Mẹ tròn con vuông !

Số điện thoại cấp cứu

CHUYỂN PHÔI ĐÔNG LẠNH –

HIỆN TẠI VÀ TƯƠNG LAI

BS.CKI. Dư Huỳnh Hồng Ngọc -

Trưởng khoa Hiếm Muộn IVF Phương Châu

“Chuyển phôi đông lạnh” hay “Phôi trữ lạnh” là thuật ngữ đã quá quen thuộc với các chuyên gia trong lĩnh vực Hỗ trợ sinh sản (HTSS). Tuy nhiên, với phần đông dân số vẫn còn xa lạ với phương pháp điều trị này nhằm mang lại niềm vui “có con” cho các cặp vợ chồng hiếm muộn. Hiện nay, chuyển phôi đông lạnh đang chiếm vai trò quan trọng trong thụ tinh trong ống nghiệm. Chuyển phôi đông lạnh không những giúp trữ lạnh phôi dư cho lần điều trị sau, tiết kiệm chi phí điều trị, giảm gánh nặng do kích thích buồng trứng mang lại. Hơn nữa, chuyển phôi đông lạnh còn an toàn hơn chuyển phôi tươi do các thai kỳ sau chuyển phôi đông lạnh ít biến chứng hơn cho Mẹ và Bé. Chuyển phôi đông lạnh sẽ là một phương pháp điều trị nổi bật hiện tại và trong một tương lai gần. Vậy chuyển phôi đông lạnh và chuyển phôi tươi khác nhau như thế nào?

 

Chuyển phôi đông lạnh là gì?

Thụ tinh trong ống nghiệm là phương pháp HTSS cho các cặp vợ chồng hiếm muộn, trong đó trứng của người vợ và tinh trùng của người chồng sẽ được lấy ra ngoài cơ thể và cho thụ tinh với nhau trong ống nghiệm. Sản phẩm của sự thụ tinh giữa trứng và tinh trùng được gọi là phôi. Phôi sẽ được chuyển lại vô tử cung của người vợ để mang thai.

 

Khâu đầu tiên của thụ tinh trong ống nghiệm là kích thích buồng trứng. Buồng trứng được tiêm thuốc kích thích sẽ giúp cho nhiều nang trứng phát triển nhằm tăng khả năng thành công của thụ tinh trong ống nghiệm. Những trứng phát triển sẽ được chọc hút ra ngoài và cho thụ tinh với tinh trùng. Do có nhiều trứng được thụ tinh với tinh trùng, sẽ có nhiều phôi tạo thành. Những phôi nào được chuyển ngay sau khi kích thích buồng trứng được gọi là CHUYỂN PHÔI TƯƠI. Những phôi còn dư sẽ được trữ lạnh (đông lạnh), qua chu kỳ sau (cách 1 tháng hay nhiều tháng tùy vào điều kiện của các chị) các phôi này sẽ được rã đông và được chuyển vào buồng tử cung vào thời điểm không có kích thích buồng trứng, được gọi là CHUYỂN PHÔI ĐÔNG LẠNH.

 

Chuyển phôi đông lạnh có An Toàn hơn chuyển phôi tươi?

Các ưu điểm của chuyển phôi đông lạnh liên quan đến người Mẹ

So với chuyển phôi tươi, chuyển phôi đông lạnh còn nhiều ưu điểm nổi trội. Vì không phải kích thích buồng trứng, nên trong chuyển phôi trữ, bệnh nhân sẽ tránh được hoàn toàn các biến chứng của kích thích buồng trứng như hội chứng quá kích buồng trứng, vỡ nang buồng trứng, xuất huyết trong nang buồng trứng, xoắn buồng trứng do buồng trứng quá to… Ngoài ra, theo các dữ liệu thống kê gần đây trên 11 nghiên cứu với số đối tượng nghiên cứu rất lớn (> 10.000 thai kỳ), chuyển phôi đông lạnh cho kết cục thai kỳ tốt hơn, gồm: ít xuất huyết âm đạo trong thai kỳ hơn, sinh non, thai nhẹ cân, thai suy dinh dưỡng trong tử cung, tử vong sơ sinh đều thấp hơn so với chuyển phôi trữ.

 

Em bé sinh ra sau chuyển phôi trữ

Em bé đầu tiên ra đời sau chuyển phôi đông lạnhvào năm 1984. Kể từ đó đến nay, nhiều nghiên cứu đã được thực hiện trên những em bé ra đời sau chuyển phôi đông lạnh nhằm đánh giá độ an toàn của chuyển phôi trữ. Các nghiên cứu này đều cho thấy em bé sinh ra an toàn và khỏe mạnh tương tự như các em bé được thụ thai tự nhiên khác.

 

Chuyển phôi đông lạnh có Hiệu Quả hơn phôi tươi?

Tỷ lệ thành công

Trước đây, nhiều trung tâm thụ tinh trong ống nghiệm lo ngại rằng tỉ lệ thành công của chuyển phôi đông lạnh sẽ thấp hơn phôi tươi, do phôi được trữ lạnh sau đó rã đông có thể bị chết hoặc giảm chất lượng. Đó là câu chuyện trước đây, còn hiện tại có nhiều nghiên cứu đã được thực hiện trên thế giới đều khẳng định tỷ lệ có thai sau chu kỳ chuyển phôi đông lạnh cao hơn rõ rệt (tỷ lệ #60-70%) so với chu kỳ chuyển phôi tươi (#30-40%). Đặc biệt, khuyến cáo mới nhất trên tạp chí New England và Hội Sinh sản - Phôi học Châu Âu (ESHRE) trên nhóm phụ nữ có hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) hay tuổi trên 35 thì chuyển phôi đông lạnh mang lại cơ hội có con cao hơn có ý nghĩa. Có hai nguyên nhân khiến tỉ lệ thành công của chuyển phôi đông lạnh ngày càng cao. Thứ nhất, các kỹ thuật trữ rã phôi ngày càng được cải tiến và đạt đến mức hoàn hảo. Thứ hai, người ta quan sát thấy rằng trong chu kỳ chuyển phôi tươi, kích thích buồng trứng làm gia tăng nồng độ nội tiết tố nữ estrogen quá mức, dẫn đến nội mạc tử cung không thích hợp cho phôi làm tổ, trong khi đó chuyển phôi đông lạnh không có kích thích buồng trứng nên không bị hiện tượng tăng nồng độ estrogen quá mức.

 

Tại Việt nam, trữ lạnh và rã đông phôi đã được thực hiện ngay từ những năm đầu triển khai thụ tinh trong ống nghiệm. Cho đến nay, tỉ lệ thành công của chuyển phôi đông lạnhcũng đã ngang bằng với chuyển phôi tươi. Tại một số trung tâm, trong đó có Khoa Hiếm Muộn IVF Phương Châu, Bệnh viện Quốc tế Phương Châu, tỉ lệ thành công của chuyển phôi đông lạnh còn cao hơn so với chuyển phôi tươi. Thống kê năm 2015 tại IVF Phương Châu cho thấy tỉ lệ thành công trung bình của chuyển phôi đông lạnh đạt khoảng 66,6%.

 

Chi phí điều trị

Hiện nay, chi phí thụ tinh trong ống nghiệm tại Việt nam thấp hơn đáng kể so với các nước khác trên thế giới. Tuy nhiên, so với mặt bằng kinh tế chung của người Việt nam, chi phí thụ tinh trong ống nghiệm hiện tại vẫn còn khá cao, do các thuốc kích thích buồng trứng và vật tư đều phải nhập từ Châu Âu nên giá thành còn cao. Chính vì vậy, trong chu kỳ kích thích buồng trứng để làm thụ tinh trong ống nghiệm lần đầu, chi phí điều trị thường trên dưới 60 triệu đồng và chi phí này sẽ tăng theo tuổi của người vợ do tuổi càng lớn thì đáp ứng buồng trứng càng kém dẫn đến chi phí tăng.

 

Tuy nhiên, sau khi kích thích buồng trứng, nếu bệnh nhân có nhiều phôi và được trữ lạnh phôi, thì lần chuyển phôi đông lạnh sau đó chi phí sẽ thấp hơn rất nhiều (trên dưới 10 triệu dao động tùy từng trung tâm), do không cần tiêm thuốc kích thích buồng trứng nữa, mà bệnh nhân chỉ cần uống thuốc để chuẩn bị tử cung trước khi chuyển phôi vào. Trong những trường hợp bệnh nhân có ít phôi, không còn phôi trữ, thì phải kích thích buồng trứng lại từ đầu.

 

Một nghiên cứu được thực hiện năm 2015 tại Brasil về chi phí điều trị, tác giả chứng minh rằng để có một thai kỳ diển tiến thì chuyển phôi tươi mất #2300 USD thì chuyển phôi đông lạnh mất #1900 USD. Từ đó, tác giả nghiên cứu khuyến cáo về hiệu quả và tiết kiệm chi phí thì chuyển phôi đông lạnh sẽ tốt hơn.

 

Tâm lý

Trong chu kỳ chuyển phôi tươi kích thích buồng trứng là nguyên nhân dẫn đến hai buồng trứng to ra, gây khó chịu cho bệnh nhân. Nếu buồng trứng đáp ứng quá mức, sẽ có quá nhiều nang trứng phát triển, gây ra hội chứng quá kích buồng trứng, đôi khi bệnh nhân phải nhập viện để điều trị hội chứng này. Việc tiêm thuốc mỗi ngày để kích thích buồng trứng cũng ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống hàng ngày và tâm lý của bệnh nhân. Trong khi đó, chuyển phôi đông lạnh chỉ cần uống thuốc. Do không phải kích thích buồng trứng lại, chuyển phôi đông lạnh giúp bệnh nhân cảm thấy dễ chịu, bớt gánh nặng hơn rất nhiều so với quá trình kích thích buồng trứng.

 

Nên chuyển phôi tươi hay phôi đông lạnh?

Với các chuyên gia về HTSS thì chuyển phôi đông lạnh được chứng minh là AN TOÀN và HIỆU QUẢ hơn chuyển phôi tươi. Hiện nay, các trung tâm HTSS trên thế giới đã đề xuất các “chiến lược” TRỮ LẠNH PHÔI TOÀN BỘ trong các chu kỳ có kích thích buồng trứng nhằm mục tiêu: đảm bảo an toàn cho người Mẹ và tăng cơ hội có thai cho chu kỳ sua. Tuy nhiên, trước khi quyết định chuyển phôi tươi hay trữ lạnh phôi toàn bộ để chuyển phôi trữ, bác sĩ và bệnh nhân cần cùng nhau thảo luận về các yếu tố sau: số phôi bệnh nhân có, chất lượng phôi thế nào (có nhiều phôi tốt không? phôi có trữ được không?), điều kiện kinh tế của bệnh nhân, các đặc điểm của bệnh nhân như nội mạc tử cung, nguy cơ quá kích buồng trứng, nồng độ progesterone có tăng cao … Nếu trữ lạnh phôi toàn bộ, sẽ gia tăng một phần chi phí trữ phôi so với một bệnh nhân chuyển phôi tươi một số phôi và đông lạnh số phôi còn lại. Nếu chất lượng phôi không tốt, khả năng sống sau trữ lạnh và rã đông không cao thì không nên trữ. Nếu bệnh nhân có rất nhiều phôi tốt, vẫn nên cân nhắc chuyển phôi tươi và trữ phôi dư, nếu bệnh nhân không có nguy cơ quá kích buồng trứng và các nguy cơ khác.

 

Mỗi trung tâm sẽ có một phác đồ chuyển phôi khác nhau nhằm đảm bảo việc điều trị hiệu quả, an toàn và tiết kiệm chi phí tối đa cho bệnh nhân. Tại IVF Phương Châu, đối tượng bệnh nhân mà chúng tôi tiếp nhận thường là từ đồng bằng sông Cửu Long. Nếu như trước đây bệnh nhân thường phải lên thành phố điều trị nên mất nhiều thời gian đi lại, hiện tại bệnh nhân không phải đi lại quá xa nên bệnh nhân thường có khuynh hướng muốn chuyển phôi đông lạnh vào chu kỳ sau. Chúng tôi cũng cân nhắc những yếu tố trên để tư vấn cho bệnh nhân và cũng đã xây dựng được một phác đồ cụ thể để xác định bệnh nhân nên chuyển phôi tươi hay phôi trữ. Những bệnh nhân sau sẽ được chuyển phôi tươi: phôi không tốt không thể trữ lạnh hoặc rất nhiều phôi tốt kèm theo các yếu tố sau hoàn toàn thuận lợi: nội mạc tử cung dày đủ (> 9 mm) và có hình ảnh đẹp, không ứ dịch lòng tử cung, không ứ dịch vòi trứng, không tăng nồng độ progesterone, không có nguy cơ quá kích buồng trứng. Các yếu tố thuận lợi kể trên là những yếu tố giúp khả năng thành công cao khi chuyển phôi tươi, vì vậy chỉ cần 1 trong những yếu tố kể trên không tốt, chúng tôi sẽ cho trữ phôi toàn bộ và chuyển phôi trữ. Chúng tôi hi vọng sẽ luôn duy trì được hiệu quả điều trị cũng như đảm bảo an toàn tốt nhất cho bà mẹ và thai nhi, nhằm đem lại hạnh phúc cho nhiều cặp vợ chồng hiếm muộn hơn nữa, đặc biệt là những người dân Đồng bằng sông Cửu Long.

MỖI CẶP VỢ CHỒNG LÀ MỘT PHÁC ĐỒ KHÁC NHAU.