Mẹ tròn con vuông !

Số điện thoại cấp cứu

XỬ TRÍ CO THẮT THANH QUẢN

TRONG GÂY MÊ NHI

 

I/ ĐỊNH NGHĨA:

          Co thắt thanh quản (CTTQ) là một phản xạ co thắt dây thanh âm và các cơ vùng thanh môn gây tắc nghẽn đường hô hấp

 

 

          Là một tai biến thường gặp trong gây mê cũng như lúc hồi tỉnh, đặc biệt ở trẻ em (gấp 3 lần ở người lớn). Do đó người làm công tác gây mê phải tuân thủ chặt chẽ mọi qui trình khi gây mê bệnh nhi và phải theo dỏi thật sát để phát hiện kịp thời biến chứng này để có xử trí thật chính xác và kịp thời.

 

II/ NGUYÊN NHÂN

-         Co thắt thanh quản thường xảy ra do kích thích trong lúc gây mê nông hoặc lúc rút NKQ mà bệnh nhân chưa tỉnh hẳn

 

-         Những tác nhân gây co thắt thanh quản:

  •  Kích thích cơ thanh quản ( phẩu thuật vùng hầu họng)
  •  Chất xuất tiết, nôn ói, máu.
  •  Thuốc mê hô hấp dễ gây kích thích lúc khởi mê
  •  Đặt NKQ lúc bệnh nhân chưa đủ độ mê
  •  Kích thích đau, co kéo nội tạng, trong lúc gây mê nông.

III/ PHÂN LOẠI:

 + Co thắt thanh quản hoàn toàn:

-         Hai dây thanh âm khép chặt, không có lượng khí lưu thông qua đường hô hấp

-         Bệnh nhân thở co kéo ngực bụng

-         Môi tím tái

-         M, HA, PaO2 giãm

-         Loạn nhịp thất, ngưng tim.

 

+Co thắt thanh quản không hoàn toàn:

-         Hai dây thanh âm chưa khép chặt, còn một lượng khí lưu thông qua đường hô hấp

-         Tiếng rít thanh quản

-         Môi tím tái

-         M, HA, EtCO2 tăng

-         PO2 bình thường hoặc giãm

 

IV/ XỬ TRÍ:

  • Tùy theo nguyên nhân và tình trạng co thắt

*Trong phòng mỗ:

- Ngưng ngay mọi kích thích

- Kiểm tra đường thở, thở oxy 100%

- Nếu co thắt do gây mê nông :

    + Báo PTV ngừng tay

    + Cho ngủ sâu hơn ( Sevorane )

    + Thuốc mê tĩnh mạch ( Propofol, Ketamine )

    + Giãn cơ để đặt NKQ ( Suxamethonium )

 

 *Ở phòng hồi tỉnh:

    + Ngừng kích thích

    + Thông đường thở ( Nâng hàm, thở oxy 100% )

    + Nếu không cải thiện:

             . Thực hiện áp lực dương với oxy 100%

             . Thuốc mê tĩnh mạch

             . Giãn cơ đặt NKQ, sonde dạ dày, hút đàm nhớt.

 

PHÒNG MỔ

 
 
PHÒNG HỒI TỈNH

 

VI/ PHÒNG NGỪA:

1/ khởi mê:

-         Tiền mê nếu có điều kiện

-          Êm dịu, tránh mọi kích thích

-          Đặt NKQ khi đạt được độ mê thích hợp

-          Nếu đặt NKQ khó đã dự đoán trước, phun Lidocain 4% vùng hầu họng hay Lidocain dạng gel thoa ống NKQ

 

2/ Duy trì :

          Bảo đảm bệnh nhân trong giai đoạn phẩu thuật

 

3/ Tỉnh mê :

-         Hút sạch đàm nhớt trước khi rút ống NKQ

-         Rút NKQ khi bệnh nhân tỉnh hẳn

-         Lidocain 1mg/kg (TM) trước khi rút NKQ

-         Thuốc và dụng cụ đặt NKQ phải sẳn sang trước khi rút NKQ

-         Những bệnh nhân viêm hô hấp trên phải được hoãn mỗ chương trình ít nhất 3 tuần để được điều trị nội khoa ổn định

-          Sauk hi rút NKQ nên để bệnh nhân nằm đầu nghiêng một bên và tiếp tục theo dỏi

 

VII/ KẾT LUẬN

          Co thắt thanh quản là một phản xạ thường xảy ra trong gây mê trẻ em xãy ra trong lúc bệnh nhân trong giai đoạn kích thích ( Giai đoạn 2)

 

 

          Phát hiện và xử trí đúng sẽ tránh được biến chứng nặng nề và có thể gây tử vong.