất dễ gây nhầm lẫn trong chẩn đoán nếu như không đánh giá được hoặc không quan tâm đến yếu tố hình dạng tinh trùng.

3. Chỉ có vài con tinh trùng trong tinh dịch thì không thể có con?

Có rất ít tinh trùng trong mẫu xuất tinh thì được chẩn đoán là Cryptozoospermia, tỉ lệ này ước tính khoảng 2,17% trong dân số (theo CGRH-TP HCM, 2012). Với số lượng tinh trùng ít thường đi kèm với khả năng di động kém và hình dạng bất thường nên khả năng có thai tự nhiên của nhóm này rất thấp. Hiện nay chưa có phương pháp điều trị bằng thuốc nào được chứng minh là có hiệu quả cải thiện số lượng và chất lượng tinh trùng. Tuy nhiên, Thụ tinh trong ống nghiệm (TTTON) là một tia hy vọng vì khi đó tinh trùng sẽ được sàng lọc và tinh trùng sẽ được tiêm vào bào tương của trứng (phương pháp ICSI); tỉ lệ thành công cao của bệnh nhân làm TTTON (hơn 40%) đang là niềm hy vọng cho nam giới hiện tại và trong tương lai.

4. Không có tinh trùng có phải là dấu châm hết?

Với trường hợp không có tinh trùng trong tinh dịch (Azoospermia gọi tắt là Azoo) được chẩn đoán qua hai lần xét nghiệm TDĐ (cách nhau 2 tuần) mà vẫn không thấy sự hiện diện tinh trùng. Azoo gặp ở người chưa từng có con hoặc đã từng có con rồi. Nếu như chưa từng có con thì nguyên nhân thường gặp do bệnh Quai bị; Tinh hoàn bị suy dẫn đến giảm khả năng sản xuất hoặc không sản xuất tinh trùng; Bất sản ống dẫn tinh (ODT) hay viêm nhiễm làm tắc ODT (quan hệ tình dục không an toàn hoặc có nhiều bạn tình) cũng là nguyên nhân không có tinh trùng trong tinh dịch. Nam giới đã từng có con thì nguyên nhân thường gặp là do tắc ống dẫn tinh.

Để tìm xem Nam giới bị “Azoo” thuộc nhóm nguyên nhân nào thì người đàn ông được khám nam khoa để đo kích thước hai Tinh hoàn và thực hiện một số xét nghiệm nội tiết (FSH, LH, TESTOSTERONE), siêu âm bìu,... sau đó sẽ đề ra phương pháp phẫu thuật ly trích tinh trùng từ mào tinh hay tinh hoàn để tiến hành làm TTTON.

Azoo không phải là dấu chấm hết của mong muốn được làm cha, theo Tổ chức y tế thế giới WHO, có 70% những trường hợp không tinh trùng vẫn có thể có con với các Kỹ thuật Hỗ trợ sinh sản và đây là một cứu cánh cho người đàn ông không tinh trùng với mơ ước có con với chính tinh trùng của mình. Nhiều chuyên gia trên thế giới đang nghiên cứu để nuôi cấy tinh trùng từ các tế bào khác nhau trong cơ thể nhằm mục đích điều trị cho nam giới mà tinh hoàn không có sản xuất tinh trùng. Một cánh cửa mở ra hy vọng mới cho đàn ông vô tinh trong một tương lai không xa.

5. Đàn ông đã có con rồi thì không phải là nguyên nhân hiếm muộn?

Điều này không đúng, vì độ tuổi nam giới càng lớn kết hợp với những yếu tố nguy cơ khác như bia rượu, hút thuốc, môi trường ô nhiễm, tiếp xúc với song điện thoại, sóng wifi thường xuyên…sẽ làm giảm số lượng và chất lượng tinh trùng thậm chí là không có tinh trùng trong tinh dịch. Để biết được khả năng sinh sản của mình như thế nào thì có một cách đơn giản là đến các trung tâm Hỗ trợ sinh sản để thực hiện xét nghiệm tinh dịch đồ.

Tóm lại, không thể nhìn bề ngoài để đánh giá khả năng sinh sản của nam giới mà phải thử Tinh dịch đồ. Hiện nay với những trường hợp bất thường tinh trùng nặng về số lượng và chất lượng đã có một phương pháp điều trị nhằm đem lại cơ hội có con cho nam giới đó là phương pháp Thụ tinh trong ống nghiệm (TTTON). Tại Việt Nam, TTTON đã triển khai thành công ở các thành phố lớn với một tỉ lệ cao nhất định và tương đương với các trung tâm lớn trên thế giới. Còn tại Đơn vị Hỗ trợ sinh sản IVF Phương Châu khi các cặp vợ chồng đến khám hiếm muộn thì nam giới sẽ được chỉ định xét nghiệm Tinh dịch đồ. Yêu cầu kiêng xuất tinh 2-7 ngày, không có uống bia rượu cách thời điểm xét nghiệm 2 - 3 ngày. Với tiêu chuẩn xét nghiệm tinh dịch đồ của Tổ chức Y tế Thế Giới (WHO) 2010 giúp chúng ta đánh giá tốt hơn khả năng sinh sản của nam giới. Nếu nam giới không có tinh trùng trong tinh dịch thì chúng tôi sẽ tiến hành sinh thiết tinh hoàn để tìm tinh trùng (TESE/PESA) và tìm nguyên nhân gây nên tình trạng VÔ TINH. Sau khi tìm thấy tinh trùng thì chúng tôi sẽ tiến hành làm Thụ tinh trong ống nghiệm để giúp người vợ mang thai. Trung bình 10 người xét nghiệm tinh dịch đồ thì có 1 - 2 người không có tinh trùng trong tinh dịch (theo thống kê tại IVF Phương châu ).

Do đó, khi đã bắt đầu có kế hoạch để thai thì nên xét nghiệm sức khỏe sinh sản cho cả hai vợ chồng. Tại IVF Phương Châu, mọi thắc mắc liên quan đến khả năng sinh sản của hai vợ chồng sẽ được giải đáp một cách tận tình và chi tiết để từ đó đưa ra hướng điều trị cụ thể cho từng cặp vợ chồng với mong ước có con.